Sociale psychologie
Week 1
Begrippen
Sociale psychologie wetenschappelijke studie van hoe mensen anderen hun gedachten, gevoelens
en gedrag veranderen (bestaat uit social thinking, social behavior en social influence)
Sociologen studie van samenleving en sociaal gedrag op groepsniveau
Antropologen studie van cultuur en menselijk gedrag over tijd
Positieve psychologie studies die gezond en adaptief gedrag onderzoeken
Intersectionality theory hoe meerdere factoren zoals etniciteit en geslacht samen voor een
bepaald soort behandeling door anderen zorgen
False dichotomy twee tegenovergestelde en mutual exclusive opties die ervoor zorgen dat er geen
andere mogelijkheden meer zouden zijn (zoals nature vs nurture)
Replication crisis bij replicatie van onderzoek niet meer dezelfde uitkomsten krijgen
False positives / type 1 error denken dat je iets hebt gevonden, maar statistieken waren onjuist
Mirror self recognition test aap krijgt een stip op zn hoofd en wordt voor de spiegel gezet, als hij
de stip op zn hoofd aanraakt heeft hij self awareness (is gelukt, maar toont alleen fysieke awareness)
Self-concept samenvatting van wie we zijn incl. relaties positieve en negatieve kwaliteiten etc.
WIDE who, interpretation, direction en esteem zijn wegingsfactoren voor social comparison
Social identity theory self-concept bestaat uit persoonlijke en sociale identiteit
Interdependent focussen op familie en groeps benodigdheden
Optimistic illusion onrealistisch optimistisch zijn, niet in verhouding met werkelijkheid
Subjective age hoe oud je je voelt, niet hoe oud je bent
Theorieën over de “self”
Self-perception theory we kijken naar ons gedrag en leiden daaruit af hoe we zijn
Social discrepancy theory we hebben 3 selves: actual, ideal en ought (verwachtingen van anderen)
Self-expansion theory anderen helpen ons te groeien en onze self-concept te verbeteren
Self presentation theory / impression management het goed presenteren van onszelf om indruk
op anderen te maken, self monitoring is dit proces van gedrag aanpassen
Collective self-esteem onze evaluatie over de waarde van een groep (bv basking in reflected glory:
als jouw groep het goed doet ben je er onderdeel van, als het slecht gaat houd je afstand ervan)
Hoe eerlijk zijn we over onszelf
Optimal margin theory kleine veranderingen aan realitiet kunnen ons beter laten voelen
Self-serving bias attributeren onze succes aan onszelf en onze failures aan de situatie (vb van goed
en slecht cijfer op een toets)
Kurt Lewin, grondlegger sociale psychologie
Action research wetenschappelijke beginselen gebruiken om sociaal probleem op te lossen
B = f(P,E) gedrag is een functie van individueel person + de omgeving / situatie
Social comparison theory we zeggen wie wij zijn op basis van vergelijking met anderen
- Upward social comparison vergelijken met iemand die “beter” is (vaak om beter in iets te
worden, dus om af te kijken)
- Downward social comparison vergelijken met iemand die “slechter” is (vaak om onszelf
beter te voelen)
,Wilhelm Wundt eerste psychologische laboratorium in 1800
Zelfvertrouwen is niet hetzelfde als narcisme, je vertrouwen in hoe goed je een taak kunt, je
vertrouwen in hoe goed je een doel kunt bereiken en hoe je voor jezelf zorgt en hoog zelfvertrouwen
heeft geen invloed op prestaties
, Week 2
Begrippen
Dual processing denken dat intuïtie (snelle mental accessibility) en logica combineert (snel vs
langzaam)
Cognitive load de hoeveelheid informatie die ons brein kan verwerken in één keer
Cognitive load shifting steeds wisselen tussen logica en intuïtie
