De peuter (1-3j) en jonge kleuter (3-4,5j)
Lichamelijk en motorische ontwikkeling
Fysieke kenmerken:
- De groei vertraagt. Het lichaamsgestalte is ‘verdrongen’.
- Jonge kleuter is klein van gestalte -> waarnemen vanuit een ander perspectief + andere
hoogte.
- 3j -> hoofd is 1/5
- Molligheid: dikke buik, dikke armpjes en benen. Bij de hals, schouder, handen en voeten
zitten de lichaamsdelen zonder overgang aan elkaar vast.
- Geraamte is nog niet ‘verbeend’ -> soepel kraakbeen (zorgt voor bewegelijkheid) + zachtheid
van het schedel biedt onvoldoende bescherming.
Algemene conditie:
- Uiterst energiek maar ook snel vermoeid.
Gevolg -> geeuwen, zeurderig doen, knuffel pakken,…
Oplossing -> kort middagslaapje is noodzakelijk
- Worden snel ziek -> hun weerstand nog aan het opbouwen.
(kinderopvang). Maar genezen vaak snel.
18maand 2,5j
Motorische ontwikkeling:
Grove motoriek:
- Onuitputtelijke bewegingsdrang -> ze bewegen heel veel.
- Bewegingen zijn nog eerder onbewust zonder een doel. Kind gaat ‘spiegelend bewegen’ na-
aperij. De bewegingen zijn nog vrij onbeheerst. -> vermindert sterk tijdens de kleuterperiode.
- totaalbewegingen het hele lichaam beweegt mee (bijbewegingen), vanuit schouder, heup en
knie. Afremmen en stoppen zal geleidelijk beter verlopen, de looptechniek ook.
- Vanaf 2j de trap opgaan -> voet per voet, vasthouden aan de leuning.
- Springen met 2 voeten.
- Gooien is mogelijk, het correct richten is nog moeilijk, vangen lukt nog niet.
- Eerste ervaringen voorkeurzijde.
- Herhaling van bewegingen -> beter algemene coördinatie en verleggen van behendigheidsgrenzen
(variëren in bewegingen) -> het wordt functiespel herhaaldelijk spelend uitproberen van de
functies van het lichaam en daar plezier aan beleven (= Functielust).
- Milieu heeft een belangrijke rol: voldoende ruimte en materialen.
, De peuter (1-3j) en jonge kleuter (3- 4,5j)
Fijne motoriek:
- Proximodistale groeirichting is verantwoordelijk voor de handmotoriek en daarna de
vingermotoriek. -> in het begin zullen de fijn motorische bewegingen gepaard gaan met beweging uit
schouders en romp.
Bv: peuter kan al muts aandoen, maar knopen nog niet open en dicht doen.
Mijlpaal in zelfredzaamheid -> kind wil alles zelf doen, knoeien met eten hoort daar ook bij.
- Fijnere manipulaties (=handelingen) bij experimenteren van materiaal: blokjes stapelen, dozen
openen… Geleidelijk wordt de mogelijkheid tot constructies ontdekt.
- Geboeid door beeldend materiaal -> geïnteresseerd in de beweging en het effect ervan nog minder
om het resultaat. Bv: Repen en snippers worden gescheurd om het scheuren zelf niet voor iets te
maken.
- Naar einde van de kleuterperiode wordt het geboeid door de gevolgen van zijn handelen. De
belangstelling verschuift van handelen naar resultaat.
Manipulerend spel: onderzoekend ontdekken, eindresultaat maakt niet uit.
vormgevend spel: gericht werken van materiaal om tot een eindresultaat te komen.
- Vasthouden schrijfmateriaal gebeurd nog krampachtig.
- De invloed van de omgeving is belangrijk -> veel aanmoediging en geduld.
Zindelijkheid:
3 voorwaarden zodat zindelijkheidtraining niet te vroeg gebeurt.
Zindelijkheid zonder dat de ouder het kind eraan herinnert draagt het kind overdag een
onderbroek en gaat zelf naar het potje of geeft zijn drang aan.
1) Rijp zijn er moet beheersing zijn over de sluitspieren. (2j)
2) Gemotiveerd zijn grotere bereidheid om mee te werken.
3) Begrijpen wat er verwacht wordt verband leggen tussen potje en plassen.
Op 3j zijn de meeste kinderen overdag zindelijk.
Zintuigelijke ontwikkeling:
-Prikkelgevoelig -> reageren snel op allerlei prikkels.
- Waarneming is globaal -> details of delen worden niet onderscheiden. Door iets opvallend kan de
aandacht getrokken worden.
- Focussen op de componenten waaruit iets is opgebouwd niet het geheel.
- Ontdekkingsdrang alles wordt onderzocht op eigenschappen en doe-mogelijkheden ( mee
gooien, rollen, op en toe..)
- Alle zintuigen worden gebruikt. Mond en tong zijn essentieel. Ook zal het communiceren over
de indrukkend. Kijken en luisteren naar mensen, tv,… kan maar de concentratie is vrij beperkt.
