H1: INLEIDING
FINANCIAL ACCOUNTING
→ Informatieverstrekking aan externen m.b.t. de financiële toestand ve bedrijf
om de juiste beslissing te nemen
→ Wie? Aandeelhouders, verstrekkers v leningen, werknemers
→ Informatie zit vervat in de jaarrekening
Financial accounting
• Balans Resultaatrekening Jaarrekening Toelichting
o Iedereen kan dit raadplegen (EXTERN)
• Spelregels/wetgeving respecteren: liggen vast (wettelijk schema 1975)
o Veranderen fundamenteel niet veel
MANAGEMENT ACCOUNTING / MANAGEMENT CONTROLE
→ Inzicht verwerven in het kostengedrag & de kostprijs v goederen, diensten,
klanten of markten
→ Informatieverstrekking aan het management om hen toe te laten de juiste
beslissingen te nemen zodanig dat zij het bedrijf succesvol kunnen leiden
→ Strategische planning & beslissingen op LT & KT
→ Evaluatie vd prestaties van de onderneming en haar afdelingen
MANAGEMENT ACCOUTING
• Kostprijzen berekenen v product/dienst/klant (= cost accouting)
o Delicate informatie = NIET openbaar (INTERN)
o Kan niet exact berekend worden => ≠ technieken/systemen
▪ Integraal, variabele, ABC (activity bears costing)
o Verschillende kostprijzen mogelijk (=> keuzes maken)
• Geen spelregels van (vrijheid manier v berekenen)
o Productiekosten vs niet-productiekosten
▪ Wel vs niet meenemen in waardering van voorraden
MANAGEMENT CONTROLE
• Analyseren van de kosten/gegevens
o Stap na het berekenen vd kosten
o Beslissingen nemen obv informatie
• Planning/budgetteren
o Kijken nr de toekomst (K&O)
o Weer management accounting (= info kosten) nodig
o Vgl mt realiteit (wijkt af) => dan verschillen analyseren
• Prestaties meten
, H2 & H9: BEGRIPPEN & VARIABELE
KOSTPRIJS
Niet kennen:
KOSTEN EN KOSTPRIJS
• Kostenverzameling: doelmatig ingezette middelen
GEVAL STUDIE: Bedrijf “World sailor” vervaardigt standaardzeilboten & luxe zeilboten
→ MIDDELEN
o (zullen) w ingezet => Kgeg ku w berekent dr voor- of nacalculatie
→ DOELMATIG WERDEN/WORDEN INGEZET
→ COST OBJECT
o Kinfo kan w verzameld
ZEILBOTEN ZEILBOTEN ZEILBOTEN ZEILBOTEN
STANDAARD LUXE
speciale verflaag
STANDAARD LUXE
beschilderd zeil FASE 2
serieproductie 100 40
BEVESTIGEN & SCHILDEREN ZEILEN
ARBEID
HOUT € 608.000
verbruik in m² 6.000 1.600
arbeidskosten € 720.000
prijs per m² € 80 directe arbeidsuren 4.500 7.500
ZEILEN € 50.000
uurloon € 60
verbruik in m² 1.000 400
prijs per m² € 30 € 50 PRODUCTIEHAL
VERF
VERWARMING € 20.000
verbruik in liter 500
prijs per liter € 16 VERZEKERING € 6.000
€ 8.000
VERLICHTING € 10.000
FASE 1
PRODUCTIE ROMPEN
ADMINISTRATIEKOSTEN & VERKOOPKOSTEN € 500.000
MACHINES
afschrijvingen € 40.000 COMMISSIE VERKOPERS (% verkoopprijs) 5% 8%
machine-uren 600 400
elektriciteit € 60.000
ARBEID Verkoopprijs € 15.000 € 30.000
arbeidskosten € 200.000
Afzet 80 30
directe arbeidsuren 1.500 2.500
uurloon € 50 Voorraad 20 10
Voorbeeld
• Speciaal: hout & verf (≠P)
o Eenvoud: 1 prijs vr hout
o Rood: gem prijzen (608.000 =6000*80+1600*80)
• Machines: ook AFS kost
• Directe arbeidskosten = direct contact mt product
o Uitgedrukt in uren
o Eenvoud: 1 tarief
• Commissie afhk v verkoopprijs product
• Voorraad
o 100 standaard gemaakt & 80 verkocht/afzet
Conclusie: verschillende kostprijzen = verschillende resultaten
,Definitie kost-object: waarvan willen we de kosten berekenen?