Cognitive miser mentale schortcuts maken om zo min mogelijk cognitive load te hebben
Satisficing kiezen voor “goed genoeg” om cognitive overload te ontwijken
Maximizer hoog cognitive load om voor het beste te gaan (tegenovergestelde van satificing)
Counterfactual thinking als ik dit anders had gedaan had dit gebeurd (upward of downward)
Optimistic bias onrealistische verwachting dat alles wel goed komt
Planning fallacy jouw project gaat zoals gepland, ook al gaan vergelijkbare projecten dat niet
Priciple of parsimony simpelste antwoord om de meeste dingen te verklaren
Sematisch netwerk connecties van mentale concepten (priming gebeurt hierin)
Loss aversion ons gedrag aanpassen op de kans dat we winnen of verliezen en verliezen speelt
een veel grotere rol
The invisible guiding hand het marktmechanisme, alles komt vanzelf goed
Bounded rationality er is een grens aan ons rationeel denken (Herbert Simon)
Prospect theory we maken voorspelbare fouten als we waarschijnlijkheden wegen
Auction fever / veiling koorts neiging te overbieden in sociaal competitieve omgeving
Subjective ownership/ mere ownership/ endowment effect het gevoel dat je het al hebt door te
denken dat je het al hebt (leid tot bv te veel betalen voor iets)
Mental accounting hoe we mentaal over geld denken bij het maken van economische keuzes
Fungibility je kan het voor meerdere doeleinden gebruiken
Payment decoupling het betalen en krijgen van een product zijn gescheiden (bv later betalen)
Default decision de keuze die komt als we niks doen
Heuristiek mentale shortcut om makkelijker moeilijke problemen op te lossen (kunnen false
memories veroorzaken)
- Anchoring and adjustment als we numerieke gokjes wagen zijn we beinvloed door het
startpunt
- Availability overschatting van het voorkomen van iets omdat het makkelijk in ons brein
komt (doordat we het vaker gezien hebben bv, zoals scheidingen in Hollywood)
- Representativeness keuzes maken op wat is “typical” (iemand met tattoos is geen rechter)
Biases
- Confirmation kunnen alleen dingen die onze verwachtingen bevestigen onthouden
- Hindsight nadat we weten wat er gebeurd is geloven dat we dat hadden kunnen
voorspellen (ik wist het al lang)
- Negativity negatieve informatie merken we sneller op en onthouden we beter
Standard economisc model (SEM) vs behavioral economic model (BEM) is hoe mensen zih gedragen
als ze rationele beslissingen nemen vs hoe mensen zich daadwerkelijk gedragen
Week 1
Begrippen
Sociale psychologie wetenschappelijke studie van hoe mensen anderen hun gedachten, gevoelens
en gedrag veranderen (bestaat uit social thinking, social behavior en social influence)
Sociologen studie van samenleving en sociaal gedrag op groepsniveau
Antropologen studie van cultuur en menselijk gedrag over tijd
Positieve psychologie studies die gezond en adaptief gedrag onderzoeken
Intersectionality theory hoe meerdere factoren zoals etniciteit en geslacht samen voor een
bepaald soort behandeling door anderen zorgen
False dichotomy twee tegenovergestelde en mutual exclusive opties die ervoor zorgen dat er geen
andere mogelijkheden meer zouden zijn (zoals nature vs nurture)
Replication crisis bij replicatie van onderzoek niet meer dezelfde uitkomsten krijgen
False positives / type 1 error denken dat je iets hebt gevonden, maar statistieken waren onjuist
Mirror self recognition test aap krijgt een stip op zn hoofd en wordt voor de spiegel gezet, als hij
de stip op zn hoofd aanraakt heeft hij self awareness (is gelukt, maar toont alleen fysieke awareness)
Self-concept samenvatting van wie we zijn incl. relaties positieve en negatieve kwaliteiten etc.
