Hoofdstuk 6: kadering beoordeling en
evaluatie
1 Inleiding
In een korte periode vinden bij een kind met een normale of typische ontwikkeling veel kwalitatieve
en kwantitatieve veranderingen plaats als individu kunnen functioneren.
Bij een kind met een potentiële of manifeste ontwikkelingsstoornis zijn er ook veranderingen, die aan
dezelfde wetmatigheden gehoorzamen als die van een normaal ontwikkelend kind, maar deze
kunnen het functioneren bemoeilijken, of onmogelijk maken.
Er kunnen verschillende soorten ontwikkelingen onderscheiden worden o.b.v. de ontwikkelingscurve:
Range: normale of typische ontwikkeling wordt gekenmerkt door variatie
Slow but steady: wel de volgorde van een typische ontwikkeling, maar vertraagd
ontwikkeling stimuleren om bij te benen met de ondergrens van normaal
Plateau: ontwikkeling tot op een bepaald niveau, dat daarna blijft vastzitten
zelfredzaamheid stimuleren
Regressie: op een gegeven moment of na plateaufase achteruit gaan
zelfredzaamheid stimuleren
De laatste 3 zijn pathologisch of atypisch. De afstand met de norm (gele zone) wordt steeds groter
naarmate je ouder wordt. Er moet wel een onderscheid gemaakt worden tussen de verschillende
pathologische ontwikkelingsvormen, want dit heeft een impact op de behandeldoelstellingen.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen 2 grote groepen van pathologische situaties:
Ontwikkelingsstoornissen:
o Mildere motorische beelden
1
, o Tot uiting tijdens of na de kleuterperiode
o Bv. ASS, ADHD, DCD
o Slow, but steady ontwikkeling
Neuromotorische stoornissen:
o Aandoening van neurologische structuren en spierziekten
o Oorzaken: malformaties in embryonale fase, hersenletsel tijdens zwangerschap of
kort na de geboorte of genetische aandoening
o Plateau bv. cerebrale parese
o Regressie bv. ziekte van Duchenne
2 Waarom vroegtijdig testen?
Zo kan men het disfunctioneren soms beperken.
Positieve gevolgen:
Interventie en verbetering van bedreigde functies pathologische patronen voorkomen of
beperkt
Acceptatie ontwikkelingsbeperking onnodige teleurstelling en verdriet bij ouders en
verzorgers
Adequate begeleiding van het “andere” kind en ouders
Van groot belang voor ouders die nog een kinderwens hebben
Negatieve gevolgen:
Overwaardering van vermoedelijke signalen
Vroegtijdige ontkenning, geen open blik meer voor andere signalen
Overbegeleiding en overbehandeling
Onnodige onrust of overbezorgdheid van mogelijk onjuist geïnterpreteerde signalen
2
evaluatie
1 Inleiding
In een korte periode vinden bij een kind met een normale of typische ontwikkeling veel kwalitatieve
en kwantitatieve veranderingen plaats als individu kunnen functioneren.
Bij een kind met een potentiële of manifeste ontwikkelingsstoornis zijn er ook veranderingen, die aan
dezelfde wetmatigheden gehoorzamen als die van een normaal ontwikkelend kind, maar deze
kunnen het functioneren bemoeilijken, of onmogelijk maken.
Er kunnen verschillende soorten ontwikkelingen onderscheiden worden o.b.v. de ontwikkelingscurve:
Range: normale of typische ontwikkeling wordt gekenmerkt door variatie
Slow but steady: wel de volgorde van een typische ontwikkeling, maar vertraagd
ontwikkeling stimuleren om bij te benen met de ondergrens van normaal
Plateau: ontwikkeling tot op een bepaald niveau, dat daarna blijft vastzitten
zelfredzaamheid stimuleren
Regressie: op een gegeven moment of na plateaufase achteruit gaan
zelfredzaamheid stimuleren
De laatste 3 zijn pathologisch of atypisch. De afstand met de norm (gele zone) wordt steeds groter
naarmate je ouder wordt. Er moet wel een onderscheid gemaakt worden tussen de verschillende
pathologische ontwikkelingsvormen, want dit heeft een impact op de behandeldoelstellingen.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen 2 grote groepen van pathologische situaties:
Ontwikkelingsstoornissen:
o Mildere motorische beelden
1
, o Tot uiting tijdens of na de kleuterperiode
o Bv. ASS, ADHD, DCD
o Slow, but steady ontwikkeling
Neuromotorische stoornissen:
o Aandoening van neurologische structuren en spierziekten
o Oorzaken: malformaties in embryonale fase, hersenletsel tijdens zwangerschap of
kort na de geboorte of genetische aandoening
o Plateau bv. cerebrale parese
o Regressie bv. ziekte van Duchenne
2 Waarom vroegtijdig testen?
Zo kan men het disfunctioneren soms beperken.
Positieve gevolgen:
Interventie en verbetering van bedreigde functies pathologische patronen voorkomen of
beperkt
Acceptatie ontwikkelingsbeperking onnodige teleurstelling en verdriet bij ouders en
verzorgers
Adequate begeleiding van het “andere” kind en ouders
Van groot belang voor ouders die nog een kinderwens hebben
Negatieve gevolgen:
Overwaardering van vermoedelijke signalen
Vroegtijdige ontkenning, geen open blik meer voor andere signalen
Overbegeleiding en overbehandeling
Onnodige onrust of overbezorgdheid van mogelijk onjuist geïnterpreteerde signalen
2
