BIOMEDISCHE ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
ORGANISATIE VAN EEN ZIEKENHUIS IN SUB-SAHARA
AFRIKA
De bouw van een referentieziekenhuis: paviljoenbouw
- Cafetaria: vooral personeel
- Médecin-directeur: dokter (bv gynaecoloog) die ook veel
adminstratieve en banale zaken moet doen
- Whatsapp vervangt vaak e-mail
- Paviljoen-bouw = constructie van afzonderlijke gebouwen over grote
oppervlakte
o Gebouwen verbonden met betonnen verbindingswegen
o Verbindingswegen: overdekt tijdens regenseizoen
verplaatsingen mogelijk maken
- Struiken en valse verdiepen voor passieve afkoeling
- Patiënten worden meestal doorverwezen uit centre de santé maar
kunnen ook op eigen initiatief komen
Eerste-lijns refererntieziekenhuizen bieden steeds aan:
- Gynaecologie/obsteretrie
- Kindergeneeskunde
o Grootste dienst
o Neonatologie = meestal grootste dienst
- Interne geneeskunde
- (Meestal ook chirurgie)
Paviljoenstructuur ziekenhuis heeft grote totale oppervlakte
- Habitat = huizen voor artsen en verpleegkundigen
- Voorzieningen voor inslapende familie/vrienden van patiënten
- Grote oppervlak heeft nadelen:
o Moeite en kost voor onderhoud
o Clôture = omheining: probleem huisdieren/vee komen op
terrein van ziekenhuis
Aan de rand van ziekenhuis:
- Morgue
- Incinérateur (afvalverwerking)
- Hospitalisatie voor behandeling van tuberculose
Hoe vindt de patiënt zijn weg in het ziekenhuis?
- Duidelijke bewijzering
Gratise zorgen:
- Kinderen <5 jaar
- Zwangerschap (keizersnede)
- Behandeling van HIV
- Behandeling van tuberculose
,Andere behandelingen: patiënt moet eerst betalen voor die zorg krijgt
Probleem:
- Alfabetisering (< 50% kan lezen)
- Taal: Frans = voertaal in Bénin maar niet iedereen spreekt dit
o 20 talen gesproken
o Moeilijk om tolk te vinden, vrienden/familie springen in
Afnemen van anamnese is moeilijk
Werken met bandes dessinées (tekeningen): helpt patiënt om weg te
vinden
WASH – water, sanitation, hygiene
= term gebruikt door WHO
- Meer dan 1/3 van ziekenhuizen beschikt niet over voldoende water
toevoer
- Outpatients: 5l water/dag nodig
Inpatients: 40 – 60 l water/dag nodig
Water opgevangen in citernen en vanuit grond naar boven gepompt:
(probleem: steentjes en vuil in water)
- Jaarlijks wordt een laag van 10 cm modder uit citerne verwijderd
Energie (elektriciteit) – een grote uitdaging:
Reguliere elektriciteitsnet en aanvoer van stroom = problematisch
Eigen autonome generator (slaat aan bij stroompanne) MAAR is een
aanzienlijke kost
Autonome stroomvoorziening in wordt sommige ziekenhuizen beperkt
Kleine generator voor operaties
Onregelmatigheden in stabiliteit van de stroom apparaten beschadigd
stabilisateur
Brandgevaar en risk management:
Slecht aangelegd/onderhouden elektriciteitsnet elektrocutie/kortsluiting
oververhitting van de kabels risico op brand
Ramen: getralied (tegen diefstal) geen vluchtweg mogelijk bij brand
Een voorbeeld van appropriate technology: l’entonnoir de
Tanduieta
Entennoir de Tanguieta: trechtervormig instrument om bij bloedverlies
bloed te recupereren (via spuit in infusiezak terug in patiënt)
Service technique, unité de maintenance:
Ingenieuze reparaties en onderhoudsschema’s sleutelrol
Belang van miskende beroepsgroep van biomedical engineers!
