1
Samenvatting: Mondpathologie:
Afwijkingen in het Kaakbot:
Exostose:
• Benigne uitgroeiing van bot
o Beenderige uitwassen
• Lokalisatie:
o Kan in alle beenderen voorkomen
▪ Op alle leeftijden
o In de mond:
▪ OF op het niveau van het tandvlees
▪ OF op het niveau van de processus alveolaris
• Etiologie:
o Onbekend
o Mogelijks:
▪ Prikkeling van periost of spiertractie zal zorgen voor abnormale botvorming
▪ Bone follows the function
• Als functie verandert, zal het bot ook veranderen
• Epidemiologie:
o Relatief frequent letsel
▪ Voornamelijk in volwassenen
• Meer bij mannen dan bij vrouwen
o 90% van de letsels is bilateraal
• Symptomatologie:
o Pijnloze, langzaam groeiende beenharde zwellingen
o Mucosa heeft een normaal aspect
▪ Uitzonderlijk aanwezigheid van erosie
Exostose in de maxilla:
• Torus palatinus:
o Exostose aanwezig op het palatum
o Meestal last bij het plaatsen van prothetisch werk
o Eventuele beschadiging van gingiva bij eten
• Syndroom van Gardner:
o Multipele letsels aanwezig aan de buccale zijde
▪ Ter hoogte van de muco-gingivale grens
Exostose in de mandibula:
• Torus mandibularis:
o Ter hoogte van de premolaren
▪ Boven de aanhechting van de musculus mylohyoideus
• Kissing tori:
o Zodanig gevormde torus mandibularis dat letsel de middellijn
kruist
▪ Bilaterale tori zullen elkaar raken
Samenvatting: Mondpathologie: Afwijkingen in het Kaakbot
, 2
Behandeling exostose:
• Verwijdering zal enkel gebeuren bij indicatie:
o Telkens beschadiging bij eten
▪ Ontstaan van pijnlijke aftes
• Procedure:
o Incisie ter hoogte van het letsel
▪ Creëren van een muco-periostale flap
o Exostose wordt met beitel of knabbeltang verwijderd
▪ Oppervlak wordt bijgewerkt met boor
• Opmerking:
o Exostose kan terugkeren
▪ OF door irritatie van periost
▪ OF door spiertractie
Soorten benigne bottumoren:
• Osteoma
• Centraal reuscelgranuloma
Osteoma:
• Benigne tumor van spongieus (endostaal) of corticaal (periostaal) bot
o Eventueel osteochondroom in het kaakbeen
• Etiologie:
o Onbekend
o Ontwikkelingsstoornis
• Epidemiologie:
o Zeldzaam
▪ Voornamelijk in jongvolwassenen
o Solitair voorkomend
• Symptomatologie:
o Pijnloze, langzaam groeiende beenharde zwelling
o Mucosa heeft een normaal aspect
▪ Eventuele erosie van de gingiva
• Radiografisch beeld:
o Circumscript radio-opaak letsel
• Behandeling:
o Lokale excisie
▪ Letsel zal niet meer terug komen
• Opmerking:
o Laesie kan eventueel ontstaan op de tong
▪ Zeer zeldzaam
Samenvatting: Mondpathologie: Afwijkingen in het Kaakbot
, 3
Gardnersyndroom:
• Klinisch herkenbaar door meerdere craniofaciale osteoma
• Etiologie:
o Autosomaal dominante vorm van APC
▪ Mutatie in APC-gen
• Epidemiologie:
o Zeldzaam
• Symptomatologie:
o Aanwezigheid van osteoma
o Aanwezigheid van epidermocysten in de huid
o Aanwezigheid van surnumeraire elementen
o Aanwezigheid van fibromen in de weke delen
o Aanwezigheid van colorectale poliepen
▪ Bijna altijd kans op maligne ontaarding
• Behandeling:
o OF chirurgie
o OF palliatieve zorgen
Cyste VS granuloom:
• Cyste:
o Niet doorbloed
▪ Antibiotica hebben geen effect
o Zal verwijderd moeten worden via curettage
• Granuloom:
o Doorbloed letsel met vaste massa
▪ Antibiotica zal effect hebben
o Zal goed genezen na RCT
• Opmerking:
o Indien letsel groter dan 1 cm
▪ Epidemiologisch meer kans dat laesie een cyste is
Centraal reuscelgranuloma:
