VERZEKERINGSMANAGEMENT
PROF. B. CHIAU
,TABLE OF CONTENTS
DEEL II: VERZEKERINGSMANAGEMENT IN DE ONDERNEMING ................................................................................. 4
5. IS VERZEKEREN NOODZAKELIJK? .................................................................................................................................. 4
5.1 VERZEKEREN IS COMPLEX .................................................................................................................................................. 4
5.2 BETER DAN VERWACHT? ................................................................................................................................................... 4
5.3 HET BELANG VAN VERZEKEREN ........................................................................................................................................... 4
6. VERZEKERINGSMANAGEMENT IN DE ONDERNEMING ........................................................................................................ 5
6.1 OVERZICHT VAN COURANTE VERZEKERINGEN VOOR BEDRIJVEN ................................................................................................ 5
6.2 OVERZICHT VAN COURANTE PARTICULIERE VERZEKERINGEN..................................................................................................... 6
6.3 RISICOANALYSE: ENKELE VERZEKERBARE RISICO’S IN DE ONDERNEMING ..................................................................................... 6
DEEL III: MANAGEMENT VAN VERZEKERINGSMAATSCHAPPIJEN ............................................................................. 7
8. TECHNISCHE ASPECTEN VAN VERZEKEREN....................................................................................................................... 7
8.1 ALGEMEEN ..................................................................................................................................................................... 7
8.2 ACCEPTATIE VAN RISICO’S ................................................................................................................................................. 7
8.3 HET ALEATOIRE KARAKTER VAN DE VERZEKERING ................................................................................................................... 7
8.4 DE WET VAN DE GROTE GETALLEN....................................................................................................................................... 8
8.5 DE GOEDE TROUW & VERZEKERINGSFRAUDE ........................................................................................................................ 8
8.6 HET VERZEKERBAAR BELANG .............................................................................................................................................. 8
8.7 SOLIDARITEIT & SEGMENTATIE ........................................................................................................................................... 8
8.8 DE VERZEKERINGSWET OMKADERT SEGMENTATIE ................................................................................................................ 10
8.9 HET BEREKENEN VAN EEN PREMIE ..................................................................................................................................... 11
8.10 HET VERGOEDEN VAN SCHADE ....................................................................................................................................... 11
8.11 RISICOCOMPENSATIE .................................................................................................................................................... 13
8.12 TECHNISCHE ASPECTEN VAN VRIJSTELLINGEN & CARENSTIJDEN ............................................................................................ 14
8.13 HET OPBOUWEN VAN EEN BIJDRAGEFONDS ...................................................................................................................... 15
8.15 SANERING VAN SLECHTE RISICO’S: RATIO’S BIJ VERZEKERAARS.............................................................................................. 16
8.16 HET UITWERKEN VAN PREVENTIE .................................................................................................................................... 17
8.17 VERZEKERING: EEN OMKERING VAN DE PRODUCTIECYCLUS .................................................................................................. 17
8.18 CAPACITEIT & VERZEKERINGSMAATSCHAPPIJEN................................................................................................................. 17
8.19 DE JURIDISCHE ASPECTEN VAN HET VERZEKEREN................................................................................................................ 18
9. DE VERZEKERINGSPOLIS ........................................................................................................................................... 18
9.1 INLEIDING .................................................................................................................................................................... 18
9.2 DE CONTRACTANTEN VAN EEN VERZEKERINGSPOLIS ............................................................................................................. 18
9.3 DE ONDERDELEN VAN EEN VERZEKERINGSPOLIS ................................................................................................................... 19
9.4 TYPES VERZEKERINGSPOLISSEN ......................................................................................................................................... 21
9.5 TERMINOLOGIE INZAKE AANVANG, HERNIEUWING & EINDE VAN EEN POLIS .............................................................................. 22
9.6 HET BETALINGSBEWIJS VAN EEN POLIS: DE KWIJTING ............................................................................................................ 22
10. DE VERZEKERINGSPREMIE ....................................................................................................................................... 23
10.1 UITGEGEVEN PREMIES VERSUS VERDIENDE PREMIES ........................................................................................................... 23
10.2 FREQUENTIE VAN PREMIEBETALINGEN ............................................................................................................................. 23
10.3 SAMENSTELLING VAN DE PREMIE .................................................................................................................................... 24
10.4 INVENTARISPREMIE ...................................................................................................................................................... 24
10.5 HANDELSPREMIE ......................................................................................................................................................... 24
10.6 TOTALE PREMIE OF BRUTOPREMIE .................................................................................................................................. 25
2
,10.7 PREMIEBEREKENING..................................................................................................................................................... 26