Lichamelijk en motorische ontwikkeling
Fysieke kenmerken:
- De groei vertraagt. Het lichaamsgestalte is ‘verdrongen’.
- Jonge kleuter is klein van gestalte -> waarnemen vanuit een ander perspectief + andere
hoogte.
- 3j -> hoofd is 1/5
- Molligheid: dikke buik, dikke armpjes en benen. Bij de hals, schouder, handen en voeten
zitten de lichaamsdelen zonder overgang aan elkaar vast.
- Geraamte is nog niet ‘verbeend’ -> soepel kraakbeen (zorgt voor bewegelijkheid) + zachtheid
van het schedel biedt onvoldoende bescherming.
Algemene conditie:
- Uiterst energiek maar ook snel vermoeid.
Gevolg -> geeuwen, zeurderig doen, knuffel pakken,…
Oplossing -> kort middagslaapje is noodzakelijk
- Worden snel ziek -> hun weerstand nog aan het opbouwen.
(kinderopvang). Maar genezen vaak snel.
18maand 2,5j
Motorische ontwikkeling:
Grove motoriek:
- Onuitputtelijke bewegingsdrang -> ze bewegen heel veel.
- Bewegingen zijn nog eerder onbewust zonder een doel. Kind gaat ‘spiegelend bewegen’ na-
aperij. De bewegingen zijn nog vrij onbeheerst. -> vermindert sterk tijdens de kleuterperiode.
- totaalbewegingen het hele lichaam beweegt mee (bijbewegingen), vanuit schouder, heup en
knie. Afremmen en stoppen zal geleidelijk beter verlopen, de looptechniek ook.
- Vanaf 2j de trap opgaan -> voet per voet, vasthouden aan de leuning.
- Springen met 2 voeten.
- Gooien is mogelijk, het correct richten is nog moeilijk, vangen lukt nog niet.
- Eerste ervaringen voorkeurzijde.
- Herhaling van bewegingen -> beter algemene coördinatie en verleggen van behendigheidsgrenzen
(variëren in bewegingen) -> het wordt functiespel herhaaldelijk spelend uitproberen van de
functies van het lichaam en daar plezier aan beleven (= Functielust).
- Milieu heeft een belangrijke rol: voldoende ruimte en materialen.
, De peuter (1-3j) en jonge kleuter (3- 4,5j)
Fijne motoriek:
- Proximodistale groeirichting is verantwoordelijk voor de handmotoriek en daarna de
vingermotoriek. -> in het begin zullen de fijn motorische bewegingen gepaard gaan met beweging uit
schouders en romp.
Bv: peuter kan al muts aandoen, maar knopen nog niet open en dicht doen.
Mijlpaal in zelfredzaamheid -> kind wil alles zelf doen, knoeien met eten hoort daar ook bij.
- Fijnere manipulaties (=handelingen) bij experimenteren van materiaal: blokjes stapelen, dozen
openen… Geleidelijk wordt de mogelijkheid tot constructies ontdekt.
- Geboeid door beeldend materiaal -> geïnteresseerd in de beweging en het effect ervan nog minder
om het resultaat. Bv: Repen en snippers worden gescheurd om het scheuren zelf niet voor iets te
maken.
- Naar einde van de kleuterperiode wordt het geboeid door de gevolgen van zijn handelen. De
belangstelling verschuift van handelen naar resultaat.
Manipulerend spel: onderzoekend ontdekken, eindresultaat maakt niet uit.
vormgevend spel: gericht werken van materiaal om tot een eindresultaat te komen.
- Vasthouden schrijfmateriaal gebeurd nog krampachtig.
- De invloed van de omgeving is belangrijk -> veel aanmoediging en geduld.
Zindelijkheid:
3 voorwaarden zodat zindelijkheidtraining niet te vroeg gebeurt.
Zindelijkheid zonder dat de ouder het kind eraan herinnert draagt het kind overdag een
onderbroek en gaat zelf naar het potje of geeft zijn drang aan.
1) Rijp zijn er moet beheersing zijn over de sluitspieren. (2j)
2) Gemotiveerd zijn grotere bereidheid om mee te werken.
3) Begrijpen wat er verwacht wordt verband leggen tussen potje en plassen.
Op 3j zijn de meeste kinderen overdag zindelijk.
Zintuigelijke ontwikkeling:
-Prikkelgevoelig -> reageren snel op allerlei prikkels.
- Waarneming is globaal -> details of delen worden niet onderscheiden. Door iets opvallend kan de
aandacht getrokken worden.
- Focussen op de componenten waaruit iets is opgebouwd niet het geheel.
- Ontdekkingsdrang alles wordt onderzocht op eigenschappen en doe-mogelijkheden ( mee
gooien, rollen, op en toe..)
- Alle zintuigen worden gebruikt. Mond en tong zijn essentieel. Ook zal het communiceren over
de indrukkend. Kijken en luisteren naar mensen, tv,… kan maar de concentratie is vrij beperkt.
