BWL : ZENUWSTELSEL
PERIFEER ZENUWSTELSEL :
De zenuwen en De ganglia :
1) De zenuw :
- Perineurium omgeeft een primaire zenuwvezel
- Endoneurium omgeeft een bundel zenuwvezels
- Epineurium omgeeft verschillende bundels zenuwvezels
- Celmembraan of axolemma is essentieel in de prikkelgeleiding
- Gemyeliniseerd zorgt voor snelle geleiding maar moeilijkere toegang
tot voedingsstoffen (zeer gevoelig voor voedselnood)
- Zenuw zeer goed doorbloed door hun hoge energiebehoefte
2) De ganglia :
- Groeperingen van neuronen buiten CZS
- Afferente zenuwen lopen doorheen perifeer ganglion waar dan GEEN
synapsen (=contactplaatsen tussen 2 zenuwen) voorkomen = pseudo-
unipolair of bipolair type
- Visceromotorische zenuwen lopen ook over ganglion en bevatten
multipolaire zenuwcellen (dendrieten en synapsen)
- Somatomotorische zenuwen voor de fijne motoriek lopen NIET
overheen een ganglion
De receptororgaantjes :
- Zenuwuiteinden staan in voor prikkelopname en de aard van de
receptie is bepaald door de plaats waar de prikkel terechtkomt id
hersenen
- Vb van receptororgaantjes : cristae, maculae, orgaan van Corti,
smaakknopjes
1) Naakte zenuwuitloper :
- Staat in voor pijnreceptie
- Myelineschede en Schwannschede gaan verdwijnen waardoor je een
naakt axon krijgt die gevoelig is voor tal van zaken
- Naakte axon dringt tot in de epidermis en komt voor in meeste BW
2) De eigenlijke receptororgaantjes :
- Die vormen op zichzelf een klein orgaantje waarbij de meeste
omkapseld zijn en het kapsel een verderzetting van het perineurium is
, Lichaampje van (Vater)- Pacini :
Grootste receptorlichaampje (3-4mm lang en 2mm breed)
Zorgt voor dieptegevoel
Aanwezig in BW van de huid, nabij arterio-veneuze
anastomosen, in gewrichtskapsels- en banden maar ook in
inwendige organen
Axon is niet vertakt en heeft knotsvormig einde
Schwanncellen vormen gelaagde mantel rond axon
Myeline verdwijnt bij binnendringen van zenuw in kapsel
Endoneurium + epitheliale laag van perineurium vormen de
lamellenlaag (10 à 60 concentrische lagen gevormd door
epitheloïde cellen) en tussen de lagen vindt je een
intercellulaire vloeistof
Door trilling of druk gaat de vloeistof bewegen en dit
stimuleert het axon
Lichaampje van Meissner :
50-150µm lang
Zorgt samen met de Merkelse lichaampjes en zenuwvezels
rond haarwortel voor opname tastgevoel
Onder epidermis in de BWpapillen van het corpus papillare
Talrijk op uiteinden van de ledematen
Kapsel = dun en onvolledig (slechts enkele epitheloïde
cellagen zijn aanwezig)
Zenuw verliest myelineschede bij binnendringen kapsel
Schwanncellen vormen stapel afgeplatte cellen = tastcellen
Axon = vertakt en zendt spiraalvormige uiteinden tussen
tastcellen
Fijne filamenten verbinden het kapsel en de tastcellen met
de epidermiscellen dus de beweging van epidermiscellen
zorgt voor tractie en prikkeling van orgaantje
Lichaampjes Krause en Ruffini :
Ook omkapsel en centrum heeft naakte zenuwvezel
Krause : receptie van koude en ligt vnl in dermis en in
mondslijmvlies
Ruffini : receptie van warmte en ligt vnl in hypodermis
Ruffini : afgeplatte vorm met lenteas loodrecht op
zenuwverloop
Peesspoeltje of Golgi-Lichaampje of myotendineus lichaampje :