10.8 ONDERSCHEID FORFAITAIRE & AFREKENBARE PREMIE......................................................................................................... 26
10.9 BOEKHOUDKUNDIGE TERMINOLOGIE............................................................................................................................... 27
10.10 PREMIES & DE OVERHEID ............................................................................................................................................ 28
10.11 PREMIES & DE VERZEKERINGSWET 2014 ....................................................................................................................... 28
11. RESERVEVORMING BIJ VERZEKERINGEN ..................................................................................................................... 28
11.1 PROBLEEMSTELLING ..................................................................................................................................................... 28
11.2 VOORZIENINGEN OP PREMIES ........................................................................................................................................ 29
11.3 VOORZIENINGEN OP SCHADE ......................................................................................................................................... 30
11.4 VOORZIENINGEN IN LEVENSVERZEKERINGEN ..................................................................................................................... 32
11.5 BELEGGING VAN RESERVES ............................................................................................................................................ 32
12 INTERESTVOETEN & VERZEKERINGEN ......................................................................................................................... 32
12.1 INLEIDING .................................................................................................................................................................. 32
12.2 HET BELANG VAN RENTEVORMING VOOR VERZEKERAARS .................................................................................................... 32
12.3 INTEREST ALS ECONOMISCH FENOMEEN........................................................................................................................... 33
12.4 IMPACT VAN RENTE OP VERZEKERAARS ............................................................................................................................ 33
12.5 EFFECT OP PRODUCTONTWIKKELING ............................................................................................................................... 35
12.6 VERDERE ANALYSE ....................................................................................................................................................... 35
12.7 CONCLUSIE ................................................................................................................................................................ 40
13. SCHADEREGELING ................................................................................................................................................ 40
13.1 INLEIDING .................................................................................................................................................................. 40
13.2 SOORTEN SCHADE ....................................................................................................................................................... 40
13.3 ADMINISTRATIEVE ORGANISATIE VAN SCHADEREGELINGEN.................................................................................................. 42
13.4 COMMENTAAR ROND DE FLOWCHART ............................................................................................................................. 42
14. RENTABILITEIT BIJ VERZEKERAARS ............................................................................................................................ 45
14.1 RENTABILITEIT BIJ VERZEKERAARS: ALGEMEEN................................................................................................................... 45
14.2 WAARDECREATIE & HET RENDEMENT VAN VERZEKERAARS .................................................................................................. 46
15. MEDEVERZEKERINGEN ........................................................................................................................................... 46
16. HERVERZEKERINGEN ............................................................................................................................................. 47
16.1 INLEIDING: PROBLEEMSTELLING ..................................................................................................................................... 47
16.2 EEN KORTE GESCHIEDENIS VAN DE HERVERZEKERING .......................................................................................................... 47
16.3 DOELSTELLING VAN DE HERVERZEKERING ......................................................................................................................... 47
16.4 HERVERZEKERING VIA EEN MAKELAAR?............................................................................................................................ 48
16.5 BEGRIPPEN ................................................................................................................................................................. 48
16.6 VOORDELEN VAN DE HERVERZEKERING ............................................................................................................................ 48
16.7 NADELEN VAN DE HERVERZEKERING ................................................................................................................................ 50
16.8 VORMEN VAN HERVERZEKERING ..................................................................................................................................... 50
16.9 VORMEN VAN VERDELING VAN HET RISICO ....................................................................................................................... 50
16.10 RISKMANAGEMENT BIJ HERVERZEKERAARS ..................................................................................................................... 51
17 ALTERNATIEVEN VOOR MEDEVERZEKERING & HERVERZEKERING ....................................................................................... 52
17.1 INLEIDING .................................................................................................................................................................. 52
17.2 CAPTIVES ALS VORM ALTERNATIEVE RISK TRANSFER ........................................................................................................... 52
17.3 LAYERING ALS VORM VAN ALTERNATIEVE RISK TRANSFER .................................................................................................... 53
17.4 PUBLIEK-PRIVATE SAMENWERKING ALS VORM VAN ALTERNATIEVE RISK TRANSFER ................................................................... 53
17.5 EFFECTISERING ALS VORM VAN ALTERNATIEVE RISK TRANSFER ............................................................................................. 53
3
, VERZEKERINGSMANAGEMENT
DEEL II: VERZEKERINGSMANAGEMENT IN DE ONDERNEMING
5. IS VERZEKEREN NOODZAKELIJK?
5.1 VERZEKEREN IS COMPLEX
Kernactiviteit verzekeraar = voor bepaalde tijd risico’s overnemen van de klant = beheren van risico’s
Woord ‘verzekeren’ heeft nog steeds negatieve bijklank
o Gaat over negatieve aspecten van het leven (vb. ongeval, dood, diefstal)
o In verleden vaak problemen met verzekeraar (vb. magere uitkering, rechten verzekerde niet serieus genomen, onvoldoende
dekking)
Complexiteit van product: werking & terminologie niet altijd makkelijk te begrijpen (vb. berekening premie, uitgebreide wetgeving,
vakjargon, fiscale elementen, slechte communicatie verzekeraar) ⇾ Wekt achterdocht op
5.2 BETER DAN VERWACHT?
Negatieve beeld van verzekeraar stemt niet overeen met realiteit
o In 2019: 23.000.000 polissen, slechts 6.726 klachten (= 0,029%) bij ombudsman, 3.596 dossiers onderzocht waarvan
36% ongegrond
o Scores Consumer Board (Europa): verzekeraars scoren hoger dan bankiers, financiële & treindiensten + zelfs cijfer hoger
dan gemiddelde
o Consumententevredenheid over verzekeringen in 2015: België 3e plaats
ð Nuance: tevredenheid kan hoog liggen omdat meeste verzekerden maar zelden schade hebben, ontevredenheid begint op
moment van uitkering
Verzekeringen zijn erg belangrijk
o Iedereen wordt ermee geconfronteerd, zowel sociale (vb. RSZ) als privé
o Kostprijs: 2018 Belg gemiddeld 2.385 EUR per capita aan verzekeringen
o Heel wat bedrijfsactiviteiten zonder verzekering onmogelijk (vb. chemische industrie, biotechnologie, lucht- & scheepsvaart)
5.3 HET BELANG VAN VERZEKEREN
Verzekeraars = institutionele belegger: beleggen op lange termijn, belangrijke geldverstrekker voor overheid & industrie (in
obligaties) ⇾ Hun gewicht op de geld- & kapitaalmarkt is stabiliserend van aard
Verzekeringen zijn voornaamste activa van Belg geworden! Belangrijk beleggingsinstrument voor particulieren
Voor overheid belangrijk: sociale karakter van verzekeringen weegt politiek zwaar door + belastinginkomsten die verzekeringen
genereren zijn omvangrijk (vb. in 2013 premietaks bij leven verhoogd van 1.1% naar 2% want overheid dacht zo meer te incasseren, MAAR
leverde slechts 30.000.000EUR op & heeft geleid tot incassodaling van 32% ⇾ Politieke beslissingen impact op omzet verzekeraar)
Verzekeraars hebben grote maatschappelijke verantwoordelijkheid (vb. dreigende klimaatsveranderingen, hierdoor stijgende uitgaven
dus moeten hierop anticiperen zodat ze dit kunnen blijven vergoeden | investeren in verkeersveiligheid, maar hier ook eigenbelang want als
minder ongevallen dan minder uitbetalen & stijgt rendement)
Meerwaarde van de verzekeraar: correcte verzekering zorgt dat na ramp de financiële gevolgen beperkt of zelfs volledig
wegblijven ⇾ Belangrijke sociale dimensie (vb. na brand in bedrijf kunnen door verzekering werknemers blijven werken, gezin financieel
helpen overleven na overlijden ouder)
4
PROF. B. CHIAU
,TABLE OF CONTENTS
DEEL II: VERZEKERINGSMANAGEMENT IN DE ONDERNEMING ................................................................................. 4
5. IS VERZEKEREN NOODZAKELIJK? .................................................................................................................................. 4
5.1 VERZEKEREN IS COMPLEX .................................................................................................................................................. 4
5.2 BETER DAN VERWACHT? ................................................................................................................................................... 4
5.3 HET BELANG VAN VERZEKEREN ........................................................................................................................................... 4
6. VERZEKERINGSMANAGEMENT IN DE ONDERNEMING ........................................................................................................ 5
6.1 OVERZICHT VAN COURANTE VERZEKERINGEN VOOR BEDRIJVEN ................................................................................................ 5
6.2 OVERZICHT VAN COURANTE PARTICULIERE VERZEKERINGEN..................................................................................................... 6
6.3 RISICOANALYSE: ENKELE VERZEKERBARE RISICO’S IN DE ONDERNEMING ..................................................................................... 6
DEEL III: MANAGEMENT VAN VERZEKERINGSMAATSCHAPPIJEN ............................................................................. 7
8. TECHNISCHE ASPECTEN VAN VERZEKEREN....................................................................................................................... 7
8.1 ALGEMEEN ..................................................................................................................................................................... 7
8.2 ACCEPTATIE VAN RISICO’S ................................................................................................................................................. 7
8.3 HET ALEATOIRE KARAKTER VAN DE VERZEKERING ................................................................................................................... 7
8.4 DE WET VAN DE GROTE GETALLEN....................................................................................................................................... 8
8.5 DE GOEDE TROUW & VERZEKERINGSFRAUDE ........................................................................................................................ 8
8.6 HET VERZEKERBAAR BELANG .............................................................................................................................................. 8
8.7 SOLIDARITEIT & SEGMENTATIE ........................................................................................................................................... 8