• OF centrale reuscellaesie
• Benigne tumor van osteoclastische aard
o Geen granuloom
▪ Wel aanwezigheid van talrijke meerdelige reuscellen
• Etiologie:
o Onbekend
o Vermoedelijk van endotheliale oorsprong
• Epidemiologie:
o Zeldzaam
▪ Voornamelijk in kinderen en jongeren
o Uniloculair letsel in tanddragenddeel
▪ Meer in de mandibula dan in de maxilla
Samenvatting: Mondpathologie: Afwijkingen in het Kaakbot
, 4
Diagnose centraal reuscelgranuloma:
• Symptomatologie:
o Pijnloze zwelling
▪ Snel ontstaan en progressief
o Geen uitval van de nervus
o Elementen worden mobiel
o Mucosa heeft een normaal aspect
• Radiologisch beeld:
o Uni- of multilobulair letsel
▪ Circumscripte radiolucentie
o Wortelresorptie is mogelijk
▪ Ten gevolge van de snelle groei van het letsel
o Frequent verplaatsing van de wortels
Behandeling centraal reuscelgranuloma:
• OF enucleatie
• OF medicamenteuze behandeling:
o Via calcitonine intralaesionaal
o Via corticosteroïden intralaesionaal
• Opmerking:
o Er wordt niet gecuretteerd
▪ Parodontaal ligament zal weggekrabd worden
• Kan leiden tot externe vervangingsresorptie
o Kans op recidief
▪ Symptomen kunnen terugkeren
• Behandeling:
o OF enucleatie
o OF medicamenteus
▪ Calcitonine of corticosteroïden intralesionaal
o OF recidivering
Mogelijkse verwarring-diagnoses bij centraal reuscelgranuloma:
• Brown-tumor:
o Tumor in aanwezigheid van hyperparathyroïdisme
• Perifeer reuscelgranuloma
o Laesie is gelegen in de weke delen
▪ Centraal reuscelgranuloma is gelegen in het bot
• Dentogeen myxoma
o Zie verder
• Keratocyste
o Zie verder
• Ameloblastoma
o Zie verder
o Keratocyste
Samenvatting: Mondpathologie: Afwijkingen in het Kaakbot
Samenvatting: Mondpathologie:
Afwijkingen in het Kaakbot:
Exostose:
• Benigne uitgroeiing van bot
o Beenderige uitwassen
• Lokalisatie:
o Kan in alle beenderen voorkomen
▪ Op alle leeftijden
o In de mond:
▪ OF op het niveau van het tandvlees
▪ OF op het niveau van de processus alveolaris
• Etiologie:
o Onbekend
o Mogelijks:
▪ Prikkeling van periost of spiertractie zal zorgen voor abnormale botvorming
▪ Bone follows the function
• Als functie verandert, zal het bot ook veranderen
• Epidemiologie:
o Relatief frequent letsel
▪ Voornamelijk in volwassenen
• Meer bij mannen dan bij vrouwen
o 90% van de letsels is bilateraal
• Symptomatologie:
o Pijnloze, langzaam groeiende beenharde zwellingen
o Mucosa heeft een normaal aspect
▪ Uitzonderlijk aanwezigheid van erosie
Exostose in de maxilla:
• Torus palatinus:
o Exostose aanwezig op het palatum
o Meestal last bij het plaatsen van prothetisch werk
o Eventuele beschadiging van gingiva bij eten
• Syndroom van Gardner:
o Multipele letsels aanwezig aan de buccale zijde
▪ Ter hoogte van de muco-gingivale grens
Exostose in de mandibula:
• Torus mandibularis:
o Ter hoogte van de premolaren
▪ Boven de aanhechting van de musculus mylohyoideus
• Kissing tori:
o Zodanig gevormde torus mandibularis dat letsel de middellijn
kruist
▪ Bilaterale tori zullen elkaar raken
Samenvatting: Mondpathologie: Afwijkingen in het Kaakbot
, 2
Behandeling exostose:
• Verwijdering zal enkel gebeuren bij indicatie:
o Telkens beschadiging bij eten
▪ Ontstaan van pijnlijke aftes
• Procedure:
o Incisie ter hoogte van het letsel
▪ Creëren van een muco-periostale flap
o Exostose wordt met beitel of knabbeltang verwijderd
