Samenvatting Publiekrecht 4.2 - Boek & Colleges

Samenvatting Publiekrecht 4.2 colleges


College 1: Inleiding Publiekrecht en inleiding Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)

Mevrouw: S.S.H. Sankatsing-Marapin
Boek: - Publiekrecht voor de vastgoedsector
H1,2, 4, 5, 6.1-6.3.4, 9, 10, 13 en 14
- Wetgeving Vastgoed 2013-2014 (wetbundel)
Tentamen: 10 mk vragen en casus met 5 open- en kennisvragen


College gaat over publiekrecht  staats en bestuursrecht

Hoofdstukken: H1 Algemene Inleiding, H2 Staatsrecht & H4 De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht


• Hiërarchie wet- en regelgeving
- Indeling rechtstelsel Nederland: (internationaal recht valt ook onder publiekrecht)




- Naast publiek en privaatrecht kan de Nederlandse wetgeving ook op andere wijze ingedeeld worden:
 Dwingend en aanvullend recht: - dwingend mag niet vanaf geweken worden (bv. belasting & verkeerregels)
- aanvullend (of regelend recht) bevindt zich vooral in privaatrecht. Er
zijn standaard wetten opgesteld, maar daar mogen burgers vanaf
wijken zover de wet dat toelaat. (bv. erfrecht, als iemand geen
testament opmaakt, bepaald de wet hoe de erfenis verdeeld wordt)
 Geschreven en ongeschreven recht: - geschreven recht is het recht dat in wetten en besluiten staat
vastgelegd.
- ongeschreven recht is het recht dat niet opgeschreven is,
maar door gewoonte zijn ontstaan. (bv. vertrouwensregel)
 Objectief en subjectief recht: - objectief is het geheel aan rechtsregels, geschreven of ongeschreven.
- subjectief recht is het zogenaamde opeisbare recht dat verleent
wordt door het objectieve recht. (bv. recht op kinderbijslag)

- Het handelen van de rechter kan verschillend zijn door een grote mate van vrijheid bij het interpreteren van de
wetten. Niet alle mogelijke situaties zijn uiteraard vastgelegd. Dit lijkt tot rechtsongelijkheid te leiden.
De ene rechter hoeft een beslissing van een andere (gelijkwaardige) rechter namelijk niet letterlijk over
te nemen. Hiervoor dient het hoger beroep. In 1e instantie bij de rechtbank en vervolgens bij de Afdeling
Bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS).
- Door de jaren heen is er de nodige jurisprudentie ontstaan met uitspraken van diverse rechters.

1

, - Verdeling staatsmacht:
- Horizontale verdeling: (trias politica)
 wetgevende macht (regering en parlement);
 uitvoerende macht (regering);
 rechterlijke macht (rechtbanken).
- Verticale verdeling: (decentralisatie)
 Rijk (nationaal inpassingsplannen)
 Provincies (provinciaal inpassingsplannen)
 Gemeenten (bestemmingsplannen)
- Naast de trias politica beschermt ook de grondwet burgers voor verkeerd machtsgebruik van de overheid.

- Legaliteitsbeginsel: - Houdt in dat een persoon alleen gehouden kan worden aan de wetsbepalingen die al
bestonden op het moment dat die persoon datgene doet waarop die wet betrekking
heeft. Dit voorkomt dat de wetgever met terugwerkende kracht regels kan opleggen.
- Elke bestuursbevoegdheid moet berusten op een wettelijk grondslag.


• Organen van het Rijk (vanuit de grondwet):
 Regering (koning, ministers en staatssecretarissen)
 Staten-Generaal (Eerste en Tweede Kamer)
 Raad van State (advies en rechtspreking)
 Algemene Rekenkamer (toezicht op financiën)
 Rechterlijke macht

- Hiërarchie wet- en regelgeving:   

- Soorten regelgeving op rijksniveau:
 Wetten in formele zin:
- De belangrijkste wetten
- Te herkennen aan het woordje wet in
de naam van de wet
- Procedure duurt vaak lang (2-4 jaar)
 Uitvoeringsbesluiten (of: Besluit):
- Vaak ook wel AMvB (algemene maatregel
van bestuur) genoemd
- Wordt gebruikt voor snellere besluiten of
jaarlijkse aanpassingen in wetten
- De wetten worden hier gedetailleerder
uitgewerkt en zijn dus makkelijker aanpasbaar
- Bij procedure is parlement in principe
niet betrokken.
 Ministeriële regelingen:
- Als ook een besluit te zware procedure is
wordt er gebruik gemaakt van een ministeriële
regeling. Bv. vaststelling van standaardformulieren,
aanwijzing van bevoegdheid of om meetmethoden
- Wordt van kracht door publicatie in de Staatscourant

- Organen van provincies:
 Provinciale Staten (volksvertegenwoordiging met regelgevende taak)
 Gedeputeerde Staten (dagelijks bestuur van de provincie met uitvoerende taak)
 Commissaris van de koningin (soort burgemeester van de provincie)

Gemeenten organen:
 Gemeenteraad (volksvertegenwoordiging, met regelgevende taak zoals vaststellen van verordeningen)
 College van Burgemeester en Wethouders (dagelijks bestuur van de gemeente, met uitvoerende taak)
 Burgemeester (Burgemeester wordt altijd voor periode voor 6 jaar benoemd)

- Overige bestuursorganen zijn:
 De waterschappen (valt onder verantwoordelijkheid van de provincies)
 De publiekrechtelijke bedrijfsorganisaties (samenwerkingsvorm tussen overheid en bedrijfsleven)
- voorbeeld: Sociaal Economische Raad
2