- Bv: dienst/departement/project
- Belangrijk: luchtvaart
o 5 vliegtuigen heen&terug v Brussel nr Barcelona
o Keuze uit: (zelfde middelen, ander kost-object)
▪ Passagier (200p * kosten) => verschilt v tijdstip (aantal mensen)
terwijl de kosten eig hetzelfde zijn
▪ Vlucht (traject * kosten)
▪ Alle vliegtuigen met dat traject
- Inschatting maken v middelen die NOG MOETEN verbruikt worden
o Gebudgetteerde kostprijs (verwachtingen)
STUKPRODUCTIE
- Elk huis is verschillend/uniek
- 50 sociale woningen (= 1 kost object)
SERIEPRODUCTIE
- Gelijkaardige producten (luxe & standaard zeilboten)
MASSAPRODUCITE
- Zelfde product in massa (bier, snoep, kip)
KOSTENINDELING
= classificatie v kosten !! (obv kriteria)
(1) Bestemming
→ DIRECTE KOSTEN: kosten die rechtstreeks betrekking hebben op de kostenobj
Bestaat een direct, oorzakelijk verband tss kosten & kostobj
o Hout verbruik: meer boten = meer hout
o Direct toewijsbaar
▪ Hoe meer = hoe nauwkeuriger kostprijs
o Voorbeelden: hout, zeil, verf, arbeid, commissie verkopers
→ INDIRECTE KOSTEN (= overhead): kosten die niet rechtstreeks ku toegewezen w
aan het kostenobj
o Machines: kost die vastligt (AFS ligt vast, ongeacht productie)
▪ Hoe neem je die kost mee bij beide boten? => verdelen
o Indirect toewijsbaar (verdeelsleutels)
▪ Hoe meer = calculatie problematischer
o Voorbeelden: machines, verwarming, verlichting, verzekering,
administratiekosten
, DIRECTE KOSTEN INDIRECTE KOSTEN
ZEILBOTEN ZEILBOTEN
STANDAARD LUXE ZEILBOTEN ZEILBOTEN
STANDAARD LUXE
DIRECTE DIRECTE
KOSTEN KOSTEN
serieproductie 100 40
HOUT € 608.000
verbruik in m² 6.000 1.600
€ 80
prijs per m²
totaal verbuik € 480.000 € 128.000 INDIRECTE KOSTEN
ZEILEN € 50.000
verbruik in m² 1.000 400
prijs per m² € 30 € 50
totaal verbuik € 30.000 € 20.000
VERF
AFSCHRIJVING MACHINES € 40.000
verbruik in liter € 500
prijs per liter
totaal verbuik
€ 16
€ 8.000
ELEKTRICITEIT
machines € 60.000
TOTAAL MATERIAALKOSTEN € 510.000 € 148.000
ARBEID
verlichting productiehal € 10.000
verbruik uren 1.500 2.500
uurloon
verbruik uren 4.500
€ 50
7.500
VERWARMING € 20.000
€ 60
€ 6.000
uurloon
VERZEKERING
TOTAAL DIRECTE ARBEIDSKOSTEN € 345.000 € 575.000
COMMISSIE VERKOPERS ADMINISTRATIE & VERKOOPKOSTEN € 500.000
Afzet 80 30
Verkoopprijs € 15.000 € 30.000
Commissie 5% 8%
TOTAAL COMMISSIEKOSTEN € 60.000 € 72.000 TOTAAL INDIRECTE KOSTEN € 636.000
TOTAAL DIRECTE KOSTEN € 915.000 € 795.000
(2) Gedrag
→ VARIABELE KOSTEN: veranderen in totaliteit mt de activiteiten
o Meer boten = meer directe arbeid /hout
o Variëren mt activiteit (NIET per eenheid)
o Voorbeeld: hout, zeil, verf, elektriciteit, arbeid, commissie
→ VASTE KOSTEN: veranderen niet in totaliteit binnen bepaalde activiteitsgrenzen
o AFS (gn verandering op KT)
Afhk v 4 factoren
▪ Levensduur
▪ Afschrijvingsritme
▪ Afschrijvingsbasis (waarde)
▪ Restwaarde
o Variëren per eenheid (NIET mt activiteit)
o Voorbeeld: machines, verwarming, verzekering, verlichting,
adminstratiekosten
Gaat in oefeningen altijd duidelijk zijn
VARIABEL: Kost per eenheid gelijk, verandert enkel in totaliteit
VAST: Meer productie: zelfde vaste kost, maar lager per eenheid
FINANCIAL ACCOUNTING
→ Informatieverstrekking aan externen m.b.t. de financiële toestand ve bedrijf
