FORENSISCHE PSYCHIATRIE
SAMENVATTING
Aantekeningen HC, samenvatting van de belangrijkste artikelen, aantekeningen werkgroep (niet veel) &
oefententamen met antwoorden
,Neurorecht en forensische psychiatrie
INHOUDSOPGAVE
HC 1: Neurorecht: 3 domeinen ....................................................................................................... 4
HC 2: Diagnostiek en behandeling.................................................................................................. 6
Diagnostiek ...................................................................................................................................... 6
Van hulpvraag naar diagnostische vraag: ........................................................................................ 7
Behandeling ..................................................................................................................................... 8
HC 3: Interventie........................................................................................................................... 9
Herziening (van juridisch stelsel) .................................................................................................... 9
HC 4: Forensische neuropsychologie ........................................................................................... 13
Vijf domeinen van functioneren ....................................................................................................... 13
1. Zelfregulatie ..................................................................................................................... 13
2. motivatie, straf en beloningen ........................................................................................... 14
3. Moreel redeneren ............................................................................................................. 14
4. Sociale cognitie & Empathie .............................................................................................. 14
5. Angst ............................................................................................................................... 15
HC 5: Neuro-interventies in het strafrecht- in het licht van het EVRM ............................................. 17
Neurointerventie ............................................................................................................................. 17
Europees verdrag van de rechten van de mens ................................................................................. 18
Art. 3 EVRM ................................................................................................................................. 18
Art. 8 EVRM ................................................................................................................................. 19
Art. 9 EVRM ................................................................................................................................. 20
Art. 10 EVRM ............................................................................................................................... 21
Art. 5 EVRM ................................................................................................................................. 21
Debat ............................................................................................................................................. 21
HC 6: Ontoerekeningbaarheid...................................................................................................... 22
Bijzondere aard van de ontoereknbaarheid....................................................................................... 22
Ontoerekenbaarheid vóór Thijs H. .................................................................................................... 22
Korte bespreking Thijs H.- zaak ........................................................................................................ 23
Drie gedragskundige rapportages ................................................................................................. 23
Het Hof en HR over de stoornis .................................................................................................... 23
Criterium ontoerekenbaarheid volgens Hof en HR ........................................................................ 23
Discussiepunten over het stoornisvereisten ..................................................................................... 24
Psychiatrisch stoornisvereiste ..................................................................................................... 24
Positief juridisch stoornisvereiste ................................................................................................ 24
Schrappen stoornisvereiste ......................................................................................................... 24
Discussiepunten over het cognitieve criterium ................................................................................. 25
Voorbeelden ............................................................................................................................... 25
Analyse....................................................................................................................................... 26
1
,Neurorecht en forensische psychiatrie
Twee benaderingen van het controle criterium ................................................................................. 26
Analyse....................................................................................................................................... 26
HC 7: TBS & gedwongen geestelijke gezondheidszorg ................................................................... 28
Behandeling ................................................................................................................................... 28
De tbs-maatregel ............................................................................................................................ 28
Gedwongen geestelijke gezondheidszorg ......................................................................................... 29
HC 8: De tbs-maatregel ............................................................................................................... 31
Wat is ‘ter beschikking stelling’ (tbs) ................................................................................................ 31
Traject van binnen naar buiten ......................................................................................................... 33
Weigerende verdachte .................................................................................................................... 34
HC 9: Risicotaxatie ...................................................................................................................... 35
Waarom doen we risicotaxaties? ..................................................................................................... 36
Hoe schatten we risico’s in? ............................................................................................................ 36
Huidige uitdagingen ........................................................................................................................ 38
Biases ........................................................................................................................................ 38
Implentatie ................................................................................................................................. 38
Aandacht voor subgroepen .......................................................................................................... 38
Beschermende factoren .................................................................................................................. 39
HC 10: Gedwongen hersenscans en nemo tenetur ........................................................................ 41
Diagnostiek .................................................................................................................................... 41
Risicotaxatie ................................................................................................................................... 41
Geheugendetectie .......................................................................................................................... 41
Leugendetectie ............................................................................................................................... 41
Valkuilen ........................................................................................................................................ 42
Art. 6 EVRM: Nemo Tenetur.............................................................................................................. 42
Rationale ........................................................................................................................................ 42
Hc 11: Ervaringsdeskudnige / q&a ................................................................................................ 44
Artikelen toerkeningsvatbaarheid ................................................................................................ 45
Toerekening in tweedracht, een juridisch-gedragskundig perspectief ................................................. 45
Gesprekskader............................................................................................................................ 45
Casus Bram & Willem .................................................................................................................. 45
Ten slotte .................................................................................................................................... 47
Een juridisch criterium voor de ontoerekeningsvatbaarheid: Een uitspraak van het Gerechtshof Den
Haag geanalyseerd ......................................................................................................................... 47
Artikelen risicotaxatie ................................................................................................................. 49
2
, Neurorecht en forensische psychiatrie
AI en risicotaxatie: drie kernvragen voor strafjuristen......................................................................... 49
Risicotaxatie met AI ..................................................................................................................... 49
Hoe kom je van voorspelling naar rehabilitatie? ............................................................................ 51
Klare taal ........................................................................................................................................ 51
Risicocommunicatie ................................................................................................................... 51
Methode ..................................................................................................................................... 52
Invloed van risicocommunicatie op besluitvorming....................................................................... 52
Artikelen gedwongen geestelijke gezondheidszorg ....................................................................... 53
De invoering van artikel 2.3 Wet forensische zorg .............................................................................. 53
Inleiding ...................................................................................................................................... 53
Verschillen tussen art. 2.3 Wfz en art. 37(oud) Sr .......................................................................... 53
Toepassing in de praktijk ............................................................................................................. 53
rol van Minister van justitie en Veiligheid ...................................................................................... 54
Civielrechtelijke afdoening bij ernstige delicten ............................................................................ 54
Herziening van het forensisch zorgkader ...................................................................................... 55
Gekkenhuis of poppenkast: over de rol van de psychiatrische behandeling in het veilig houden van de
toekomstige maatschappij .............................................................................................................. 55
Terbeschikkingstelling ................................................................................................................ 55
Stoornis en gevaar. Een aanzet tot onderzoek naar een alternatief voor tbs ........................................ 55
Stoornis en recidiverisico ............................................................................................................ 56
Normatieve knelpunten van de bestaande tbs-regeling ................................................................. 56
Een beveiligingsmaatregel zonder stoornisvereisten: drie onderzoeksrichtingen ............................ 57
Tbs en stoornis: Enkele overwegingen voor de wetgever .................................................................... 58
Knelpunt 1: Art. 5 lid 1 onder e EVRM ............................................................................................ 58
Knelpunt 2: De verdedigingspositie van verdachten ...................................................................... 59
Knelpunt 3: verhouding tussen oplegging en tenuitvoerlegging tbs ................................................. 59
Aantekeningen Werkgroep .......................................................................................................... 60
Oefententamen........................................................................................................................... 61
3