Samenvatting - Voeding voor doelgroepen 2VD

Samenvatting
Aanbevolen hoeveelheden van VM voor elke doelgroep kennen

Hoofdstuk 1 – voeding tijdens de groei:
Antropometrie:
- = metingen van de variatie in lichamelijke afmetingen en grove samenstelling van het
lichaam
- Bepaald voedingstoestand
- Bv:
 Lengte voor leeftijd
 Gewicht voor leeftijd
 Hoofdomtrek: 0-3 jaar
 Gewicht voor lengte <2 jaar
 BMI voor leeftijd: 2-20 jaar
 Jaarlijkse toename in gestalte
 Bovenarmomtrek
 Huidplooimeting
- Nadeel: huidplooimeting pijnlijk voor kinderen  weinig vet

Parameters voor goede voedingstoestand:
- Groei  belangrijke indicator:
 Gezondheid
 Voedingstoestand
 Welzijn kind
- Gezond kind:
 Normale groeicurve lengte, gewicht, hoofdomtrek
 Normale skeletrijping
 Gezond functioneren
 Maximale groei niet nodig

Andere methodes die voedingstoestand bepalen:
- Algemene beoordeling:
 Klinische blik
 Uit eigen ervaring
 Kijken & observeren
 Medische anamnese:
 Ziektebeeld
 Therapie
 Maagdarmklachten
 Lichamelijke onderzoek
- Biochemische bepaling
 Bloed trekken
- Voedingsanamnese:
 Kijken wat kind gegeten heeft  vergelijken met behoefte
Standaarddeviatiescore:
- = Z-score = SDS
- = gemeten waarde – mediaan voor leeftijd
SD voor leeftijd vd referentiepopulatie

Percentielen:
- geven aan onder welke waarde een bepaald percentage van de populatie kinderen
valt
- bv: P75  75% kleiner/lichter en 25% groter/zwaarder

1

,Gewichtsindex:
- om overgewicht & obesitas bij kinderen te bepalen
- huidige BMI x 100 %
P50 BMI

Adiposity rebound:
- Tweede stijging in BMI tussen de leeftijd van 3 - 7 jaar
- Vroege adiposity rebound verband met risico op overgewicht
- Vetmassa gaat toenemen na dal


Behoefte aan voedingsstoffen tijdens de groei:
- Voedingsdriehoek vanaf 1 jaar:
 Individuele verschillen
 meer/minder
 Ontspannen mee omgaan
 Kinderen kiezen kwantiteit
 Verzorgers waken over kwaliteit  kunnen kinderen niet
Oorzaak gezondheidsproblemen:
- Effecten van voeding op ontwikkeling = eerste 1000 dagen belangrijkste
- Jong geleerd is oud gedaan: 1ste levensjaar = basis latere voedingsgewoonten
Voeding voor kind meerdere betekenissen:
- Voorwaarde voor groei
- Bevredigende belevenis
- Sociale & affectieve waarde
3 fasen in voeding:
1) Enkel melkvoeding
2) Voedseldiversificatie
3) Gezinsvoeding
Lichaamssamenstelling:
- Spiermassa neemt toe
- Botmassa neemt toe
- Vochtmassa neemt af


Hoofdstuk 2 – voeding bij zuigelingen:
Ontwikkeling:
- Lichamelijk & geestelijk:
 groei
 zelfregulering & smaakaanvaarding
 leren eten
 zuigen
 hechtingsproces
- Honger:
 Huilen
 Mond openen
 Naar voor leunen
 Lachen
- Verzadiging:
 In slaap vallen

2

,  Kieskeurig en rusteloos worden
 Vertragen in eetsnelheid
 Stoppen met zuigen
 Eten weigeren, mond sluiten
- Mond technische vaardigheden:
 Geen tanden
 Zuigen
 4 reflexen:
 rootingreflex: opzoek naar tepel
 zuig- en slikreflex
 kokhalsreflex
 hoestreflex
 Zuigtechniek: van likzuigen naar pompzuigen
 Kauwen
 Zelf voedsel naar de mond brengen
- Maagdarmkanaal:
 Passage van het voedsel:
 Minder efficiënte slokdarmsfincter
 Sneller
 Dunne darm brozer, meer doorlaatbaar
 Verteringsmogelijkheden:
 Afhankelijk:
 deeltjesgrootte
 enzymcapaciteit
 Maag:
 kleiner volume
 minder contracties
 maaglediging afhankelijk van soort voedsel
 Darm:
 minder galzuren
 Darmbarrière:
 GALT = gut associated lymfoid tissue:
o Rol immuniteit
 3 verdedigingslijnen:
o Darmflora
o Epitheelcellen en slijmvlies
o Immuunsysteem
 Immuunsysteem
o Witte bloedcellen: T-lymfocyten
o Bijgestaan door boodschappers: Th 1 en Th 2
o Th1: afweren
o Th 2: tolereren
o Bij geboorte overheersing Th 2 daarna Th 1
o Vriend van vijand onderscheiden vraagt oefening
o Onvoldoende oefening & overwicht Th 2 kan ziekte veroorzaken
zoals allergie
 Darmflora:
o Van ‘steriel’ naar toename van N bacteriën en diversiteit
o Afhankelijk van:
normale geboorte/keizersnede/prematuriteit

3

, geboorteomgeving
voeding
medicatie zoals antibiotica, antacida
o Functies
Metabool
Barrière
Transit
Rijping immuunsysteem
Voedingsschema:
Leeftijd Mondmotorische vaardigheden Aard van de voeding

0-4 maanden Reflexmatig, zuigen en slikken Melkvoeding, vloeibaar


4-6 maanden Bewuste mondbewegingen nemen toe, Dun gemixte voeding,
tong duwt naar buiten bij het slikken, passief met lepel in de mond
leren eten van een lepel gebracht

6-8 maanden Op en neergaande kauwbeweging van Gepureerde voeding, gemixt
oderkaak, leren drinken uit een open met kleine brokjes
Beker, actief afhappen van lepel met
bovenlip


8-12 maanden tongbewegingen die voedsel in de Geplette of zachte voeding
mond houden, leren kauwen op grover
Koek (maar hoeft niet)
voedsel, zelf voeding naar de mond
brengen met de handjes, gecontroleerd
afbijten, zelfstandig drinken uit beker


12-18 maanden Beter kauwen, zelfstandig leren eten Alle consistenties
met een lepel, drinken met een rietje


Aanvangmomenten:




Evoluties zuigelingenvoeding:
- Vroeger: een probleem
- Eerste industriële alternatieven

4