8.8 DE VERZEKERINGSWET OMKADERT SEGMENTATIE ................................................................................................................ 10
8.9 HET BEREKENEN VAN EEN PREMIE ..................................................................................................................................... 11
8.10 HET VERGOEDEN VAN SCHADE ....................................................................................................................................... 11
8.11 RISICOCOMPENSATIE .................................................................................................................................................... 13
8.12 TECHNISCHE ASPECTEN VAN VRIJSTELLINGEN & CARENSTIJDEN ............................................................................................ 14
8.13 HET OPBOUWEN VAN EEN BIJDRAGEFONDS ...................................................................................................................... 15
8.15 SANERING VAN SLECHTE RISICO’S: RATIO’S BIJ VERZEKERAARS.............................................................................................. 16
8.16 HET UITWERKEN VAN PREVENTIE .................................................................................................................................... 17
8.17 VERZEKERING: EEN OMKERING VAN DE PRODUCTIECYCLUS .................................................................................................. 17
8.18 CAPACITEIT & VERZEKERINGSMAATSCHAPPIJEN................................................................................................................. 17
8.19 DE JURIDISCHE ASPECTEN VAN HET VERZEKEREN................................................................................................................ 18
9. DE VERZEKERINGSPOLIS ........................................................................................................................................... 18
9.1 INLEIDING .................................................................................................................................................................... 18
9.2 DE CONTRACTANTEN VAN EEN VERZEKERINGSPOLIS ............................................................................................................. 18
9.3 DE ONDERDELEN VAN EEN VERZEKERINGSPOLIS ................................................................................................................... 19
9.4 TYPES VERZEKERINGSPOLISSEN ......................................................................................................................................... 21
9.5 TERMINOLOGIE INZAKE AANVANG, HERNIEUWING & EINDE VAN EEN POLIS .............................................................................. 22
9.6 HET BETALINGSBEWIJS VAN EEN POLIS: DE KWIJTING ............................................................................................................ 22
10. DE VERZEKERINGSPREMIE ....................................................................................................................................... 23
10.1 UITGEGEVEN PREMIES VERSUS VERDIENDE PREMIES ........................................................................................................... 23
10.2 FREQUENTIE VAN PREMIEBETALINGEN ............................................................................................................................. 23
10.3 SAMENSTELLING VAN DE PREMIE .................................................................................................................................... 24
10.4 INVENTARISPREMIE ...................................................................................................................................................... 24
10.5 HANDELSPREMIE ......................................................................................................................................................... 24
10.6 TOTALE PREMIE OF BRUTOPREMIE .................................................................................................................................. 25
2
,10.7 PREMIEBEREKENING..................................................................................................................................................... 26
10.8 ONDERSCHEID FORFAITAIRE & AFREKENBARE PREMIE......................................................................................................... 26
10.9 BOEKHOUDKUNDIGE TERMINOLOGIE............................................................................................................................... 27
10.10 PREMIES & DE OVERHEID ............................................................................................................................................ 28
10.11 PREMIES & DE VERZEKERINGSWET 2014 ....................................................................................................................... 28
11. RESERVEVORMING BIJ VERZEKERINGEN ..................................................................................................................... 28
11.1 PROBLEEMSTELLING ..................................................................................................................................................... 28
11.2 VOORZIENINGEN OP PREMIES ........................................................................................................................................ 29
11.3 VOORZIENINGEN OP SCHADE ......................................................................................................................................... 30
11.4 VOORZIENINGEN IN LEVENSVERZEKERINGEN ..................................................................................................................... 32
