2
019
Psychodiagnostiek:
psychometrische methode
SHEILA LOECKX
,Historische schets: ontwikkeling
van de differtiële psychologie
Moderne psychodiagnostiek: slechts 1 testing
impulsen uit de psychiatrie, jonge psychologiesche wetenschap, en biologie
basis psychodiagnostiek = differentiële psychologie
Vanuit de psychiatrie
Alfred Binet = stichter van de differentiële psychologie
Binet- Simontest
Voordien via medische denkmodellen toegepast op de stoornissen in de belevingen en
gedragingen van mensen + stoornissen onderbrengen in classificatiesystemen
jean etienne equirol de eerste die het onderscheid maakt tussen krankzinnigheid en
zwakzinnigheid
krankzinnigheid = primaire emotionele stoornis, die soms gepaard gaat met int ellectuele
deterioratie (daling van het verstandelijk peil tov een vroegere toestand)
zwakzinnigheid = geen ziekte, verwijst naar een gebrek aan intellectuele vaardigheden
(= deficiëntie) reeds vanaf de eerste kinderjaren. Is onherstelbaar en onbehandelbaar.
Op basis van taaluitingen onderscheid tussen 3 graden van deficiëntie:
- Idiotie = waarbij de persoon enkel in staat is tot schreeuwen en geen enkele blijk geeft
van spraak
- Imbecilitas: de persoon is in staat enkele lettergrepen te gebruiken
- Debilitas: de persoon is in staat korte zinnen te vormen
Vanuit het verlichte vooruitgangsdenken en deze vernieuwde visie op krankzinnigheid kwam
de Morele behandeling en het asylum (nieuw instrument)
Elementen:
1) De omgeving geordende dagindeling en leven in gemeeschapsgeest
2) Relatie art-patiënt open en vriendelijke relatie met patiënt
3) Arbeid verrichten: diende hun dwangmatige gedachten af te leiden
een hele psychotherapeutische vooruitgang, ook begin van empirische observatie, en
het meer en meer zoeken naar rationele verklaringen
Edward Seguin geloofde wel in de veranderbaarheid van zwakzinnigheid. Door stimulatie
en training de mentale capaciteit verbeteren.
beheersing van de motoriek en training in de zintuigelijke discriminatie (= stichter van de
fysiologische trainingsmethode)
,Emil Kraepelin eerste belangrijke classificatiesysteem voor mentale stoornissen, werd
gebruikt voor
- MMPI (minnesota multiphasic personality inventory)
- DSM (diagnostic and statistical manual of mental disorders)
- ICD- system (international classification of diseases)
Hij probeerde een synthese te creëren door de ziektebeelden op basis van
gemeenschappelijke patronen van symptomen te groeperen.
Psychose werd onderscheden in 2 afzonderlijke etniteiten:
1- Manische depressie symptomen ook bij schizofrenie voorkomen.
2- Dementia praecox met een specifiek verval van de geestelijke functies
Hierdoor eerste testachtige methoden:
1- RIEGER intelligentietest
2- JUNG en FREUD pasten de vrije associatiemethode toe
3- RORSCHACH inktvlekken als ambigue stimuli
2. vanuit experimentele
psychologie
Experimentele tendens had stimulerende (exacte beschrijving, nauwkeurigheid van meting..)
maar ook remmende werking op ontwikkeling differentiële psychologie
De eerste experimenteel psychologen waren fysiologen met een psychologisch tintje
Gedrag = psycho-fysiologisch proces
Wilhelm wundt gedragingen van het organisme essentieel gemedieerd door zowel
fysiologische als psychologische processen
Remming: - doel experiment = generaliseerbaarheid, samenhang ontdekken
Afwijkingen & verschillen tot minimum herleiden experimenteer-fout
-onderzoek beperkt tot primaire sensorische en motorische functies, niet
complexe cognititeve processen
James McKeen Cattell interindividuele verschillen in reactietijd = maat voor intelligentie
Geen onderscheid tussen fysiologische en mentale processen
Goed zintuigelijk vermogen = goed mentaal vermogen
CATELL legde de nadruk op standaardisatie van testprocedures en dit werd door zijn
opvolgers overgenomen + collega’s reeds pogingen ondernomen om de doelmatigheid
(=validiteit) van zijn proeven te evalueren.