▪ Oppervlak wordt bijgewerkt met boor
• Opmerking:
o Exostose kan terugkeren
▪ OF door irritatie van periost
▪ OF door spiertractie
Soorten benigne bottumoren:
• Osteoma
• Centraal reuscelgranuloma
Osteoma:
• Benigne tumor van spongieus (endostaal) of corticaal (periostaal) bot
o Eventueel osteochondroom in het kaakbeen
• Etiologie:
o Onbekend
o Ontwikkelingsstoornis
• Epidemiologie:
o Zeldzaam
▪ Voornamelijk in jongvolwassenen
o Solitair voorkomend
• Symptomatologie:
o Pijnloze, langzaam groeiende beenharde zwelling
o Mucosa heeft een normaal aspect
▪ Eventuele erosie van de gingiva
• Radiografisch beeld:
o Circumscript radio-opaak letsel
• Behandeling:
o Lokale excisie
▪ Letsel zal niet meer terug komen
• Opmerking:
o Laesie kan eventueel ontstaan op de tong
▪ Zeer zeldzaam
Samenvatting: Mondpathologie: Afwijkingen in het Kaakbot
, 3
Gardnersyndroom:
• Klinisch herkenbaar door meerdere craniofaciale osteoma
• Etiologie:
o Autosomaal dominante vorm van APC
▪ Mutatie in APC-gen
• Epidemiologie:
o Zeldzaam
• Symptomatologie:
o Aanwezigheid van osteoma
o Aanwezigheid van epidermocysten in de huid
o Aanwezigheid van surnumeraire elementen
o Aanwezigheid van fibromen in de weke delen
o Aanwezigheid van colorectale poliepen
▪ Bijna altijd kans op maligne ontaarding
• Behandeling:
o OF chirurgie
o OF palliatieve zorgen
Cyste VS granuloom:
• Cyste:
o Niet doorbloed
▪ Antibiotica hebben geen effect
o Zal verwijderd moeten worden via curettage
• Granuloom:
o Doorbloed letsel met vaste massa
▪ Antibiotica zal effect hebben
o Zal goed genezen na RCT
• Opmerking:
o Indien letsel groter dan 1 cm
▪ Epidemiologisch meer kans dat laesie een cyste is
Centraal reuscelgranuloma:
• OF centrale reuscellaesie
• Benigne tumor van osteoclastische aard
o Geen granuloom
▪ Wel aanwezigheid van talrijke meerdelige reuscellen
• Etiologie:
o Onbekend
o Vermoedelijk van endotheliale oorsprong
• Epidemiologie:
o Zeldzaam
▪ Voornamelijk in kinderen en jongeren
o Uniloculair letsel in tanddragenddeel
▪ Meer in de mandibula dan in de maxilla
Samenvatting: Mondpathologie: Afwijkingen in het Kaakbot
, 4
Diagnose centraal reuscelgranuloma:
• Symptomatologie:
o Pijnloze zwelling
▪ Snel ontstaan en progressief
o Geen uitval van de nervus
o Elementen worden mobiel
o Mucosa heeft een normaal aspect
• Radiologisch beeld:
o Uni- of multilobulair letsel
▪ Circumscripte radiolucentie
o Wortelresorptie is mogelijk
▪ Ten gevolge van de snelle groei van het letsel
o Frequent verplaatsing van de wortels
Behandeling centraal reuscelgranuloma:
• OF enucleatie
• OF medicamenteuze behandeling:
o Via calcitonine intralaesionaal
o Via corticosteroïden intralaesionaal
• Opmerking:
o Er wordt niet gecuretteerd
▪ Parodontaal ligament zal weggekrabd worden
• Kan leiden tot externe vervangingsresorptie
o Kans op recidief
▪ Symptomen kunnen terugkeren
• Behandeling:
o OF enucleatie
o OF medicamenteus
▪ Calcitonine of corticosteroïden intralesionaal
o OF recidivering
Mogelijkse verwarring-diagnoses bij centraal reuscelgranuloma:
• Brown-tumor:
o Tumor in aanwezigheid van hyperparathyroïdisme
• Perifeer reuscelgranuloma
o Laesie is gelegen in de weke delen
▪ Centraal reuscelgranuloma is gelegen in het bot
• Dentogeen myxoma
o Zie verder
• Keratocyste
o Zie verder
• Ameloblastoma
o Zie verder
o Keratocyste
Samenvatting: Mondpathologie: Afwijkingen in het Kaakbot