om de juiste beslissing te nemen
→ Wie? Aandeelhouders, verstrekkers v leningen, werknemers
→ Informatie zit vervat in de jaarrekening
Financial accounting
• Balans Resultaatrekening Jaarrekening Toelichting
o Iedereen kan dit raadplegen (EXTERN)
• Spelregels/wetgeving respecteren: liggen vast (wettelijk schema 1975)
o Veranderen fundamenteel niet veel
MANAGEMENT ACCOUNTING / MANAGEMENT CONTROLE
→ Inzicht verwerven in het kostengedrag & de kostprijs v goederen, diensten,
klanten of markten
→ Informatieverstrekking aan het management om hen toe te laten de juiste
beslissingen te nemen zodanig dat zij het bedrijf succesvol kunnen leiden
→ Strategische planning & beslissingen op LT & KT
→ Evaluatie vd prestaties van de onderneming en haar afdelingen
MANAGEMENT ACCOUTING
• Kostprijzen berekenen v product/dienst/klant (= cost accouting)
o Delicate informatie = NIET openbaar (INTERN)
o Kan niet exact berekend worden => ≠ technieken/systemen
▪ Integraal, variabele, ABC (activity bears costing)
o Verschillende kostprijzen mogelijk (=> keuzes maken)
• Geen spelregels van (vrijheid manier v berekenen)
o Productiekosten vs niet-productiekosten
▪ Wel vs niet meenemen in waardering van voorraden
MANAGEMENT CONTROLE
• Analyseren van de kosten/gegevens
o Stap na het berekenen vd kosten
o Beslissingen nemen obv informatie
• Planning/budgetteren
o Kijken nr de toekomst (K&O)
o Weer management accounting (= info kosten) nodig
o Vgl mt realiteit (wijkt af) => dan verschillen analyseren
• Prestaties meten
, H2 & H9: BEGRIPPEN & VARIABELE
KOSTPRIJS
Niet kennen:
KOSTEN EN KOSTPRIJS
• Kostenverzameling: doelmatig ingezette middelen
GEVAL STUDIE: Bedrijf “World sailor” vervaardigt standaardzeilboten & luxe zeilboten
→ MIDDELEN
o (zullen) w ingezet => Kgeg ku w berekent dr voor- of nacalculatie
→ DOELMATIG WERDEN/WORDEN INGEZET
→ COST OBJECT
o Kinfo kan w verzameld
ZEILBOTEN ZEILBOTEN ZEILBOTEN ZEILBOTEN
STANDAARD LUXE
speciale verflaag
STANDAARD LUXE
beschilderd zeil FASE 2
serieproductie 100 40
BEVESTIGEN & SCHILDEREN ZEILEN
ARBEID
HOUT € 608.000
verbruik in m² 6.000 1.600
arbeidskosten € 720.000
prijs per m² € 80 directe arbeidsuren 4.500 7.500
ZEILEN € 50.000
uurloon € 60
verbruik in m² 1.000 400
prijs per m² € 30 € 50 PRODUCTIEHAL
VERF
VERWARMING € 20.000
verbruik in liter 500
prijs per liter € 16 VERZEKERING € 6.000
€ 8.000
VERLICHTING € 10.000
FASE 1
PRODUCTIE ROMPEN
ADMINISTRATIEKOSTEN & VERKOOPKOSTEN € 500.000
MACHINES
afschrijvingen € 40.000 COMMISSIE VERKOPERS (% verkoopprijs) 5% 8%
machine-uren 600 400
elektriciteit € 60.000
ARBEID Verkoopprijs € 15.000 € 30.000
arbeidskosten € 200.000
Afzet 80 30
directe arbeidsuren 1.500 2.500
uurloon € 50 Voorraad 20 10
Voorbeeld
• Speciaal: hout & verf (≠P)
o Eenvoud: 1 prijs vr hout
o Rood: gem prijzen (608.000 =6000*80+1600*80)
• Machines: ook AFS kost
• Directe arbeidskosten = direct contact mt product
o Uitgedrukt in uren
o Eenvoud: 1 tarief
• Commissie afhk v verkoopprijs product
• Voorraad
o 100 standaard gemaakt & 80 verkocht/afzet
Conclusie: verschillende kostprijzen = verschillende resultaten
,Definitie kost-object: waarvan willen we de kosten berekenen?