11.5 BELEGGING VAN RESERVES ............................................................................................................................................ 32
12 INTERESTVOETEN & VERZEKERINGEN ......................................................................................................................... 32
12.1 INLEIDING .................................................................................................................................................................. 32
12.2 HET BELANG VAN RENTEVORMING VOOR VERZEKERAARS .................................................................................................... 32
12.3 INTEREST ALS ECONOMISCH FENOMEEN........................................................................................................................... 33
12.4 IMPACT VAN RENTE OP VERZEKERAARS ............................................................................................................................ 33
12.5 EFFECT OP PRODUCTONTWIKKELING ............................................................................................................................... 35
12.6 VERDERE ANALYSE ....................................................................................................................................................... 35
12.7 CONCLUSIE ................................................................................................................................................................ 40
13. SCHADEREGELING ................................................................................................................................................ 40
13.1 INLEIDING .................................................................................................................................................................. 40
13.2 SOORTEN SCHADE ....................................................................................................................................................... 40
13.3 ADMINISTRATIEVE ORGANISATIE VAN SCHADEREGELINGEN.................................................................................................. 42
13.4 COMMENTAAR ROND DE FLOWCHART ............................................................................................................................. 42
14. RENTABILITEIT BIJ VERZEKERAARS ............................................................................................................................ 45
14.1 RENTABILITEIT BIJ VERZEKERAARS: ALGEMEEN................................................................................................................... 45
14.2 WAARDECREATIE & HET RENDEMENT VAN VERZEKERAARS .................................................................................................. 46
15. MEDEVERZEKERINGEN ........................................................................................................................................... 46
16. HERVERZEKERINGEN ............................................................................................................................................. 47
16.1 INLEIDING: PROBLEEMSTELLING ..................................................................................................................................... 47
16.2 EEN KORTE GESCHIEDENIS VAN DE HERVERZEKERING .......................................................................................................... 47
16.3 DOELSTELLING VAN DE HERVERZEKERING ......................................................................................................................... 47
16.4 HERVERZEKERING VIA EEN MAKELAAR?............................................................................................................................ 48
16.5 BEGRIPPEN ................................................................................................................................................................. 48
16.6 VOORDELEN VAN DE HERVERZEKERING ............................................................................................................................ 48
16.7 NADELEN VAN DE HERVERZEKERING ................................................................................................................................ 50
16.8 VORMEN VAN HERVERZEKERING ..................................................................................................................................... 50
16.9 VORMEN VAN VERDELING VAN HET RISICO ....................................................................................................................... 50
16.10 RISKMANAGEMENT BIJ HERVERZEKERAARS ..................................................................................................................... 51
17 ALTERNATIEVEN VOOR MEDEVERZEKERING & HERVERZEKERING ....................................................................................... 52
17.1 INLEIDING .................................................................................................................................................................. 52
17.2 CAPTIVES ALS VORM ALTERNATIEVE RISK TRANSFER ........................................................................................................... 52
17.3 LAYERING ALS VORM VAN ALTERNATIEVE RISK TRANSFER .................................................................................................... 53
17.4 PUBLIEK-PRIVATE SAMENWERKING ALS VORM VAN ALTERNATIEVE RISK TRANSFER ................................................................... 53
17.5 EFFECTISERING ALS VORM VAN ALTERNATIEVE RISK TRANSFER ............................................................................................. 53
