Mediasociologie: Concepten
Voorbeschouwing
Mediasociologie De studie van de rol van de media in relatie tot de
samenleving
Sociale structuur Het georganiseerde onderliggende patroon van
sociale relaties en sociale instituties die de
samenleving vormen
H1: Inleiding
Media als vormende kracht Media-inhouden hebben het potentieel om
mensen te beïnvloeden in hun denken en hun
Hepp (moulding forces) handelen
Media als afspiegeling Media houden de samenleving een spiegel voor,
ze functioneren als eenvoudig doorgeefluik
Representaties Selectief geconstrueerde interpretaties van de
werkelijkheid
Moderniteit De historische periode die loopt vanaf het
Europese verlichtingsdenken in de 17e eeuw tot
ten minste de jaren 1980
Postmoderniteit Samenlevingen evolueren niet onvermijdelijk op
een uniforme, gestructureerde wijze in dezelfde
richting
Industrialisering Het vervangen van menselijke en dierlijke arbeid
door machinatie, om zo tot een toegenomen en
efficiëntere productie van goederen te komen
1750: industriële revolutie (begin 18e eeuw)
- Ontkoppeling mens / natuur
- Technologische ontwikkelingen
- Agrarische industriële samenleving
Urbanisering Toegenomen verstedelijking + impact op
moderne samenleving
1890: enorme bevolkingstoename
Bureaucratisering De hiërarchische organisatie o.b.v. geschreven,
formele regels, procedures en aanspreekpunten
die kenmerkend zijn voor geïndustrialiseerde
samenleving
- complexiteit v. moderne samenleving
1
,Kapitalisme Een Westers economisch systeem dat steunt op
winstmaximalisatie binnen een vrije markt
Karl Marx + Friedrich Engels
- kapitalisme als een systeem van exploitatie
waarbij de kapitalistische klasse over het kapitaal
beschikt (systeem van uitbuiting)
Max Weber
- kapitalisme als voedingsbodem tot
zelfontplooiing
Consumentisme De centrale way of life in Westerse samenleving
waarin het verlangen naar consumptie als positief
wordt beschouwd
20e eeuw: verspreiding naar massapubliek
= het streven naar een gevoel van vervulling,
aangewakkerd door marketingcommunicatie
Globalisering Het verkleinen van de afstand tussen geografisch
verspreide populaties door ze met elkaar in
contact te brengen, hetgeen schijnbaar leidt tot
een eengemaakte, globale samenleving
H2: Decompositie van media
Massacommunicatiecontext Professionele mediabedrijven die inhoud
produceren om deze via een technologische
infrastructuur aan te bieden aan een zo ruim
mogelijk publiek
Zender Media als industrie
Boodschap Media als inhoud
Kanaal Media als technologie
Ontvanger Media als publiek
Politieke economie De studie van sociale relaties, en met name
machtsrelaties, die de kern uitmaken van
productie, distributie en consumptie van
middelen
Media-economische invulling Vanuit een (neo)liberale logica streven naar
welvaartscreatie gebaseerd op vrije
marktprincipes
Kritische politieke economie Nadruk op ongelijkheden in de verdeling van
macht, en de mechanismen die de ongelijkheden
in stand houden
Normatief karakter Streven naar positieve sociale verandering
2
,Privatisering Delen van publieke omroepen worden verkocht
een private investeerders
Liberalisering Het openbreken van een markt voor private,
commerciële spelers
Deregulering Het versoepelen van regels, zodat bijvoorbeeld
reclame in media worden toegelaten
Verzelfstandiging Er wordt een commerciële druk gelegd op
publieke media
Concentratie Verschillende bedrijven komen in dezelfde
handen en groeien zo uit tot grote spelers die nog
meer kleinere spelers opslokken
Horizontale concentratie De acquisitie (het overnemen v/h ene bedrijf door
het andere bedrijf) van bedrijven die actief zijn in
hetzelfde domein waardoor het marktaandeel
vergroot
Verticale concentratie Een mediabedrijf verwerft meerdere schakels in
de zogenaamde waardenketen
Economies of scale Situaties waarbij de productiekost van
bijkomende eenheden substantieel afneemt. Dit is
het geval wanneer de marginale kost lager komt
te liggen dan de gemiddelde productiekost
Break even punt Hoe meer exemplaren geproduceerd worden, hoe
lager de gemiddelde kost per exemplaar. Gevolg
bij de verkoop van een groot # exemplaren is
het haalbaar om de productiekost terug te
verdienen. Een keer voorbij break even geldt elke
bijkomende inkomst als pure winst
Economies of scope Wanneer bedrijven te maken hebben met en
gedeelde kost (overhead), is het meer efficiënt
om deze samen te delen. Middelen van bedrijven
worden ten volle benut
Creëren van een synergie Creativiteit en middelen worden samengevoegd
opdat beide partijen door hergebruik maximaal
kunnen profiteren van deze middelen zonder hier
elk afzonderlijk in te moeten investeren
Deconvergentie De kernactiviteiten worden sterker gemaakt,
andere worden afgeschoten onder toenemende
druk van ongeduldige investeerders
Politieke economie van reclame De rol van adverteerders en advertenties binnen
het mediaproductieproces
Marketingcommunicatie Richt zich op de effectiviteit van reclame
3
, Commodificatie Het transformatief proces waarbij objecten,
producten en diensten worden omgezet in
commoditeiten (verhandelbare goederen),
hetgeen hen de kwaliteit geeft gekocht en
verkocht te kunnen worden voor geld
Commercialisering Activiteiten die als doel hebben de toename van
commerciële omzet te bewerkstellingen, hetgeen
een openlijk en wijdverspreid fenomeen is in
moderne media
Adverteerder Een organisatie die een idee, product of dienst
wenst te promoten bij idealiter een specifieke
doelgroep
Creatief bureau Werkt campagne uit
Mediaplanners Doen voorstel in functie van het geanticipeerde
bereik.
