De link tussen fysieke activiteit,
fysieke fitheid en gezondheid
1. De evolutie en geschiedenis van FA bij de moderne
mens
Het menselijk lichaam is bestemd om te bewegen en fysiek actief
te zijn:
- Het menselijk organisme kan zich aanpassen aan een
verscheidenheid aan fysieke belastingen veroorzaakt door werk of
training
- Lage graad aan fysieke activiteit
▪ Verhoogt risico op chronische aandoeningen
▪ Verlies aan functionele capaciteit
▪ Vroegtijdige sterfte
- Leefomstandigheden van de eerste mensen
Evolutie van homo sapiens fysieke activiteit en fysieke fitheid
belangrijk!!
- Rechtopstaande positie
- Voortbewegen op 2 benen
- Goed ontwikkelde en beweeglijke duim grijpen
- Verticale positie hoofd om omgeving te scannen
- Verfijnde ontwikkeling van de taal
Mannen: Jagen, verzamelen, ontsnappen, vechten werpen, heffen,
klimmen, lopen, …
Vrouwen: Vruchten plukken, kinderen beschermen, …
Duizenden jaren van generatie op generatie overdragen van die genen
menselijk lichaam is voorbestemd om te bewegen en fysiek actief te zijn!!
Darwin: The survival of the fittest
Enkel sterke mensen overleven en voortplanten!!!
Nederzettingen: ontstaan landbouw + temmen van dieren
- Kracht, uithouding en motorische vaardigheden economisch
succes en overleving
1
, - Verschillende werktuigen last jagen, landbouw, huishoudelijke
taken
- Meer vrije tijd: werpwedstrijden, worstelen, dansen en jagen
Oude Griekenland
- Fysieke activiteit beïnvloedt normale ontwikkeling en gezondheid
- Elite atleten worden verafgood
- 776 v. Chr. 1e Olympische spelen
Volgende millennia
- Adel en rijken: fysieke activiteit (spelen, tornooien, dansen en
jachtpartijen)
- Meeste mensen: fysieke activiteit (lange, harde dagen werken)
- Soldaten: fysieke fitheid voor oorlogen
Renaissance
- Zowel adel, rijken als gewone mensen (boeren): plezier aan
fysieke activiteit
Gedurende zijn evolutie en geschiedenis heeft de mens stelselmatig
geprobeerd om zijn
zware werkomstandigheden (zware spierarbeid, fysieke inspanning)
zoveel mogelijk te
verlichten.
▪ Industriële evolutie
▪ Technologische vooruitgang in geïndustrialiseerde
2
, 2. Historisch bewustzijn en wetenschappelijk bewijs
m.b.t. het effect van FA, FF en G
Vele oude culturen, wetenschappers en artsen erkenden de rol
van fysieke activiteit ter bevordering van lichaam en geest
- 3000 v. Chr.: China en India (Thaoïsme, yoga, …)
- Romeinen: ‘mens sana in corpore sano’
- middeleeuwen
- renaissance
- 18de en 19de eeuw: beginnen beetje bij beetje te onderzoeken (niet
systematisch)
Vanaf 20e eeuw: wetenschappers
- Inspanningsfysiologie
Epidemiologie: onderzoek naar beïnvloedende factoren van iets
- London Bus Study (Morris et al)
- Harvard Alumni (Paffenbarger et al)
Klinische studies
- Nieuwe medicatie getest op dieren, daarna op mensen
Gedragswetenschappen (incl. interventiestudies)
- Stages of change
Moleculaire biologie en genetica
- Tweelingenstudies: eeneiige vs. twee-eiige tweelingen
3
fysieke fitheid en gezondheid
1. De evolutie en geschiedenis van FA bij de moderne
mens
Het menselijk lichaam is bestemd om te bewegen en fysiek actief
te zijn:
- Het menselijk organisme kan zich aanpassen aan een
verscheidenheid aan fysieke belastingen veroorzaakt door werk of
training
- Lage graad aan fysieke activiteit
▪ Verhoogt risico op chronische aandoeningen
▪ Verlies aan functionele capaciteit
▪ Vroegtijdige sterfte
- Leefomstandigheden van de eerste mensen
Evolutie van homo sapiens fysieke activiteit en fysieke fitheid
belangrijk!!
- Rechtopstaande positie
- Voortbewegen op 2 benen
- Goed ontwikkelde en beweeglijke duim grijpen
- Verticale positie hoofd om omgeving te scannen
- Verfijnde ontwikkeling van de taal
Mannen: Jagen, verzamelen, ontsnappen, vechten werpen, heffen,
klimmen, lopen, …
Vrouwen: Vruchten plukken, kinderen beschermen, …
Duizenden jaren van generatie op generatie overdragen van die genen
menselijk lichaam is voorbestemd om te bewegen en fysiek actief te zijn!!
Darwin: The survival of the fittest
Enkel sterke mensen overleven en voortplanten!!!
Nederzettingen: ontstaan landbouw + temmen van dieren
- Kracht, uithouding en motorische vaardigheden economisch
succes en overleving
1
, - Verschillende werktuigen last jagen, landbouw, huishoudelijke
taken
- Meer vrije tijd: werpwedstrijden, worstelen, dansen en jagen
Oude Griekenland
- Fysieke activiteit beïnvloedt normale ontwikkeling en gezondheid
- Elite atleten worden verafgood
- 776 v. Chr. 1e Olympische spelen
Volgende millennia
- Adel en rijken: fysieke activiteit (spelen, tornooien, dansen en
jachtpartijen)
- Meeste mensen: fysieke activiteit (lange, harde dagen werken)
- Soldaten: fysieke fitheid voor oorlogen
Renaissance
- Zowel adel, rijken als gewone mensen (boeren): plezier aan
fysieke activiteit
Gedurende zijn evolutie en geschiedenis heeft de mens stelselmatig
geprobeerd om zijn
zware werkomstandigheden (zware spierarbeid, fysieke inspanning)
zoveel mogelijk te
verlichten.
▪ Industriële evolutie
▪ Technologische vooruitgang in geïndustrialiseerde
2
, 2. Historisch bewustzijn en wetenschappelijk bewijs
m.b.t. het effect van FA, FF en G
Vele oude culturen, wetenschappers en artsen erkenden de rol
van fysieke activiteit ter bevordering van lichaam en geest
- 3000 v. Chr.: China en India (Thaoïsme, yoga, …)
- Romeinen: ‘mens sana in corpore sano’
- middeleeuwen
- renaissance
- 18de en 19de eeuw: beginnen beetje bij beetje te onderzoeken (niet
systematisch)
Vanaf 20e eeuw: wetenschappers
- Inspanningsfysiologie
Epidemiologie: onderzoek naar beïnvloedende factoren van iets
- London Bus Study (Morris et al)
- Harvard Alumni (Paffenbarger et al)
Klinische studies
- Nieuwe medicatie getest op dieren, daarna op mensen
Gedragswetenschappen (incl. interventiestudies)
- Stages of change
Moleculaire biologie en genetica
- Tweelingenstudies: eeneiige vs. twee-eiige tweelingen
3