Correlatie-coëfficient: statische maat die de mate van een verband suggereert tussen 2
kenmerken. Varieert tussen -1.00 en + 1.00
, o Correlatie van +0,89 = sterk positief verband
Hoe hoger de X-as hoe hoeger de Y-as en omgekeerd
o Correlatie van -0.73 = sterk negatief verband
Hoe hoger de ene varibale, hoe lager de andere en omgekeerd
o Correlatie van +0.03 of -0.14 = zwak positief of zwak negatief verband
Of zelfs een nul-verband = tussen de 2 geen verband terug gevonden is
Clark wissler a.d.h.v eenvoudige vaardigheden (via fysische en zintuigelijke testen) geen
complexe vaardigheden (zoals intelligentie) bepaald kunnen worden.
Franz Boas gebruikte extern criterium (oordeel van leerkrachten) voor zijn test ( hij
onderwierp zijn nieuw-ontwikkelde testen aan valideitsonderzoek)
Herman Ebbinghaus leren en geheugen best onderzoch via experimenteel onderzoek door
gecontroleerde experimenten
Samenvatting
Positieve bijdrage van de experimentele psychologie aan het ontstaan van de testpsychologie:
- Belang van individuele verschillen
- Systematische en standaardisatie van onderzoekgegevens & resultaten
- Het normatieve denken, weergeven van resultaten in statische termen
3. vanuit de biologie
Charles darwin survival of the fittest
Francis Galton intelligentie is genetisch bepaald,
- gericht op individuele verschillen
- noodzaak systematische onderzoekstechnieken
019
Psychodiagnostiek:
psychometrische methode
SHEILA LOECKX
,Historische schets: ontwikkeling
van de differtiële psychologie
Moderne psychodiagnostiek: slechts 1 testing
impulsen uit de psychiatrie, jonge psychologiesche wetenschap, en biologie
basis psychodiagnostiek = differentiële psychologie
Vanuit de psychiatrie
Alfred Binet = stichter van de differentiële psychologie
Binet- Simontest
Voordien via medische denkmodellen toegepast op de stoornissen in de belevingen en
gedragingen van mensen + stoornissen onderbrengen in classificatiesystemen
jean etienne equirol de eerste die het onderscheid maakt tussen krankzinnigheid en
zwakzinnigheid
krankzinnigheid = primaire emotionele stoornis, die soms gepaard gaat met int ellectuele
deterioratie (daling van het verstandelijk peil tov een vroegere toestand)
zwakzinnigheid = geen ziekte, verwijst naar een gebrek aan intellectuele vaardigheden
(= deficiëntie) reeds vanaf de eerste kinderjaren. Is onherstelbaar en onbehandelbaar.
Op basis van taaluitingen onderscheid tussen 3 graden van deficiëntie:
- Idiotie = waarbij de persoon enkel in staat is tot schreeuwen en geen enkele blijk geeft
van spraak
- Imbecilitas: de persoon is in staat enkele lettergrepen te gebruiken
- Debilitas: de persoon is in staat korte zinnen te vormen
Vanuit het verlichte vooruitgangsdenken en deze vernieuwde visie op krankzinnigheid kwam
de Morele behandeling en het asylum (nieuw instrument)
Elementen:
1) De omgeving geordende dagindeling en leven in gemeeschapsgeest
2) Relatie art-patiënt open en vriendelijke relatie met patiënt
3) Arbeid verrichten: diende hun dwangmatige gedachten af te leiden
een hele psychotherapeutische vooruitgang, ook begin van empirische observatie, en
het meer en meer zoeken naar rationele verklaringen
Edward Seguin geloofde wel in de veranderbaarheid van zwakzinnigheid. Door stimulatie
en training de mentale capaciteit verbeteren.
