Samenvatting Stelselmatige Weefselleer H7: Endocrien Stelsel

Samenvatting H7: Endocriene
klieren
Inhoud
1. Inleiding..............................................................................................................................................2
2. Hypofyse of pituitary gland.................................................................................................................3
2.1 Functie: productie/vrijstelling van hormonen...............................................................................3
2.2 Neurohypofyse.............................................................................................................................4
2.2.1 Detail eminentia mediana......................................................................................................4
2.3 Adenohypofyse.............................................................................................................................5
2.3.1 Pars distalis............................................................................................................................5
2.3.2 Pars tuberalis.........................................................................................................................6
2.3.3 Pars intermedia......................................................................................................................6
2.4 Bloedvoorziening..........................................................................................................................6
3. Epifyse of corpus pineale....................................................................................................................6
3.1 Algemeenheden............................................................................................................................6
3.2 Functie..........................................................................................................................................6
3.3 Histologische structuur.................................................................................................................7
4. Schildklier of glandula thyreoidea.......................................................................................................7
4.1 Algemeenheden............................................................................................................................7
4.2 Functie..........................................................................................................................................7
4.3 Histologische structuur.................................................................................................................7
4.4 Follikelcellen.................................................................................................................................8
4.4.1 In schildklier...........................................................................................................................8
4.5 Parafolliculaire cellen= clearcellen................................................................................................9
5. Bijschildklieren of glandulae parathyreoideae....................................................................................9
5.1 Bouw.............................................................................................................................................9
6. Bijnieren...........................................................................................................................................10
6.1 Bouw...........................................................................................................................................10
6.2 Bijniercortex................................................................................................................................11
6.2.1 Zona glomerulosa................................................................................................................11
6.2.2 Zona fasciculata...................................................................................................................11
6.2.3 Zona reticularis....................................................................................................................11
6.3 Bijniermerg.................................................................................................................................12


1

, 6.4 Bloedvoorziening met 2 systemen..............................................................................................12
7. Paraganglia.......................................................................................................................................12
7.1 Algemeen....................................................................................................................................12
7.2 Ligging.........................................................................................................................................12
8. Gastro-intestinaal endocrien systeem..............................................................................................13
9. Pancreas...........................................................................................................................................13
10. Testis...............................................................................................................................................13
11. Ovarium..........................................................................................................................................13

1. Inleiding
- Endocriene klieren + zenuwstelsel  gecoördineerd functioneren van het hele organisme
- Alle endocriene organen hebben gevensterde capillairen
- Centraal zenuwstelsel: via afferente en efferente zenuwen
- Endocriene klieren: via afgifte van hormonen ter hoogte van doelwitorgaan
o Afgifte van hormonen wordt aangestuurd vanuit centraal zenuwstelsel via neurale
verbindingen of via neurosecretie
- Hormonen= chemische boodschappers
o Afhankelijk van type hormoon gaan ze op verschillende manieren door een cel
worden opgenomen
o 3 groepen:
 Aminozuren: adrenaline op basis van tyrosine
 eiwitten/peptiden: insuline
 worden niet onmiddellijk door cel opgenomen maar binden aan
membraanreceptor  bindt aan G-Proteïne  bindt aan
adenlylcyclase  vorming cAMP= secundaire messenger (verbruik
ATP)  activatie protein kinase eiwitten  activatie/inhibitie andere
eiwitten
 steroïden: testosteron, cortison = lipidachtige hormonen
 kunnen onmiddellijk doorheen membraan  bindt op receptor 
invloed nucleus  mRNA wordt afgeschreven  naar ribosoom 
vormen van eiwit waardoor enzym synthese stijgt of daalt
o afgifte hormonen via endocriene kliercellen
 endocriene secretie: secreet afgeven in bloedbaan en vandaar naar target
orgaan
 paracriene secretie: hormoon in onmiddellijke omgeving vrijstellen
 hormonen binden op receptoren van naburige cellen (APUT cellen
van spijsbuis)
 autocriene secretie: hormoon in onmiddellijke omgeving vrijstellen
 cellen produceren hormonen die binden op receptoren van die cel
waardoor deze geactiveerd wordt
 bijvoorbeeld cytokines
o afgifte hormonen via neurosecretoire cellen= afgifte van hormonen door
veranderede zenuwcellen <-> epitheelachtig weefsel
 neurosecretie: uiteinde van veranderede zenuwcellen geeft secreet af aan
bloedbaan (dus niet aan synaps)

2