3
, VERZEKERINGSMANAGEMENT
DEEL II: VERZEKERINGSMANAGEMENT IN DE ONDERNEMING
5. IS VERZEKEREN NOODZAKELIJK?
5.1 VERZEKEREN IS COMPLEX
Kernactiviteit verzekeraar = voor bepaalde tijd risico’s overnemen van de klant = beheren van risico’s
Woord ‘verzekeren’ heeft nog steeds negatieve bijklank
o Gaat over negatieve aspecten van het leven (vb. ongeval, dood, diefstal)
o In verleden vaak problemen met verzekeraar (vb. magere uitkering, rechten verzekerde niet serieus genomen, onvoldoende
dekking)
Complexiteit van product: werking & terminologie niet altijd makkelijk te begrijpen (vb. berekening premie, uitgebreide wetgeving,
vakjargon, fiscale elementen, slechte communicatie verzekeraar) ⇾ Wekt achterdocht op
5.2 BETER DAN VERWACHT?
Negatieve beeld van verzekeraar stemt niet overeen met realiteit
o In 2019: 23.000.000 polissen, slechts 6.726 klachten (= 0,029%) bij ombudsman, 3.596 dossiers onderzocht waarvan
36% ongegrond
o Scores Consumer Board (Europa): verzekeraars scoren hoger dan bankiers, financiële & treindiensten + zelfs cijfer hoger
dan gemiddelde
o Consumententevredenheid over verzekeringen in 2015: België 3e plaats
ð Nuance: tevredenheid kan hoog liggen omdat meeste verzekerden maar zelden schade hebben, ontevredenheid begint op
moment van uitkering
Verzekeringen zijn erg belangrijk
o Iedereen wordt ermee geconfronteerd, zowel sociale (vb. RSZ) als privé
o Kostprijs: 2018 Belg gemiddeld 2.385 EUR per capita aan verzekeringen
o Heel wat bedrijfsactiviteiten zonder verzekering onmogelijk (vb. chemische industrie, biotechnologie, lucht- & scheepsvaart)
5.3 HET BELANG VAN VERZEKEREN
Verzekeraars = institutionele belegger: beleggen op lange termijn, belangrijke geldverstrekker voor overheid & industrie (in
obligaties) ⇾ Hun gewicht op de geld- & kapitaalmarkt is stabiliserend van aard
Verzekeringen zijn voornaamste activa van Belg geworden! Belangrijk beleggingsinstrument voor particulieren
Voor overheid belangrijk: sociale karakter van verzekeringen weegt politiek zwaar door + belastinginkomsten die verzekeringen
genereren zijn omvangrijk (vb. in 2013 premietaks bij leven verhoogd van 1.1% naar 2% want overheid dacht zo meer te incasseren, MAAR
leverde slechts 30.000.000EUR op & heeft geleid tot incassodaling van 32% ⇾ Politieke beslissingen impact op omzet verzekeraar)
Verzekeraars hebben grote maatschappelijke verantwoordelijkheid (vb. dreigende klimaatsveranderingen, hierdoor stijgende uitgaven
dus moeten hierop anticiperen zodat ze dit kunnen blijven vergoeden | investeren in verkeersveiligheid, maar hier ook eigenbelang want als
minder ongevallen dan minder uitbetalen & stijgt rendement)
Meerwaarde van de verzekeraar: correcte verzekering zorgt dat na ramp de financiële gevolgen beperkt of zelfs volledig
wegblijven ⇾ Belangrijke sociale dimensie (vb. na brand in bedrijf kunnen door verzekering werknemers blijven werken, gezin financieel
helpen overleven na overlijden ouder)
4
