Fay Van Der Sypt
OPGROEIEN IN EEN
GEZIN
,Inhoud
1 Inleiding...............................................................................................................................................5
2 Uitgaan van de krachten van ouders (HC1)..........................................................................................5
2.1 Elke ouder heeft een besef van verantwoordelijk zijn: krachtenperspectief, waarderende
benadering.........................................................................................................................................5
2.2 Ouderschap maakt kwetsbaar......................................................................................................5
2.3 Het eigen referentiekader.............................................................................................................5
3 Juridische aspecten bij het werken met gezinnen (gastspreker HC3)..................................................6
3.1 Bekwaamheid van de minderjarige..............................................................................................6
3.1.1 Discretieplicht........................................................................................................................6
3.1.2 Wet betreffende de rechten van de patiënt...........................................................................6
3.1.3 Decreet rechtspositie van de minderjarige in de integrale jeugdhulp....................................6
3.2 Recht op privacy...........................................................................................................................7
3.2.1 Wat is recht op privacy?.........................................................................................................7
3.2.2 Uitzonderingen op het recht op privacy.................................................................................7
3.2.3 Concrete wetgeving die onder het recht privacy valt.............................................................7
3.3 Discretieplicht...............................................................................................................................7
3.3.1 Wat is discretieplicht?............................................................................................................7
3.3.2 Wie heeft discretieplicht?......................................................................................................7
3.3.3 Uitzonderingen op de discretieplicht.....................................................................................7
3.4 Beroepsgeheim.............................................................................................................................7
3.4.1 Wat is beroepsgeheim...........................................................................................................7
3.4.2 Wie heeft beroepsgeheim?....................................................................................................7
4 Gezinnen in soorten (WC1)..................................................................................................................8
4.1 Het gezin, een verkenning.............................................................................................................8
4.1.1 Een definitie op basis van samenleving..................................................................................8
4.1.2 Een definitie op basis van engagement..................................................................................8
4.2 Hoe beleven kinderen hun gezin...................................................................................................8
4.3 Diversiteit in gezinnen..................................................................................................................8
4.4 Gezinnen in kansarmoede............................................................................................................8
5 Factoren die een rol spelen bij de gezinsopvoeding............................................................................9
5.1 Gezinsopvoeding...........................................................................................................................9
5.2 Nature of nurture?........................................................................................................................9
5.3 Hoe ervaren kinderen en jongeren de opvoeding door hun ouders?...........................................9
5.4 Opvoedingsstijl.............................................................................................................................9
1
, 5.4.1 Historiek van het begrip opvoedingsstijl................................................................................9
5.4.2 Het model van Baumrind.....................................................................................................10
5.4.3 Gevolgen voor het kind........................................................................................................11
5.4.4 Beperkingen bij het concept opvoedingsstijl.......................................................................11
5.5 Opvoeden is een bidirectioneel proces.......................................................................................11
5.6 Transactionele modellen.............................................................................................................11
5.6.3 Het balansmodel van Bakker................................................................................................11
5.6.5 Het model van Alice van der Pas..........................................................................................12
5.7 Waarom zijn transactionele modellen waarderend?..................................................................13
6 Opvoeden, hoe doen ouders dat?.....................................................................................................13
6.1 Positief opvoeden.......................................................................................................................13
6.1.1 Webster-Stratton: de opvoedingspiramide..........................................................................14
6.1.2 Triple P.................................................................................................................................14
6.1.3 Bedenkingen bij positief opvoeden......................................................................................15
6.2 Conditionering: hoe leren kinderen gedrag aan?........................................................................15
6.2.1 Klassieke conditionering......................................................................................................15
6.2.2 Operante conditionering......................................................................................................15
6.2.3 Observerend leren...............................................................................................................15
6.3 Gerald Patterson: vijf cruciale opvoedingsvaardigheden............................................................16
6.3.1 Positieve betrokkenheid.......................................................................................................16
6.3.2 Positieve bekrachtiging........................................................................................................16
6.3.3 Probleemoplossingsvaardigheden.......................................................................................17
6.3.4 Disciplinering.......................................................................................................................17
6.3.5 Monitoring...........................................................................................................................18
6.3.6 Steunen – sturen – stimuleren.............................................................................................19
6.4 Maarten Vansteenkiste en Bart Soenens: Vitamines van groei (zelfdeterminantie theorie).......19
7 De rol van vaders in het gezin (kennisclips)........................................................................................19
7.1 Vaststellingen in de praktijk........................................................................................................19
a) Veranderende rol vaders...........................................................................................................19
b) Veranderende samenleving......................................................................................................19
c) Vrouwelijke zorg en welzijn.......................................................................................................19
7.2 Observaties uit onderzoek..........................................................................................................19
a) Een meervoudig concept..........................................................................................................19
b) paradox tussen voorziening en vaders......................................................................................20
c) Ook bij armoede.......................................................................................................................20
7.3 Pogingen tot verandering...........................................................................................................20