Mediacentrales Hier kunnen advertentieruimten aangekocht
worden.
Organisaties die gecentraliseerd reclameruimte in
verschillende media aanbieden
Media auditor Monitort mogelijk onafhankelijk de efficiëntie
van het proces
Audience commodity Media produceren het publiek als verhandelbaar
goed.
Ze kleven een geldelijke waarde op kijkers
- verkocht door zenders enerzijds
- gekocht door adverteerders anderzijds
Smythe
Audience labour Kijkers creëren waarde, dus verrichten ze
eigenlijk arbeid voor televisiezender.
+ arbeid voor adverteerder. Nl. het leren van
merken en het besteden van hun inkomen.
het publiek werkt in die zin dat het zichzelf
door reclame potentiële consumptie aanleert
Currency Er is nood een aan munteenheid waar consensus
over bestaat tussen beide partijen
CIM Centrum voor Informatie over de media
Audimetrie Het meten van kijkcijfers
GfK audimetrie Zij coördineren de onafhankelijke meting van
kijkcijfers in België in opdracht van CIM o.b.v.
een panel van 1.500 gezinnen, bestaande uit
ongeveer 3.700 individuen
4
Voorbeschouwing
Mediasociologie De studie van de rol van de media in relatie tot de
samenleving
Sociale structuur Het georganiseerde onderliggende patroon van
sociale relaties en sociale instituties die de
samenleving vormen
H1: Inleiding
Media als vormende kracht Media-inhouden hebben het potentieel om
mensen te beïnvloeden in hun denken en hun
Hepp (moulding forces) handelen
Media als afspiegeling Media houden de samenleving een spiegel voor,
ze functioneren als eenvoudig doorgeefluik
Representaties Selectief geconstrueerde interpretaties van de
werkelijkheid
Moderniteit De historische periode die loopt vanaf het
Europese verlichtingsdenken in de 17e eeuw tot
ten minste de jaren 1980
Postmoderniteit Samenlevingen evolueren niet onvermijdelijk op
een uniforme, gestructureerde wijze in dezelfde
richting
Industrialisering Het vervangen van menselijke en dierlijke arbeid
door machinatie, om zo tot een toegenomen en
efficiëntere productie van goederen te komen
1750: industriële revolutie (begin 18e eeuw)
- Ontkoppeling mens / natuur
- Technologische ontwikkelingen
- Agrarische industriële samenleving
Urbanisering Toegenomen verstedelijking + impact op
moderne samenleving
1890: enorme bevolkingstoename
Bureaucratisering De hiërarchische organisatie o.b.v. geschreven,
formele regels, procedures en aanspreekpunten
die kenmerkend zijn voor geïndustrialiseerde
samenleving
- complexiteit v. moderne samenleving
1
,Kapitalisme Een Westers economisch systeem dat steunt op
winstmaximalisatie binnen een vrije markt
Karl Marx + Friedrich Engels
- kapitalisme als een systeem van exploitatie
waarbij de kapitalistische klasse over het kapitaal
beschikt (systeem van uitbuiting)
Max Weber
- kapitalisme als voedingsbodem tot
zelfontplooiing
Consumentisme De centrale way of life in Westerse samenleving
waarin het verlangen naar consumptie als positief
wordt beschouwd
20e eeuw: verspreiding naar massapubliek
= het streven naar een gevoel van vervulling,
aangewakkerd door marketingcommunicatie
Globalisering Het verkleinen van de afstand tussen geografisch
verspreide populaties door ze met elkaar in
contact te brengen, hetgeen schijnbaar leidt tot
een eengemaakte, globale samenleving
H2: Decompositie van media
Massacommunicatiecontext Professionele mediabedrijven die inhoud
produceren om deze via een technologische
infrastructuur aan te bieden aan een zo ruim
mogelijk publiek
Zender Media als industrie
Boodschap Media als inhoud
Kanaal Media als technologie
Ontvanger Media als publiek
Politieke economie De studie van sociale relaties, en met name
machtsrelaties, die de kern uitmaken van
productie, distributie en consumptie van
middelen
Media-economische invulling Vanuit een (neo)liberale logica streven naar
welvaartscreatie gebaseerd op vrije
