Leren op school
Aantekeningen hoorcollege + literatuur premaster 23/24
- Hoorcollege 1 - Introductiecollege
- Hoorcollege 2 - Zorg op school 1
- Hoorcollege 3 - Intelligentie en dynamisch testen
- Hoorcollege 4 - EF en intelligentie
- Hoorcollege 5 - Rekenen
- Hoorcollege 6 - Zorg op school rekenen
- Hoorcollege 7 - Taal
- Hoorcollege 8 - Lezen
- Hoorcollege 9 - Spellen
- Hoorcollege 10 - Zorg op school taal, lezen, spellen
- Hoorcollege 11 - Begrijpend lezen
, Samenvatting college 1
Effictiveness of grade tention
4 soorten
- Heel gebruikelijk = studentenheterogeniteit te tackelen
- In een andere reeks landen wordt doubleren gecombineerd met het groeperen op basis van
vaardigheden en het volgen van studenten gebruikt om om te gaan met
studentenheterogeniteit.
- Als laatste redmiddel wanneer studentenheterogeniteit getackeld moet worden.
- Niet toegestaan of komt bijna nooit voor.
Waarom zittenblijven;
- Mist de basiskennis om volgend leerjaar in te gaan.
- Klassen homogeen houden.
- Om zelfvertrouwen, leerplezier en sociale contacten te stimuleren.
- Het doubleren te kunnen gebruiken als ‘dreigement’
Nadelen doubleren:
- Studenten raken ongemotiveerd en krijgen helemaal geen nieuwe stof meer binnen.
- Negatief effect op zelfvertrouwen, leerplezier en sociale contacten.
- Stress
- Extra kosten voor de overheid.
Generieke vaardigheden = intelligentie, executieve functies
Specifieke vaardigheden = taal, lezen, spellen, begrijpend lezen etc.
Geboortemaand
- Kinderen gaan naar school vanaf hun vierde verjaardag.
- Voor 1 januari ga je door, na 1 januari dan blijf je in de groep.
- Kinderen binnen een groep verschillen ongeveer 1 jaar in leeftijd.
In ons onderwijssysteem geldt:
- Hoe eerder in het jaar geboren, hoe ouder de leerling.
- Hoe later in het jaar geboren, hoe jonger de leerling.
Bevindingen Verachtert et al. :
- Jonge leerlingen presteren gemiddeld minder goed op rekenen.
- Verschillen in prestaties zijn in groep 4 kleiner dan in groep 3.
- Jongere leerlingen groeien sneller in rekenvaardigheden, maar verschillen tussen jonge en
oude leerlingen zijn er eind groep 4 nog steeds.
Verschil in leeftijd binnen de klas wordt gedurende de schoolperiode steeds groter.
- Groepen worden naarmate de schoolperiode langer duurt steeds homogener door het
selectieproces.
,Er is sociale ongelijkheid binnen het onderwijs door verschillen in de geboortemaand:
- Jongste kinderen blijven vaker zitten.
- Jongste kinderen worden onderschat.
- De standaard is te hoog gegrepen voor de jongste kinderen.
- Jonge kinderen ervaren minder zelfvertrouwen.
Voor- en nadelen doubleren:
Voordelen Nadelen
Stof bouwt op Kost geld
Homogene groepen Vrienden gaan wel een klas verder
Zelfvertrouwen Veel herhaling
Kinderen gaan harder werken om een klas door Stressvol voor het kind
te mogen.
- De effecten van doubleren zijn moeilijk te onderzoeken omdat er geen experimenteel
onderzoek mogelijk is.
- Leerlingen die wel/niet blijven zitten verschillen op veel domeinen.
Effecten
- Alles samen: geen verschil tussen leerlingen die wel en niet zijn blijven zitten.
- Zitten blijven zorgt over het algemeen op een negatief effect.
Korte termijn positief – lange termijn negatief
Waarom negatief effect:
- Slecht presteren en gedragen op school komt voort uit diverse risicofactoren die door
doubleren niet worden aangepakt.
- Er is een remediërende aanpak nodig gericht op het wegnemen van risicofactoren of het
versterken van positieve factoren.
- Passend onderwijs en orthopedagoog zijn nodig.