- Bv: dienst/departement/project
- Belangrijk: luchtvaart
o 5 vliegtuigen heen&terug v Brussel nr Barcelona
o Keuze uit: (zelfde middelen, ander kost-object)
▪ Passagier (200p * kosten) => verschilt v tijdstip (aantal mensen)
terwijl de kosten eig hetzelfde zijn
▪ Vlucht (traject * kosten)
▪ Alle vliegtuigen met dat traject
- Inschatting maken v middelen die NOG MOETEN verbruikt worden
o Gebudgetteerde kostprijs (verwachtingen)
STUKPRODUCTIE
- Elk huis is verschillend/uniek
- 50 sociale woningen (= 1 kost object)
SERIEPRODUCTIE
- Gelijkaardige producten (luxe & standaard zeilboten)
MASSAPRODUCITE
- Zelfde product in massa (bier, snoep, kip)
KOSTENINDELING
= classificatie v kosten !! (obv kriteria)
(1) Bestemming
→ DIRECTE KOSTEN: kosten die rechtstreeks betrekking hebben op de kostenobj
Bestaat een direct, oorzakelijk verband tss kosten & kostobj
o Hout verbruik: meer boten = meer hout
o Direct toewijsbaar
▪ Hoe meer = hoe nauwkeuriger kostprijs
o Voorbeelden: hout, zeil, verf, arbeid, commissie verkopers
→ INDIRECTE KOSTEN (= overhead): kosten die niet rechtstreeks ku toegewezen w
aan het kostenobj
o Machines: kost die vastligt (AFS ligt vast, ongeacht productie)
▪ Hoe neem je die kost mee bij beide boten? => verdelen
o Indirect toewijsbaar (verdeelsleutels)
▪ Hoe meer = calculatie problematischer
o Voorbeelden: machines, verwarming, verlichting, verzekering,
administratiekosten
, DIRECTE KOSTEN INDIRECTE KOSTEN
ZEILBOTEN ZEILBOTEN
STANDAARD LUXE ZEILBOTEN ZEILBOTEN
STANDAARD LUXE
DIRECTE DIRECTE
KOSTEN KOSTEN
serieproductie 100 40
HOUT € 608.000
verbruik in m² 6.000 1.600
€ 80
prijs per m²
totaal verbuik € 480.000 € 128.000 INDIRECTE KOSTEN
ZEILEN € 50.000
verbruik in m² 1.000 400
prijs per m² € 30 € 50
totaal verbuik € 30.000 € 20.000
VERF
AFSCHRIJVING MACHINES € 40.000
verbruik in liter € 500
prijs per liter
totaal verbuik
€ 16
€ 8.000
ELEKTRICITEIT
machines € 60.000
TOTAAL MATERIAALKOSTEN € 510.000 € 148.000
ARBEID
verlichting productiehal € 10.000
verbruik uren 1.500 2.500
uurloon
verbruik uren 4.500
€ 50
7.500
VERWARMING € 20.000
€ 60
€ 6.000
uurloon
VERZEKERING
TOTAAL DIRECTE ARBEIDSKOSTEN € 345.000 € 575.000
COMMISSIE VERKOPERS ADMINISTRATIE & VERKOOPKOSTEN € 500.000
Afzet 80 30
Verkoopprijs € 15.000 € 30.000
Commissie 5% 8%
TOTAAL COMMISSIEKOSTEN € 60.000 € 72.000 TOTAAL INDIRECTE KOSTEN € 636.000
TOTAAL DIRECTE KOSTEN € 915.000 € 795.000
(2) Gedrag
→ VARIABELE KOSTEN: veranderen in totaliteit mt de activiteiten
o Meer boten = meer directe arbeid /hout
o Variëren mt activiteit (NIET per eenheid)
o Voorbeeld: hout, zeil, verf, elektriciteit, arbeid, commissie
→ VASTE KOSTEN: veranderen niet in totaliteit binnen bepaalde activiteitsgrenzen
o AFS (gn verandering op KT)
Afhk v 4 factoren
▪ Levensduur
▪ Afschrijvingsritme
▪ Afschrijvingsbasis (waarde)
▪ Restwaarde
o Variëren per eenheid (NIET mt activiteit)
o Voorbeeld: machines, verwarming, verzekering, verlichting,
adminstratiekosten
Gaat in oefeningen altijd duidelijk zijn
VARIABEL: Kost per eenheid gelijk, verandert enkel in totaliteit
VAST: Meer productie: zelfde vaste kost, maar lager per eenheid