De familie van patiënten vervult een essentiële taak in de zorg:
= ‘gardes-malades’ of ‘accompagnants des malades’
, Regelen administratie, kopen medicatie, zorgen voor eten en directe
hygiëne (wassen, kleding, bedlinnen) van de patiënt en soms toedienen
van medicatie
Wss ook belangrijke en positieve psychologische en sociale functie voor
patiënt
helpen zo het behandelend team
Kunnen anderzijds voor overlast zorgen: blokkeren doorgang, afval,
hygiëne
Doelgroep voor maatregelen vna infectiepreventie en controle
Support diensten: wasserij, centrale sterilisatie, archief en
magazijn:
Archief: patiënten dossiers bijgehouden
Chloor (javelwater): gebruikt als ontsmettingsmiddel bij Lassa-koorts
Buanderie = wasserij: operatie-linnen ontsmetten in chloorhoudend bad;
erna gewassen in industriële wasmachine en gedroogd;
Nadien festreken en in trommel om te steriliseren in autoclaaf (stoom die
bacteriën en virussen doodt, erna stoom weg om linnen te drogen)
moet allemaal goed gecontroleerd worden gebeurt best centraal in
een stérilisation centrale ipv voor elke afdeling afzonderlijk
Sanylec: produceerd chloorhoudend water uit keukenzout (NaCl)
Magazin: handalcohol oplossing bereiden
Klinische support diensten: radiologie en diagnostisch
laboratorium:
Imagerie médicale en laboratoire: belanhrijk om gerichte diagnose te
stellen
RX en echo kunnen heel handig zijn
Bv: lucsikkel onder diafragme dramperforatie door fièvre typhoïde
Laboratorium: microscopie (malarie, tbc, urine, cerebrospinaal vocht) +
bloedonerzoek (bloedarmoede)
Microbiologie: zeldzaam in eerstelijnsziekenhuizen in Afrika
Labo beheert meestal ook de lokale bloedbank (gedoneerd bloed nakijken)
Kinésitherapie: weinig middelen maar functioneel ingericht
Dentisterie: ook uitstekend georganiseerde dienst
speciale instrumentarium nodig voor sterilisatie dus wordt ter plaatse
gedaan
zeer grote hoeveelheden water nodig
Klinische support diensten: apotheek en aankoop en distributie
van geneesmiddelen:
ORGANISATIE VAN EEN ZIEKENHUIS IN SUB-SAHARA
AFRIKA
De bouw van een referentieziekenhuis: paviljoenbouw
- Cafetaria: vooral personeel
- Médecin-directeur: dokter (bv gynaecoloog) die ook veel
adminstratieve en banale zaken moet doen
- Whatsapp vervangt vaak e-mail
- Paviljoen-bouw = constructie van afzonderlijke gebouwen over grote
oppervlakte
o Gebouwen verbonden met betonnen verbindingswegen
o Verbindingswegen: overdekt tijdens regenseizoen
verplaatsingen mogelijk maken
- Struiken en valse verdiepen voor passieve afkoeling
- Patiënten worden meestal doorverwezen uit centre de santé maar
kunnen ook op eigen initiatief komen
Eerste-lijns refererntieziekenhuizen bieden steeds aan:
- Gynaecologie/obsteretrie
- Kindergeneeskunde
o Grootste dienst
o Neonatologie = meestal grootste dienst
- Interne geneeskunde
- (Meestal ook chirurgie)
Paviljoenstructuur ziekenhuis heeft grote totale oppervlakte
- Habitat = huizen voor artsen en verpleegkundigen
- Voorzieningen voor inslapende familie/vrienden van patiënten
- Grote oppervlak heeft nadelen:
o Moeite en kost voor onderhoud
o Clôture = omheining: probleem huisdieren/vee komen op
terrein van ziekenhuis
Aan de rand van ziekenhuis:
- Morgue
- Incinérateur (afvalverwerking)
- Hospitalisatie voor behandeling van tuberculose
Hoe vindt de patiënt zijn weg in het ziekenhuis?
