Volledige samenvatting SOCIALE PSYCHOLOGIE (17/20)

Sociale psychologie

Hoofdstuk 1: Inleiding

1. De mens is een sociaal dier

Sociale psychologie = een van de essentiële aspecten van mens zijn
- We denken vaak na over onszelf (vooral in relatie met anderen)

- Anderen observeren, analyseren,… is een fulltime activiteit

- Veel belangstelling voor sociaalpsychologische thema’s in de media


2. Sociale psychologie: definitie en verwante
disciplines
2.1. Definitie van sociale psychologie

Definitie
- = Sociale psychologie is de wetenschappelijke studie naar de wijze
waarop gedachten, gevoelens, motivaties en gedragingen van
mensen worden beïnvloed door de aanwezigheid van anderen en hoe wij
zelf een invloed uitoefenen op hoe andere personen denken, voelen en
zich gedragen

o Wetenschappelijke studie
 Psychologie is vaak een wetenschap
 Daar is kennisverwerving voor nodig  via
gestandaardiseerde procedures
 Er is een mate van standaardisatie om tot kennis te
komen

 Men wil kennis opdoen, zodat anderen die kennis kunnen
voortbouwen

o Gedachten, gevoelens, motivaties en gedragingen
 <-> Cognitieve psychologie: enkel focus op gedachten 
GEEN rekening met gevoelens

o Sociaal: DUS anderen
 Kunnen invloed hebben

,  Sociale psychologie gaat over beïnvloeden of beïnvloed worden


2.2. De kracht van de sociale situatie

- Wij laten ons op een continue wijze beïnvloeden door onze sociale
omgeving
o Afhankelijk van hoe anderen zich gedragen, gedraag ik mij

- Belangrijke lessen die uit die sociale psychologie worden getrokken 
belangrijk voor andere disciplines en toepassingen in ‘real life’
o Bv. Rechtszaken en hoe jury’s werken  vaak gestoeld op sociale
psychologie
o Bv. Verkiezingen en politieke propaganda  vaak gestoeld op
sociale psychologie


Voorbeeld: filmpje YouTube
- Presidentverkiezingen: strijd tussen Reagan en Mondale
o Reagan wou herverkozen worden
o Er was discussie over de leeftijd van presidentskandidaten  men
vond Reagan te oud
 Reagan gaat hier grappig op reageren
 Publiek gaat lachen

 Vraag: heeft de manier waarop Reagan reageert een invloed op anderen
en hoe ze denken over hem?

 Onderzoek naar de invloed van Reagan
- Afhankelijke variabele: beoordeling van Reagans prestatie

- X-as: onafhankelijke variabele  3 condities
o Tape MET oneliners EN reactie

o Tape ZONDER oneliners maar MET reactie
 Weinig verschil zonder en met oneliners DUS Reagan blijft
het algemeen goed doen

o Tape MET oneliners ZONDER reactie van het publiek
 Reagan doet het minder goed

 Reagan wint de verkiezingen omwille van hoe het publiek reageert en NIET
omwille van oneliners
o Het is het publiek in de zaal die ervoor zorgt dat we beïnvloed
worden


Voorbeeld: Onderzoek 20 jaar later (Obama vs. Romney)

, - Romney (Republikein) wil meer legeruitgaven

- Obama reageert daarop: je wil een leger van ‘horses and bayonets’
o Goeie oneliner MAAR publiek bleef stil


 Hoe komt dit?
o Bij een debat tussen presidentskandidaten
 Er mag GEEN reactie zijn van het publiek  zo kan het debat
NIET beïnvloed worden
 Gevolg van sociaalpsychologisch onderzoek

o MAAR op sociale media: wel reactie



Newcomb study (1943)
- Newcomb = founding father sociale psychologie

- Er wordt gezegd dat onderwijs vooral links is

- DUS onderzoek naar de relatie tussen politieke attitude en educatie
o Newcomb volgt een groep vrouwelijke studentes
o Die meisjes kwamen uit welgestelde conservatieve gezinnen

o MAAR jaar na jaar: meisjes steeds linkser en progressiever
 Hoe sterker studentes zich identificeren met de universitaire
context  hoe groter de verandering
 Ze gaan hun eigen richting op, terwijl de ouders
conservatief blijven

 Illustratie van hoe de sociale context en interactie met mensen rondom
ons (met andere waarden, ideeën,…) ons kunnen beïnvloeden


2.3. Sociale psychologie en verwante disciplines

Sociale psychologie
- Onderdeel van psychologie
o DUS studie van individuen

- Studie van individuen in situaties


Sociologie
- Focus op studie van groepsfactoren
o Bv. SES
o Bv. Nationaliteit
o Bv. Etnische achtergrond

, - GEEN focus op individu (psychologie), WEL focus op groepen en instituten




Persoonlijkheidspsychologie
- Studie stabiele verschillen tussen individuen over situaties heen


Voorbeeld dia 15
- Groepje van 6 personen (3 mannen en 3 vrouwen)
- Onderzoek naar hoeveel keer men per uur op zijn/haar gsm kijkt
- Verschillende condities: les, bioscoop, feestje, resto,…

- Sociale psychologie: focus op condities
o Bepaalt de sociale omgeving bij mensen de mate waarin ze een
bepaald gedrag stellen?
 Bv. Mensen zitten meer op hun gsm in de les, dan tijdens een
feestje

- Sociologie: focus op groepen
o Zijn er verschillen tussen mannen en vrouwen in
smartphonegebruik?

- Persoonlijkheidspsychologie: focus op personen
o Is er een verschil tussen mensen in de mate waarin ze, ongeacht de
situatie, veel of weinig op hun gsm zitten?


 Vaak een combinaties van domeinen!
o Multilevel analyses en interactionisme
 Bv. Situaties kunnen een effect hebben op hoe mensen zich
gedragen, MAAR de sterkte van het effect is afhankelijk van
de persoonlijkheid van het individu

 Bv. Het effect van een sociale categorie kan afhankelijk zijn
van een situatie


2.4. Andere psychologische domeinen

 We kunnen domeinen onderscheiden op basis van onderzoeksvraag

 Combinaties van disciplines vinden we vaak terug in wetenschappelijke
tijdschriften
o Voorbeelden: zie ppt.

o Het domein sociale psychologie omvat heel veel