PERIFEER ZENUWSTELSEL :
De zenuwen en De ganglia :
1) De zenuw :
- Perineurium omgeeft een primaire zenuwvezel
- Endoneurium omgeeft een bundel zenuwvezels
- Epineurium omgeeft verschillende bundels zenuwvezels
- Celmembraan of axolemma is essentieel in de prikkelgeleiding
- Gemyeliniseerd zorgt voor snelle geleiding maar moeilijkere toegang
tot voedingsstoffen (zeer gevoelig voor voedselnood)
- Zenuw zeer goed doorbloed door hun hoge energiebehoefte
2) De ganglia :
- Groeperingen van neuronen buiten CZS
- Afferente zenuwen lopen doorheen perifeer ganglion waar dan GEEN
synapsen (=contactplaatsen tussen 2 zenuwen) voorkomen = pseudo-
unipolair of bipolair type
- Visceromotorische zenuwen lopen ook over ganglion en bevatten
multipolaire zenuwcellen (dendrieten en synapsen)
- Somatomotorische zenuwen voor de fijne motoriek lopen NIET
overheen een ganglion
De receptororgaantjes :
- Zenuwuiteinden staan in voor prikkelopname en de aard van de
receptie is bepaald door de plaats waar de prikkel terechtkomt id
hersenen
- Vb van receptororgaantjes : cristae, maculae, orgaan van Corti,
smaakknopjes
1) Naakte zenuwuitloper :
- Staat in voor pijnreceptie
- Myelineschede en Schwannschede gaan verdwijnen waardoor je een
naakt axon krijgt die gevoelig is voor tal van zaken
- Naakte axon dringt tot in de epidermis en komt voor in meeste BW
2) De eigenlijke receptororgaantjes :
- Die vormen op zichzelf een klein orgaantje waarbij de meeste
omkapseld zijn en het kapsel een verderzetting van het perineurium is
, Lichaampje van (Vater)- Pacini :
Grootste receptorlichaampje (3-4mm lang en 2mm breed)
Zorgt voor dieptegevoel
Aanwezig in BW van de huid, nabij arterio-veneuze
anastomosen, in gewrichtskapsels- en banden maar ook in
inwendige organen
Axon is niet vertakt en heeft knotsvormig einde
Schwanncellen vormen gelaagde mantel rond axon
Myeline verdwijnt bij binnendringen van zenuw in kapsel
Endoneurium + epitheliale laag van perineurium vormen de
lamellenlaag (10 à 60 concentrische lagen gevormd door
epitheloïde cellen) en tussen de lagen vindt je een
intercellulaire vloeistof
Door trilling of druk gaat de vloeistof bewegen en dit
stimuleert het axon
Lichaampje van Meissner :
50-150µm lang
Zorgt samen met de Merkelse lichaampjes en zenuwvezels
rond haarwortel voor opname tastgevoel
Onder epidermis in de BWpapillen van het corpus papillare
Talrijk op uiteinden van de ledematen
Kapsel = dun en onvolledig (slechts enkele epitheloïde
cellagen zijn aanwezig)
Zenuw verliest myelineschede bij binnendringen kapsel
Schwanncellen vormen stapel afgeplatte cellen = tastcellen
Axon = vertakt en zendt spiraalvormige uiteinden tussen
tastcellen
Fijne filamenten verbinden het kapsel en de tastcellen met
de epidermiscellen dus de beweging van epidermiscellen
zorgt voor tractie en prikkeling van orgaantje
Lichaampjes Krause en Ruffini :
Ook omkapsel en centrum heeft naakte zenuwvezel
Krause : receptie van koude en ligt vnl in dermis en in
mondslijmvlies
Ruffini : receptie van warmte en ligt vnl in hypodermis
Ruffini : afgeplatte vorm met lenteas loodrecht op
zenuwverloop
Peesspoeltje of Golgi-Lichaampje of myotendineus lichaampje :