Preventie en
gezondheid in
Vlaanderen
doorgelicht
SAMENVATTING BOEK + BIJHORENDE LITERATUUR
Felien Dewulf
[BEDRIJFSNAAM] | [BEDRIJFSADRES]
, 1. Begrippenkader (hoort bij
ppt1)
Ontwikkelingen in de preventieve gezondheidszorg
Geschiedenis van preventie is één van ups en downs.
Basis: 19e eeuw: overbevolkte steden en werken in fabrieken: ziekten
20e eeuw: vaccinaties ontwikkelen en hygienische maatregelen: infectieziekten tegengan
Klassieke preventie: goede behuizing, riolering, voedsel: verbeteren gezondheidsstatus
2e helft 20e eeuw: curatieve geneeskunde ontwikkelt zich, ziekten genezen
Minder aandacht voor preventie
Maar chronische ziekten komen: nieuw draagvlak en vernieuwde aandacht
“welvaartsziekten”: CHRONISCH: veroorzaakt deels door het gedrag & omgeving
Pragmatische indeling van de preventieve gezondheidszorg
Preventieve Een aantal elkaar aanvullende strategieën
gezondheidszorg
Vereniging Zij zorgden voor 3-delige indeling: overgenomen in Vlaams decreet
volksgezondheid & - Gezondheidsbescherming
wetenschap Nederland - Ziektepreventie
- gezondheidsbevordering
Gezondheidsbescherming Maatregelen die zonder directe tussenkomst van burger en routinematig
genomen worden om schade aan gezondheid te voorkomen
meestal technische voorschriften
Ziektepreventie Maatregelen die genomen worden om bepaalde ziekte te voorkomen (bv
vaccinaties)
= medische preventie
Gezondheidsbevordering Richten op fysieke en sociale omgeving en leefwijze van mensen om
gezondheid te bevorderen of in stand te houden (en dus ook ziekte te
voorkomen)
buiten gezondheidszorg
multidisciplinair
De grens van preventie is niet altijd duidelijk te trekken, soms maatregelen uit elk van de aspecten.
Vaak is er verwarring tussen ziektepreventie en gezondheidsbevordering
ziektepreventie: vertrek is altijd bedreiging van gezondheid en status-qua handhaven
gezondheidsbevordering: vertrek is gezonde bevolking en eigen gezondheid verbeteren; dus
verandering!!
Vertrekpunt Ziekte Gezondheid
, Doelgrroep Risicogroep Algemene populatie
Oriëntatie Negatief Positief
Actoren Medici Multidisciplinair
Gezondheidsbevordering: mensen draagkracht en skills geven om te zorgen voor eigen
gezondheid en controle te hebben over determinanten die dat beïnvloeden + omgeving ingericht
dat gezonde keuzes bevorderd worden
Een indeling obv ziekteproces: primair, secundair en tertiair
Primaire Ziekte voorkomen of oorzaken wegnemen. Het is gericht op de gezonde populatie.
preventie bijvoorbeeld tabakspreventie
Secundaire Ziekten in een vroeg stadium opsporen zodat er sneller een behandeling kan zijn. het is gericht
preventie op uiterlijk gezonde personen
universele screening: screenen van ALLE individuen binnen bepaalde categorie
bv hielprik bij alle pasgeborenen
case finding: screening bij een kleinere groep nav aanwezigheid risicofactoren
Tertiaire Verslechtering van gezondheidstoestand tegengaan
preventie Het is gericht op zieke populatie
bijvoorbeeld levensstijl aanpassen bij diabetespatiënt (deel van zorg)
Quaternaire Meer aandacht besteden aan patiënt met overmedicalisering
preventie
Primordiale of Primaire voorwaarden in stand houden voor behoud van gezondheid
pro-actieve
preventive
Ziekte afwezig Ziekte aanwezig
Goede gezondheid ervaren primaire secundaire
Ziekte ervaren quaternaire tertiair
Geestelijke gezondheid kent andere indeling:
Universele preventie: totale bevolking vooraleer problemen op geestelijke gezondheid ontstaan
Selectieve preventie: risicogroepen voor ontwikkelen van geestelijke gezondheidsproblemen bv
programma voor kind van ouder met verslaving
Geïndiceerde preventie: problemen maar geen diagnostisch criteria: ontstaan ziekte voorkomen
Een analytisch en theoretische benadering van preventie en gezondheidsbevordering
Analytische benadering vertrekt meestal vanuit gezondheidsbevordering
- kwaliteit
- effectiviteit en efficiëntie
- gelijke kansen op gezondheid
gezondheid in
Vlaanderen
doorgelicht
SAMENVATTING BOEK + BIJHORENDE LITERATUUR
Felien Dewulf
[BEDRIJFSNAAM] | [BEDRIJFSADRES]
, 1. Begrippenkader (hoort bij
ppt1)
Ontwikkelingen in de preventieve gezondheidszorg
Geschiedenis van preventie is één van ups en downs.