2
OPGROEIEN IN EEN
GEZIN
,Inhoud
1 Inleiding...............................................................................................................................................5
2 Uitgaan van de krachten van ouders (HC1)..........................................................................................5
2.1 Elke ouder heeft een besef van verantwoordelijk zijn: krachtenperspectief, waarderende
benadering.........................................................................................................................................5
2.2 Ouderschap maakt kwetsbaar......................................................................................................5
2.3 Het eigen referentiekader.............................................................................................................5
3 Juridische aspecten bij het werken met gezinnen (gastspreker HC3)..................................................6
3.1 Bekwaamheid van de minderjarige..............................................................................................6
3.1.1 Discretieplicht........................................................................................................................6
3.1.2 Wet betreffende de rechten van de patiënt...........................................................................6
3.1.3 Decreet rechtspositie van de minderjarige in de integrale jeugdhulp....................................6
3.2 Recht op privacy...........................................................................................................................7
3.2.1 Wat is recht op privacy?.........................................................................................................7
3.2.2 Uitzonderingen op het recht op privacy.................................................................................7
3.2.3 Concrete wetgeving die onder het recht privacy valt.............................................................7
3.3 Discretieplicht...............................................................................................................................7
3.3.1 Wat is discretieplicht?............................................................................................................7
3.3.2 Wie heeft discretieplicht?......................................................................................................7
3.3.3 Uitzonderingen op de discretieplicht.....................................................................................7
3.4 Beroepsgeheim.............................................................................................................................7
3.4.1 Wat is beroepsgeheim...........................................................................................................7
3.4.2 Wie heeft beroepsgeheim?....................................................................................................7
4 Gezinnen in soorten (WC1)..................................................................................................................8
4.1 Het gezin, een verkenning.............................................................................................................8
4.1.1 Een definitie op basis van samenleving..................................................................................8
4.1.2 Een definitie op basis van engagement..................................................................................8
4.2 Hoe beleven kinderen hun gezin...................................................................................................8
4.3 Diversiteit in gezinnen..................................................................................................................8
4.4 Gezinnen in kansarmoede............................................................................................................8
5 Factoren die een rol spelen bij de gezinsopvoeding............................................................................9
5.1 Gezinsopvoeding...........................................................................................................................9
5.2 Nature of nurture?........................................................................................................................9
5.3 Hoe ervaren kinderen en jongeren de opvoeding door hun ouders?...........................................9
5.4 Opvoedingsstijl.............................................................................................................................9
1
, 5.4.1 Historiek van het begrip opvoedingsstijl................................................................................9
5.4.2 Het model van Baumrind.....................................................................................................10
5.4.3 Gevolgen voor het kind........................................................................................................11
5.4.4 Beperkingen bij het concept opvoedingsstijl.......................................................................11
5.5 Opvoeden is een bidirectioneel proces.......................................................................................11
5.6 Transactionele modellen.............................................................................................................11
5.6.3 Het balansmodel van Bakker................................................................................................11
5.6.5 Het model van Alice van der Pas..........................................................................................12
5.7 Waarom zijn transactionele modellen waarderend?..................................................................13
6 Opvoeden, hoe doen ouders dat?.....................................................................................................13
6.1 Positief opvoeden.......................................................................................................................13
6.1.1 Webster-Stratton: de opvoedingspiramide..........................................................................14
6.1.2 Triple P.................................................................................................................................14
6.1.3 Bedenkingen bij positief opvoeden......................................................................................15
6.2 Conditionering: hoe leren kinderen gedrag aan?........................................................................15
6.2.1 Klassieke conditionering......................................................................................................15
6.2.2 Operante conditionering......................................................................................................15
6.2.3 Observerend leren...............................................................................................................15
6.3 Gerald Patterson: vijf cruciale opvoedingsvaardigheden............................................................16
6.3.1 Positieve betrokkenheid.......................................................................................................16
6.3.2 Positieve bekrachtiging........................................................................................................16
6.3.3 Probleemoplossingsvaardigheden.......................................................................................17
6.3.4 Disciplinering.......................................................................................................................17
6.3.5 Monitoring...........................................................................................................................18
6.3.6 Steunen – sturen – stimuleren.............................................................................................19
6.4 Maarten Vansteenkiste en Bart Soenens: Vitamines van groei (zelfdeterminantie theorie).......19
7 De rol van vaders in het gezin (kennisclips)........................................................................................19
7.1 Vaststellingen in de praktijk........................................................................................................19
a) Veranderende rol vaders...........................................................................................................19
b) Veranderende samenleving......................................................................................................19
c) Vrouwelijke zorg en welzijn.......................................................................................................19
7.2 Observaties uit onderzoek..........................................................................................................19
a) Een meervoudig concept..........................................................................................................19
b) paradox tussen voorziening en vaders......................................................................................20
c) Ook bij armoede.......................................................................................................................20
7.3 Pogingen tot verandering...........................................................................................................20
2