Samenvatting college 2
Literatuur:
- Vroeger kind met zijn problemen centraal – aandacht nu naar de leerkracht en hoe hij het
onderwijs afstemt.
- Verschillen tussen goede en minder goede scholen blijken grotendeels aan verschillen in
instructiekwaliteit te liggen.
Goed didactisch handelen van de leerkracht
1. Doelgericht onderwijs en een goed curriculum
- Scholen met lage verwachtingen van hun leerlingen behalen ook lager resultaat.
2. Effectieve instructie en monitoren leerlingen
- Directe instructiemodel blijkt effectiever dan zogenaamde leerling gestuurde aanpakken, dit
is vooral zo bij onderwijs dat wordt gegeven aan risicoleerlingen.
, Voor een effectieve instructie is nodig:
- Voldoende instructie en leertijd
- Effectieve feedback en monitoring van lesgeven
- Samenwerken
3. Afstemmen van onderwijs
Convergente differentiatie heeft positief effect, divergente differentiatie nauwelijks
Er zijn drie lagen binnen het RTI model (Response to intervention)
1. Bestaat uit basisaanbod voor alle leerlingen, waarbij de leerkracht voortdurend nagaat of wat
onderwezen wordt ook begrepen wordt.
2. Verlengde instructie: reteaching, herhalingen en modeling + concretiseren van de leerstof.
3. Intensieve individuele instructie.
4. Klassenmanagement
Fasen groepsvorming:
- Forming – kennismaking
- Storming – strijd om invloed
- Norming – vorming van de normen binnen de groep
- Performing – rust en plezier in samenwerking
- Adjourning – Groep is gevormd
Gedragsverandering
- Gedrag dat beloont wordt neemt toe.
- Gedrag dat genegeerd wordt neemt af.
- Gedrag dat bestraf wordt, wordt onderdrukt.
Instrumenten voor evaluatie van het didactische en pedagogisch handelen van de leerkracht:
1. Diagnostische interviews
2. Competentieprofielen
3. Schriftelijke documenten van de leerkracht
4. Observaties; ABC schema, kijkwijzer, CLASS
Hoorcollege:
Passend onderwijs
- School heeft zorgplicht.
- Samenwerkingsverband van de scholen voor regulier en speciaal onderwijs.
Welke leerlingen hebben extra zorg nodig?
Vroeger: discrepantiecentrum
- Significant verschil tussen potentie en prestatie
- Kindergericht
- Niet ondersteund door onderzoek
Response to instruction model:
- Verantwoordelijkheid in eerste instantie bij het onderwijs – het is niet meer kindgericht.
Aantekeningen hoorcollege + literatuur premaster 23/24
- Hoorcollege 1 - Introductiecollege
- Hoorcollege 2 - Zorg op school 1
- Hoorcollege 3 - Intelligentie en dynamisch testen
- Hoorcollege 4 - EF en intelligentie
- Hoorcollege 5 - Rekenen
- Hoorcollege 6 - Zorg op school rekenen
- Hoorcollege 7 - Taal
- Hoorcollege 8 - Lezen
- Hoorcollege 9 - Spellen
- Hoorcollege 10 - Zorg op school taal, lezen, spellen
- Hoorcollege 11 - Begrijpend lezen
, Samenvatting college 1
Effictiveness of grade tention
4 soorten
- Heel gebruikelijk = studentenheterogeniteit te tackelen
- In een andere reeks landen wordt doubleren gecombineerd met het groeperen op basis van
vaardigheden en het volgen van studenten gebruikt om om te gaan met
studentenheterogeniteit.
- Als laatste redmiddel wanneer studentenheterogeniteit getackeld moet worden.
- Niet toegestaan of komt bijna nooit voor.
Waarom zittenblijven;
- Mist de basiskennis om volgend leerjaar in te gaan.
- Klassen homogeen houden.
- Om zelfvertrouwen, leerplezier en sociale contacten te stimuleren.
- Het doubleren te kunnen gebruiken als ‘dreigement’
Nadelen doubleren:
- Studenten raken ongemotiveerd en krijgen helemaal geen nieuwe stof meer binnen.
- Negatief effect op zelfvertrouwen, leerplezier en sociale contacten.
- Stress
- Extra kosten voor de overheid.