Basis: 19e eeuw: overbevolkte steden en werken in fabrieken: ziekten
20e eeuw: vaccinaties ontwikkelen en hygienische maatregelen: infectieziekten tegengan
Klassieke preventie: goede behuizing, riolering, voedsel: verbeteren gezondheidsstatus
2e helft 20e eeuw: curatieve geneeskunde ontwikkelt zich, ziekten genezen
Minder aandacht voor preventie
Maar chronische ziekten komen: nieuw draagvlak en vernieuwde aandacht
“welvaartsziekten”: CHRONISCH: veroorzaakt deels door het gedrag & omgeving
Pragmatische indeling van de preventieve gezondheidszorg
Preventieve Een aantal elkaar aanvullende strategieën
gezondheidszorg
Vereniging Zij zorgden voor 3-delige indeling: overgenomen in Vlaams decreet
volksgezondheid & - Gezondheidsbescherming
wetenschap Nederland - Ziektepreventie
- gezondheidsbevordering
Gezondheidsbescherming Maatregelen die zonder directe tussenkomst van burger en routinematig
genomen worden om schade aan gezondheid te voorkomen
meestal technische voorschriften
Ziektepreventie Maatregelen die genomen worden om bepaalde ziekte te voorkomen (bv
vaccinaties)
= medische preventie
Gezondheidsbevordering Richten op fysieke en sociale omgeving en leefwijze van mensen om
gezondheid te bevorderen of in stand te houden (en dus ook ziekte te
voorkomen)
buiten gezondheidszorg
multidisciplinair
De grens van preventie is niet altijd duidelijk te trekken, soms maatregelen uit elk van de aspecten.
Vaak is er verwarring tussen ziektepreventie en gezondheidsbevordering
ziektepreventie: vertrek is altijd bedreiging van gezondheid en status-qua handhaven
gezondheidsbevordering: vertrek is gezonde bevolking en eigen gezondheid verbeteren; dus
verandering!!
Vertrekpunt Ziekte Gezondheid
, Doelgrroep Risicogroep Algemene populatie
Oriëntatie Negatief Positief
Actoren Medici Multidisciplinair
Gezondheidsbevordering: mensen draagkracht en skills geven om te zorgen voor eigen
gezondheid en controle te hebben over determinanten die dat beïnvloeden + omgeving ingericht
dat gezonde keuzes bevorderd worden
Een indeling obv ziekteproces: primair, secundair en tertiair
Primaire Ziekte voorkomen of oorzaken wegnemen. Het is gericht op de gezonde populatie.
preventie bijvoorbeeld tabakspreventie
Secundaire Ziekten in een vroeg stadium opsporen zodat er sneller een behandeling kan zijn. het is gericht
preventie op uiterlijk gezonde personen
universele screening: screenen van ALLE individuen binnen bepaalde categorie
bv hielprik bij alle pasgeborenen
case finding: screening bij een kleinere groep nav aanwezigheid risicofactoren
Tertiaire Verslechtering van gezondheidstoestand tegengaan
preventie Het is gericht op zieke populatie
bijvoorbeeld levensstijl aanpassen bij diabetespatiënt (deel van zorg)
Quaternaire Meer aandacht besteden aan patiënt met overmedicalisering
preventie
Primordiale of Primaire voorwaarden in stand houden voor behoud van gezondheid
pro-actieve
preventive
Ziekte afwezig Ziekte aanwezig
Goede gezondheid ervaren primaire secundaire
Ziekte ervaren quaternaire tertiair
Geestelijke gezondheid kent andere indeling:
Universele preventie: totale bevolking vooraleer problemen op geestelijke gezondheid ontstaan
Selectieve preventie: risicogroepen voor ontwikkelen van geestelijke gezondheidsproblemen bv
programma voor kind van ouder met verslaving
Geïndiceerde preventie: problemen maar geen diagnostisch criteria: ontstaan ziekte voorkomen
Een analytisch en theoretische benadering van preventie en gezondheidsbevordering
Analytische benadering vertrekt meestal vanuit gezondheidsbevordering
- kwaliteit
- effectiviteit en efficiëntie
- gelijke kansen op gezondheid