- Duidelijke bewijzering
Gratise zorgen:
- Kinderen <5 jaar
- Zwangerschap (keizersnede)
- Behandeling van HIV
- Behandeling van tuberculose
,Andere behandelingen: patiënt moet eerst betalen voor die zorg krijgt
Probleem:
- Alfabetisering (< 50% kan lezen)
- Taal: Frans = voertaal in Bénin maar niet iedereen spreekt dit
o 20 talen gesproken
o Moeilijk om tolk te vinden, vrienden/familie springen in
Afnemen van anamnese is moeilijk
Werken met bandes dessinées (tekeningen): helpt patiënt om weg te
vinden
WASH – water, sanitation, hygiene
= term gebruikt door WHO
- Meer dan 1/3 van ziekenhuizen beschikt niet over voldoende water
toevoer
- Outpatients: 5l water/dag nodig
Inpatients: 40 – 60 l water/dag nodig
Water opgevangen in citernen en vanuit grond naar boven gepompt:
(probleem: steentjes en vuil in water)
- Jaarlijks wordt een laag van 10 cm modder uit citerne verwijderd
Energie (elektriciteit) – een grote uitdaging:
Reguliere elektriciteitsnet en aanvoer van stroom = problematisch
Eigen autonome generator (slaat aan bij stroompanne) MAAR is een
aanzienlijke kost
Autonome stroomvoorziening in wordt sommige ziekenhuizen beperkt
Kleine generator voor operaties
Onregelmatigheden in stabiliteit van de stroom apparaten beschadigd
stabilisateur
Brandgevaar en risk management:
Slecht aangelegd/onderhouden elektriciteitsnet elektrocutie/kortsluiting
oververhitting van de kabels risico op brand
Ramen: getralied (tegen diefstal) geen vluchtweg mogelijk bij brand
Een voorbeeld van appropriate technology: l’entonnoir de
Tanduieta
Entennoir de Tanguieta: trechtervormig instrument om bij bloedverlies
bloed te recupereren (via spuit in infusiezak terug in patiënt)
Service technique, unité de maintenance:
Ingenieuze reparaties en onderhoudsschema’s sleutelrol
Belang van miskende beroepsgroep van biomedical engineers!
De familie van patiënten vervult een essentiële taak in de zorg:
= ‘gardes-malades’ of ‘accompagnants des malades’
, Regelen administratie, kopen medicatie, zorgen voor eten en directe
hygiëne (wassen, kleding, bedlinnen) van de patiënt en soms toedienen
van medicatie
Wss ook belangrijke en positieve psychologische en sociale functie voor
patiënt
helpen zo het behandelend team
Kunnen anderzijds voor overlast zorgen: blokkeren doorgang, afval,
hygiëne
Doelgroep voor maatregelen vna infectiepreventie en controle
Support diensten: wasserij, centrale sterilisatie, archief en
magazijn:
Archief: patiënten dossiers bijgehouden
Chloor (javelwater): gebruikt als ontsmettingsmiddel bij Lassa-koorts
Buanderie = wasserij: operatie-linnen ontsmetten in chloorhoudend bad;
erna gewassen in industriële wasmachine en gedroogd;
Nadien festreken en in trommel om te steriliseren in autoclaaf (stoom die
bacteriën en virussen doodt, erna stoom weg om linnen te drogen)
moet allemaal goed gecontroleerd worden gebeurt best centraal in
een stérilisation centrale ipv voor elke afdeling afzonderlijk
Sanylec: produceerd chloorhoudend water uit keukenzout (NaCl)
Magazin: handalcohol oplossing bereiden
Klinische support diensten: radiologie en diagnostisch
laboratorium:
Imagerie médicale en laboratoire: belanhrijk om gerichte diagnose te
stellen
RX en echo kunnen heel handig zijn
Bv: lucsikkel onder diafragme dramperforatie door fièvre typhoïde
Laboratorium: microscopie (malarie, tbc, urine, cerebrospinaal vocht) +
bloedonerzoek (bloedarmoede)
Microbiologie: zeldzaam in eerstelijnsziekenhuizen in Afrika
Labo beheert meestal ook de lokale bloedbank (gedoneerd bloed nakijken)
Kinésitherapie: weinig middelen maar functioneel ingericht
Dentisterie: ook uitstekend georganiseerde dienst
speciale instrumentarium nodig voor sterilisatie dus wordt ter plaatse
gedaan
zeer grote hoeveelheden water nodig
Klinische support diensten: apotheek en aankoop en distributie
van geneesmiddelen:
