Samenvatting Week 3 Pedagogische ondersteuning Literatuur en coll di

Hoorcollege 3 - slaap
Slaap bij jonge kinderen
Slaapduur van kinderen
 Veel spreiding in aantal uren slaap & deze
spreiding is normaal
 Niet uitgaan van de gemiddelde lijn, maar van de
variatie
 Juist de variatie is normaal


Doorslapen of niet doorslapen van kinderen
 Veel variatie in kinderen die snachts wakker worden en kinderen die
doorslapen
 Als kinderen savonds wakker worden kan dat zwaar zijn voor de
ouders
 Resultaten over onderzoek tussen doorslapende en niet-
doorslapende kinderen zijn wisselend
= Sommige onderzoeken zeggen dat kinderen die savonds vaker
wakker worden zien verschillen in kinderen die goed en beter slapen &
andere onderzoeken zien dat juist niet
 Als kinderen niet doorslapen is dit wel belastend voor de ouders
(blijkt uit onderzoek): problemen in partnerrelatie; prikkelbaar overdag;
problemen op werk
 De slaapproblemen raken dus vooral de ouders
Cultuurverschillen spelen een grote rol
= Veel verschillen in aanpak en ideeën over wat slaapproblemen zijn/hoe
je zou moeten slapen
 Hierdoor veel variatie




1

, Wat is normaal?
Wat is normaal?
 Boeken, slaapcoaches, apps = vooral gericht op het zo snel mogelijk
laten doorslapen, in een eigen bedje, de hele nacht en dan het liefst
met een aantal langere slaapjes overdag
 Als dat niet lukt = slecht voor de ontwikkeling van kinderen
 Dit klopt dus niet, want het gaat niet lukken vanwege veel variatie
DUS: wat is wel normaal?
 Er is niet 1 normale manier van slapen
 Hitroisch en cross-culyureel bewijs voor zeer grote variatie
 De belangrijkse en gevaarlijkste misconceptie over slaap van kinderen
is simpel: dat er één correcte manier zou bestaan waarop ze moeten
slapen
Hoe slapen baby’s?
 Baby’s slapen veel
= 11-17 uur (of nog meer)
 Slapen gefragmenteerd
= korte slaapjes (30 min – 3 uur)
 Baby’s hebben geen dag en nacht-ritme
= zowel overdag als nachts afwisseling van slapen en wakker zijn
 Baby’s slapen allemaal op hun eigen manier
= grote verschillen
Ontwikkeling van slaap na de eerste maanden
Geboorte tot 2-3 dag-nacht ritme
maanden
5 maanden herkenbaar slaappatroon
7 maanden langere stukken aangesloten slaap
9-10 maanden normaal slaapritme inzicht
1 jaar slaapritme

Slaapproblemen: een probleem voor wie?
 Voor kinderen
 Is langere, on-onderbroken slaap beter voor jonge kinderen?
= kinderen die vaker wakker worden hebben geen slechtere fysieke,
cognitieve of emotionele ontwikkeling
 Is vroeg naar bed gaan beter voor jonge kinderen?
= Weinig onderzoek in baby’s en jonge kinderen: bij oudere kinderen
is op tijd naar bed gaan beter voor cognitieve en fysieke
ontwikkeling
 Voor ouders van jonge kinderen
= ervaren slaapproblemen zorgen voor fysiek en mentaal verminderd
welzijn, relatieproblemen, slaapproblemen en minder geloof in eigen
kunnen




2

, Waar slapen baby’s?
Waar slapen baby’s?
 Alleen slapen, in dezelfde kamer slapen of in hetzelfde bed slapen
 Veel discussie over. Vanuit Nederland het advies: wel het kind in je
kamer hebben de eerste maanden, maar niet bij jou in bed.
In het dierenrijk slapen alle zoogdieren samen met hun jongen & dat
deden de mensen vroeger ook.
Mensen sliepen vroeger ook samen
 Slapen in een wiegje kwam tot de 20ste eeuw zelden voor
 Vanwaar de verandering?
Westerse waarden: individualisme, autonomie, romantische liefde en
flesvoeding werden populair
 Alleen slapen is de norm in moderne samenlevingen
Samen salpen
 Komt veel voor, zowel wereldwijd als in nederland
 Grote verschillen tussen landen, maar ook binnen landen
 Verschillen hebben te maken met cultuur en opvattingen van
ouders over waar een baby zou moeten slapen
 De percentages liggen mogelijk nog hoger = ouders voelen zich vaak
bezwaard te vertellen dat ze samen slapen met hun kind
 Veel discussie over de risico’s en voordelen
Wat zijn risico’s en positieve kanten van samen slapen?
Risico’s bij onveilig slapen:
 Grotere kans op Wiegedood
 Grotere kans op verstikking of verstrengeling
 Onveilig slapen kan inderdaad levensgevaarlijk zijn
 Belangrijk = bij veilig samen slapen is er geen verhoogd risico
op overlijden van de baby
Positieve kanten van samen slapen
 Bij veilig slapen is er geen verhoogd risico op overlijden van de baby
 Japan = veel samen slapen, zeer weinig wiegendood  ouders roken
nauwelijks, slapen samen op futon (stevig en dun matras, kunnen niet
bekneld raken tussen zachte matrassen en kussens)  er zijn zelfs
speciale gezinsfutons
 In Nederland is het advies in het algemeen = slapen in een aanschuif
bed -> wel nabijheid maar geen risico op verstikking
Veel onderzoek naar effecten van slapen op lange termijn:
 Gedrag, hechting, intelligentie, gezondheid
 Ondanks ongeveer 600 onderzoeken weinig overtuigend bewijs voor of
tegen samen slapen  samen slapen maakt voor ontwikkeling kind niet
uit


3

, Maar: veel ouders slapen wel samen met hun baby
Bijvoorbeeld, omdat:
 Ze moe zijn
 Borstvoeding
 Geen ruimte voor babykamer
 Hun baby niet in het eigen bedje wil slapen
 Makkelijke manier om baby te troosten
 Ze het normaal vinden
 Ze het gezellig vinden
Veilig samen slapen?
 Door advies tegen samen slapen voelen ouders zich ongerust,
schuldig: zoeken oplossingen buiten het bed
 >50% Amerikaanse moeders voedt op in een ligstoel of bank  >40%
daarvan valt soms daarbij in slaap
 Samen slapen met baby op ligstoel/bank = 18 keer hogere kans op
overlijden van baby
 Dus ouders zoeken risicovollere oplossingen
 Alleen aandacht voor de risico’s helpt ouders niet om een
veilige keuze te maken. Sterker nog: dit zorgt voor veel
onveiligere situaties.
Veilig slapen
 Veiligste plek blijft eigen bedje
 Als ouders samen willen slapen
 Veilig samen slapen risico’s beperken
 Aanschuifbedje : fysieke nabijheid
o Mits stevig bevestigd = net zo veilig als eigen bedje




4