beheersing van de motoriek en training in de zintuigelijke discriminatie (= stichter van de
fysiologische trainingsmethode)
,Emil Kraepelin eerste belangrijke classificatiesysteem voor mentale stoornissen, werd
gebruikt voor
- MMPI (minnesota multiphasic personality inventory)
- DSM (diagnostic and statistical manual of mental disorders)
- ICD- system (international classification of diseases)
Hij probeerde een synthese te creëren door de ziektebeelden op basis van
gemeenschappelijke patronen van symptomen te groeperen.
Psychose werd onderscheden in 2 afzonderlijke etniteiten:
1- Manische depressie symptomen ook bij schizofrenie voorkomen.
2- Dementia praecox met een specifiek verval van de geestelijke functies
Hierdoor eerste testachtige methoden:
1- RIEGER intelligentietest
2- JUNG en FREUD pasten de vrije associatiemethode toe
3- RORSCHACH inktvlekken als ambigue stimuli
2. vanuit experimentele
psychologie
Experimentele tendens had stimulerende (exacte beschrijving, nauwkeurigheid van meting..)
maar ook remmende werking op ontwikkeling differentiële psychologie
De eerste experimenteel psychologen waren fysiologen met een psychologisch tintje
Gedrag = psycho-fysiologisch proces
Wilhelm wundt gedragingen van het organisme essentieel gemedieerd door zowel
fysiologische als psychologische processen
Remming: - doel experiment = generaliseerbaarheid, samenhang ontdekken
Afwijkingen & verschillen tot minimum herleiden experimenteer-fout
-onderzoek beperkt tot primaire sensorische en motorische functies, niet
complexe cognititeve processen
James McKeen Cattell interindividuele verschillen in reactietijd = maat voor intelligentie
Geen onderscheid tussen fysiologische en mentale processen
Goed zintuigelijk vermogen = goed mentaal vermogen
CATELL legde de nadruk op standaardisatie van testprocedures en dit werd door zijn
opvolgers overgenomen + collega’s reeds pogingen ondernomen om de doelmatigheid
(=validiteit) van zijn proeven te evalueren.
Correlatie-coëfficient: statische maat die de mate van een verband suggereert tussen 2
kenmerken. Varieert tussen -1.00 en + 1.00
, o Correlatie van +0,89 = sterk positief verband
Hoe hoger de X-as hoe hoeger de Y-as en omgekeerd
o Correlatie van -0.73 = sterk negatief verband
Hoe hoger de ene varibale, hoe lager de andere en omgekeerd
o Correlatie van +0.03 of -0.14 = zwak positief of zwak negatief verband
Of zelfs een nul-verband = tussen de 2 geen verband terug gevonden is
Clark wissler a.d.h.v eenvoudige vaardigheden (via fysische en zintuigelijke testen) geen
complexe vaardigheden (zoals intelligentie) bepaald kunnen worden.
Franz Boas gebruikte extern criterium (oordeel van leerkrachten) voor zijn test ( hij
onderwierp zijn nieuw-ontwikkelde testen aan valideitsonderzoek)
Herman Ebbinghaus leren en geheugen best onderzoch via experimenteel onderzoek door
gecontroleerde experimenten
Samenvatting
Positieve bijdrage van de experimentele psychologie aan het ontstaan van de testpsychologie:
- Belang van individuele verschillen
- Systematische en standaardisatie van onderzoekgegevens & resultaten
- Het normatieve denken, weergeven van resultaten in statische termen
3. vanuit de biologie
Charles darwin survival of the fittest
Francis Galton intelligentie is genetisch bepaald,
- gericht op individuele verschillen
- noodzaak systematische onderzoekstechnieken
