Begrippenlijst
Psychologie
Ireen Dehaene
Dit is een volledige begrippenlijst van het boek 'Psychologie' van Marc Brysbaert op
basis van de lessen (powerpoints en notities) van Prof. dr. B. Liefooghe en dr. P. Van
Dessel gegeven in het
- schakelprogramma tot Master in de gezondheidsbevordering
- eerste jaar van de Bachelor Lichamelijke Opvoeding
aan de Universiteit van Gent.
Academiejaar 2019-2020.
1
,Les 1
• Basisdefinitie psychologie:
Een wetenschap waarbij het gedrag bestudeerd wordt en waarbij die
gedragsevidentie gebruikt wordt om de interne processen te begrijpen die aan
dat gedrag ten grondslag liggen.
• Dualisme:
Verwijst naar de overtuiging dat mensen uit twee onafhankelijke elementen
bestaan: een lichaam en een geest. De geest heeft een vrije wil en vormt de kern
van het menselijk denken. Lichaam is niets meer dan omhulsel van de geest en
heeft geen enkele invloed op de geest.
• Evolutieleer:
Charles Darwin (1809-1882): Levende wezens zijn het resultaat van een
aanpassingsproces aan veranderende omstandigheden.
• Normaalverdeling:
Grafische weergave van een verdeling van een bepaalde populatie die
overeenkomt met de statistische verwachtingen. Bij een normaalverdeling wordt
een weergave gemaakt van de verdeling van een populatie op een bepaald
kenmerk. Deze verdeling komt in allerlei natuurlijke verschijnselen voor.
• Mentale chronometrie:
Techniek waarbij men de psychologische processen in informatieverwerking
probeert te achterhalen door te kijken naar de tijd die mensen nodig hebben om
allerhande taken uit te voeren.
• Experimentele psychologie / Fysiologische psychologie:
Onderzoek naar de fysiologische processen onderliggend aan de zintuiglijke
waarneming en aantonen hoe deze de interne observatie beïnvloedt.
• Structuralisme:
Stroming in de psychologie die op basis van introspectie de structuur van het
bewustzijn probeerde te ontdekken.
• Functionalisme:
Toegepaste psychologie >>>> fundamenteel onderzoek
Sterk beïnvloedt door de evolutietheorie Charles Darwin.
• Behaviorisme:
2
, De studie van de invloed van een stimulus (OV) op de reactie van de persoon of
het dier (AV).
Standpunt: enkel observeerbaar, meetbaar gedrag kan het onderwerp vormen van
psychologisch onderzoek en theorievorming.
• Operationele definities:
Concepten definiëren in termen van de gebruikte meetprocessen en zo concreet
mogelijke begrippen.
• Onafhankelijke variabele:
Karakteristieken van de situatie (bijvoorbeeld voedsel) die op de persoon of het
dier inwerken en die de onderzoeker kan manipuleren.
• Afhankelijke variabele:
Gedragingen van de persoon of het dier (bijvoorbeeld leerresultaten) die de
onderzoeker kan meten om na te gaan of de OV een effect heeft gehad.
• S-R psychologie:
= behaviorisme
Een stimulus lokt een respons uit.
• Cognitieve psychologie:
Neemt methode, maar niet het standpunt van behaviorisme over. Er is actieve
informatieverwerking tussen stimulus en respons.
Voorspellen zonder beroep te doen op informatieverwerkende (cognitieve)
processen die zich in de hersenen afspelen.
• Informatiefeedback:
Proces van reageren of responderen op eerder verkregen informatie.
• Natuurwetenschappelijke en hermeneutische benadering:
Hermeneutiek: er is een verschil tussen natuurwetenschappen en
geesteswetenschappen.
- natuurwetenschappen: zoeken naar wetmatigheden op basis van een aantal
observaties (kwantitatieve benadering)
- geesteswetenschappen: complete rijkdom van een fenomeen begrijpen in
historische en socio-culturele context (kwalitatieve benadering)
• Evolutiepsychologie:
Gedrag begrijpen vanuit de evolutieleer.
• Het bio-psychosociale model:
3
, Niet alleen aandacht voor biomedische aspecten, maar ook voor psychologische
en sociale factoren die mede bepalend zijn voor ziekte en het genezingsproces.