WIDE who, interpretation, direction en esteem zijn wegingsfactoren voor social comparison
Social identity theory self-concept bestaat uit persoonlijke en sociale identiteit
Interdependent focussen op familie en groeps benodigdheden
Optimistic illusion onrealistisch optimistisch zijn, niet in verhouding met werkelijkheid
Subjective age hoe oud je je voelt, niet hoe oud je bent
Theorieën over de “self”
Self-perception theory we kijken naar ons gedrag en leiden daaruit af hoe we zijn
Social discrepancy theory we hebben 3 selves: actual, ideal en ought (verwachtingen van anderen)
Self-expansion theory anderen helpen ons te groeien en onze self-concept te verbeteren
Self presentation theory / impression management het goed presenteren van onszelf om indruk
op anderen te maken, self monitoring is dit proces van gedrag aanpassen
Collective self-esteem onze evaluatie over de waarde van een groep (bv basking in reflected glory:
als jouw groep het goed doet ben je er onderdeel van, als het slecht gaat houd je afstand ervan)
Hoe eerlijk zijn we over onszelf
Optimal margin theory kleine veranderingen aan realitiet kunnen ons beter laten voelen
Self-serving bias attributeren onze succes aan onszelf en onze failures aan de situatie (vb van goed
en slecht cijfer op een toets)
Kurt Lewin, grondlegger sociale psychologie
Action research wetenschappelijke beginselen gebruiken om sociaal probleem op te lossen
B = f(P,E) gedrag is een functie van individueel person + de omgeving / situatie
Social comparison theory we zeggen wie wij zijn op basis van vergelijking met anderen
- Upward social comparison vergelijken met iemand die “beter” is (vaak om beter in iets te
worden, dus om af te kijken)
- Downward social comparison vergelijken met iemand die “slechter” is (vaak om onszelf
beter te voelen)
,Wilhelm Wundt eerste psychologische laboratorium in 1800
Zelfvertrouwen is niet hetzelfde als narcisme, je vertrouwen in hoe goed je een taak kunt, je
vertrouwen in hoe goed je een doel kunt bereiken en hoe je voor jezelf zorgt en hoog zelfvertrouwen
heeft geen invloed op prestaties
, Week 2
Begrippen
Dual processing denken dat intuïtie (snelle mental accessibility) en logica combineert (snel vs
langzaam)
Cognitive load de hoeveelheid informatie die ons brein kan verwerken in één keer
Cognitive load shifting steeds wisselen tussen logica en intuïtie
Cognitive miser mentale schortcuts maken om zo min mogelijk cognitive load te hebben
Satisficing kiezen voor “goed genoeg” om cognitive overload te ontwijken
Maximizer hoog cognitive load om voor het beste te gaan (tegenovergestelde van satificing)
Counterfactual thinking als ik dit anders had gedaan had dit gebeurd (upward of downward)
Optimistic bias onrealistische verwachting dat alles wel goed komt
Planning fallacy jouw project gaat zoals gepland, ook al gaan vergelijkbare projecten dat niet
Priciple of parsimony simpelste antwoord om de meeste dingen te verklaren
Sematisch netwerk connecties van mentale concepten (priming gebeurt hierin)
Loss aversion ons gedrag aanpassen op de kans dat we winnen of verliezen en verliezen speelt
een veel grotere rol
The invisible guiding hand het marktmechanisme, alles komt vanzelf goed
Bounded rationality er is een grens aan ons rationeel denken (Herbert Simon)
Prospect theory we maken voorspelbare fouten als we waarschijnlijkheden wegen
Auction fever / veiling koorts neiging te overbieden in sociaal competitieve omgeving
Subjective ownership/ mere ownership/ endowment effect het gevoel dat je het al hebt door te
denken dat je het al hebt (leid tot bv te veel betalen voor iets)
Mental accounting hoe we mentaal over geld denken bij het maken van economische keuzes
Fungibility je kan het voor meerdere doeleinden gebruiken
Payment decoupling het betalen en krijgen van een product zijn gescheiden (bv later betalen)
Default decision de keuze die komt als we niks doen
Heuristiek mentale shortcut om makkelijker moeilijke problemen op te lossen (kunnen false
memories veroorzaken)
- Anchoring and adjustment als we numerieke gokjes wagen zijn we beinvloed door het
startpunt
- Availability overschatting van het voorkomen van iets omdat het makkelijk in ons brein
komt (doordat we het vaker gezien hebben bv, zoals scheidingen in Hollywood)
- Representativeness keuzes maken op wat is “typical” (iemand met tattoos is geen rechter)
Biases
- Confirmation kunnen alleen dingen die onze verwachtingen bevestigen onthouden
- Hindsight nadat we weten wat er gebeurd is geloven dat we dat hadden kunnen
voorspellen (ik wist het al lang)
- Negativity negatieve informatie merken we sneller op en onthouden we beter
Standard economisc model (SEM) vs behavioral economic model (BEM) is hoe mensen zih gedragen
als ze rationele beslissingen nemen vs hoe mensen zich daadwerkelijk gedragen