marktprincipes
Kritische politieke economie Nadruk op ongelijkheden in de verdeling van
macht, en de mechanismen die de ongelijkheden
in stand houden
Normatief karakter Streven naar positieve sociale verandering
2
,Privatisering Delen van publieke omroepen worden verkocht
een private investeerders
Liberalisering Het openbreken van een markt voor private,
commerciële spelers
Deregulering Het versoepelen van regels, zodat bijvoorbeeld
reclame in media worden toegelaten
Verzelfstandiging Er wordt een commerciële druk gelegd op
publieke media
Concentratie Verschillende bedrijven komen in dezelfde
handen en groeien zo uit tot grote spelers die nog
meer kleinere spelers opslokken
Horizontale concentratie De acquisitie (het overnemen v/h ene bedrijf door
het andere bedrijf) van bedrijven die actief zijn in
hetzelfde domein waardoor het marktaandeel
vergroot
Verticale concentratie Een mediabedrijf verwerft meerdere schakels in
de zogenaamde waardenketen
Economies of scale Situaties waarbij de productiekost van
bijkomende eenheden substantieel afneemt. Dit is
het geval wanneer de marginale kost lager komt
te liggen dan de gemiddelde productiekost
Break even punt Hoe meer exemplaren geproduceerd worden, hoe
lager de gemiddelde kost per exemplaar. Gevolg
bij de verkoop van een groot # exemplaren is
het haalbaar om de productiekost terug te
verdienen. Een keer voorbij break even geldt elke
bijkomende inkomst als pure winst
Economies of scope Wanneer bedrijven te maken hebben met en
gedeelde kost (overhead), is het meer efficiënt
om deze samen te delen. Middelen van bedrijven
worden ten volle benut
Creëren van een synergie Creativiteit en middelen worden samengevoegd
opdat beide partijen door hergebruik maximaal
kunnen profiteren van deze middelen zonder hier
elk afzonderlijk in te moeten investeren
Deconvergentie De kernactiviteiten worden sterker gemaakt,
andere worden afgeschoten onder toenemende
druk van ongeduldige investeerders
Politieke economie van reclame De rol van adverteerders en advertenties binnen
het mediaproductieproces
Marketingcommunicatie Richt zich op de effectiviteit van reclame
3
, Commodificatie Het transformatief proces waarbij objecten,
producten en diensten worden omgezet in
commoditeiten (verhandelbare goederen),
hetgeen hen de kwaliteit geeft gekocht en
verkocht te kunnen worden voor geld
Commercialisering Activiteiten die als doel hebben de toename van
commerciële omzet te bewerkstellingen, hetgeen
een openlijk en wijdverspreid fenomeen is in
moderne media
Adverteerder Een organisatie die een idee, product of dienst
wenst te promoten bij idealiter een specifieke
doelgroep
Creatief bureau Werkt campagne uit
Mediaplanners Doen voorstel in functie van het geanticipeerde
bereik.
Mediacentrales Hier kunnen advertentieruimten aangekocht
worden.
Organisaties die gecentraliseerd reclameruimte in
verschillende media aanbieden
Media auditor Monitort mogelijk onafhankelijk de efficiëntie
van het proces
Audience commodity Media produceren het publiek als verhandelbaar
goed.
Ze kleven een geldelijke waarde op kijkers
- verkocht door zenders enerzijds
- gekocht door adverteerders anderzijds
Smythe
Audience labour Kijkers creëren waarde, dus verrichten ze
eigenlijk arbeid voor televisiezender.
+ arbeid voor adverteerder. Nl. het leren van
merken en het besteden van hun inkomen.
het publiek werkt in die zin dat het zichzelf
door reclame potentiële consumptie aanleert
Currency Er is nood een aan munteenheid waar consensus
over bestaat tussen beide partijen
CIM Centrum voor Informatie over de media
Audimetrie Het meten van kijkcijfers
GfK audimetrie Zij coördineren de onafhankelijke meting van
kijkcijfers in België in opdracht van CIM o.b.v.
een panel van 1.500 gezinnen, bestaande uit
ongeveer 3.700 individuen
4