(nature vs. nurture, erfelijkheid vs. milieu, man vs. vrouw)
4
Psychologie
Ireen Dehaene
Dit is een volledige begrippenlijst van het boek 'Psychologie' van Marc Brysbaert op
basis van de lessen (powerpoints en notities) van Prof. dr. B. Liefooghe en dr. P. Van
Dessel gegeven in het
- schakelprogramma tot Master in de gezondheidsbevordering
- eerste jaar van de Bachelor Lichamelijke Opvoeding
aan de Universiteit van Gent.
Academiejaar 2019-2020.
1
,Les 1
• Basisdefinitie psychologie:
Een wetenschap waarbij het gedrag bestudeerd wordt en waarbij die
gedragsevidentie gebruikt wordt om de interne processen te begrijpen die aan
dat gedrag ten grondslag liggen.
• Dualisme:
Verwijst naar de overtuiging dat mensen uit twee onafhankelijke elementen
bestaan: een lichaam en een geest. De geest heeft een vrije wil en vormt de kern
van het menselijk denken. Lichaam is niets meer dan omhulsel van de geest en
heeft geen enkele invloed op de geest.
• Evolutieleer:
Charles Darwin (1809-1882): Levende wezens zijn het resultaat van een
aanpassingsproces aan veranderende omstandigheden.
• Normaalverdeling:
Grafische weergave van een verdeling van een bepaalde populatie die
overeenkomt met de statistische verwachtingen. Bij een normaalverdeling wordt
een weergave gemaakt van de verdeling van een populatie op een bepaald
kenmerk. Deze verdeling komt in allerlei natuurlijke verschijnselen voor.
• Mentale chronometrie:
Techniek waarbij men de psychologische processen in informatieverwerking
probeert te achterhalen door te kijken naar de tijd die mensen nodig hebben om
allerhande taken uit te voeren.
• Experimentele psychologie / Fysiologische psychologie:
Onderzoek naar de fysiologische processen onderliggend aan de zintuiglijke
waarneming en aantonen hoe deze de interne observatie beïnvloedt.
• Structuralisme:
Stroming in de psychologie die op basis van introspectie de structuur van het
bewustzijn probeerde te ontdekken.
• Functionalisme:
Toegepaste psychologie >>>> fundamenteel onderzoek
Sterk beïnvloedt door de evolutietheorie Charles Darwin.
• Behaviorisme:
2
, De studie van de invloed van een stimulus (OV) op de reactie van de persoon of
het dier (AV).
Standpunt: enkel observeerbaar, meetbaar gedrag kan het onderwerp vormen van
psychologisch onderzoek en theorievorming.
• Operationele definities:
Concepten definiëren in termen van de gebruikte meetprocessen en zo concreet
mogelijke begrippen.
• Onafhankelijke variabele:
Karakteristieken van de situatie (bijvoorbeeld voedsel) die op de persoon of het
dier inwerken en die de onderzoeker kan manipuleren.
• Afhankelijke variabele:
Gedragingen van de persoon of het dier (bijvoorbeeld leerresultaten) die de
onderzoeker kan meten om na te gaan of de OV een effect heeft gehad.
• S-R psychologie:
= behaviorisme
Een stimulus lokt een respons uit.
• Cognitieve psychologie:
Neemt methode, maar niet het standpunt van behaviorisme over. Er is actieve
informatieverwerking tussen stimulus en respons.
Voorspellen zonder beroep te doen op informatieverwerkende (cognitieve)
processen die zich in de hersenen afspelen.
• Informatiefeedback:
Proces van reageren of responderen op eerder verkregen informatie.
• Natuurwetenschappelijke en hermeneutische benadering:
Hermeneutiek: er is een verschil tussen natuurwetenschappen en
geesteswetenschappen.
- natuurwetenschappen: zoeken naar wetmatigheden op basis van een aantal
observaties (kwantitatieve benadering)
- geesteswetenschappen: complete rijkdom van een fenomeen begrijpen in
historische en socio-culturele context (kwalitatieve benadering)
• Evolutiepsychologie:
Gedrag begrijpen vanuit de evolutieleer.
• Het bio-psychosociale model:
3
, Niet alleen aandacht voor biomedische aspecten, maar ook voor psychologische
en sociale factoren die mede bepalend zijn voor ziekte en het genezingsproces.
(nature vs. nurture, erfelijkheid vs. milieu, man vs. vrouw)
4