Generieke vaardigheden = intelligentie, executieve functies
Specifieke vaardigheden = taal, lezen, spellen, begrijpend lezen etc.
Geboortemaand
- Kinderen gaan naar school vanaf hun vierde verjaardag.
- Voor 1 januari ga je door, na 1 januari dan blijf je in de groep.
- Kinderen binnen een groep verschillen ongeveer 1 jaar in leeftijd.
In ons onderwijssysteem geldt:
- Hoe eerder in het jaar geboren, hoe ouder de leerling.
- Hoe later in het jaar geboren, hoe jonger de leerling.
Bevindingen Verachtert et al. :
- Jonge leerlingen presteren gemiddeld minder goed op rekenen.
- Verschillen in prestaties zijn in groep 4 kleiner dan in groep 3.
- Jongere leerlingen groeien sneller in rekenvaardigheden, maar verschillen tussen jonge en
oude leerlingen zijn er eind groep 4 nog steeds.
Verschil in leeftijd binnen de klas wordt gedurende de schoolperiode steeds groter.
- Groepen worden naarmate de schoolperiode langer duurt steeds homogener door het
selectieproces.
,Er is sociale ongelijkheid binnen het onderwijs door verschillen in de geboortemaand:
- Jongste kinderen blijven vaker zitten.
- Jongste kinderen worden onderschat.
- De standaard is te hoog gegrepen voor de jongste kinderen.
- Jonge kinderen ervaren minder zelfvertrouwen.
Voor- en nadelen doubleren:
Voordelen Nadelen
Stof bouwt op Kost geld
Homogene groepen Vrienden gaan wel een klas verder
Zelfvertrouwen Veel herhaling
Kinderen gaan harder werken om een klas door Stressvol voor het kind
te mogen.
- De effecten van doubleren zijn moeilijk te onderzoeken omdat er geen experimenteel
onderzoek mogelijk is.
- Leerlingen die wel/niet blijven zitten verschillen op veel domeinen.
Effecten
- Alles samen: geen verschil tussen leerlingen die wel en niet zijn blijven zitten.
- Zitten blijven zorgt over het algemeen op een negatief effect.
Korte termijn positief – lange termijn negatief
Waarom negatief effect:
- Slecht presteren en gedragen op school komt voort uit diverse risicofactoren die door
doubleren niet worden aangepakt.
- Er is een remediërende aanpak nodig gericht op het wegnemen van risicofactoren of het
versterken van positieve factoren.
- Passend onderwijs en orthopedagoog zijn nodig.
Samenvatting college 2
Literatuur:
- Vroeger kind met zijn problemen centraal – aandacht nu naar de leerkracht en hoe hij het
onderwijs afstemt.
- Verschillen tussen goede en minder goede scholen blijken grotendeels aan verschillen in
instructiekwaliteit te liggen.
Goed didactisch handelen van de leerkracht
1. Doelgericht onderwijs en een goed curriculum
- Scholen met lage verwachtingen van hun leerlingen behalen ook lager resultaat.
2. Effectieve instructie en monitoren leerlingen
- Directe instructiemodel blijkt effectiever dan zogenaamde leerling gestuurde aanpakken, dit
is vooral zo bij onderwijs dat wordt gegeven aan risicoleerlingen.
, Voor een effectieve instructie is nodig:
- Voldoende instructie en leertijd
- Effectieve feedback en monitoring van lesgeven
- Samenwerken
3. Afstemmen van onderwijs
Convergente differentiatie heeft positief effect, divergente differentiatie nauwelijks
Er zijn drie lagen binnen het RTI model (Response to intervention)
1. Bestaat uit basisaanbod voor alle leerlingen, waarbij de leerkracht voortdurend nagaat of wat
onderwezen wordt ook begrepen wordt.
2. Verlengde instructie: reteaching, herhalingen en modeling + concretiseren van de leerstof.
3. Intensieve individuele instructie.
4. Klassenmanagement
Fasen groepsvorming:
- Forming – kennismaking
- Storming – strijd om invloed
- Norming – vorming van de normen binnen de groep
- Performing – rust en plezier in samenwerking
- Adjourning – Groep is gevormd
Gedragsverandering
- Gedrag dat beloont wordt neemt toe.
- Gedrag dat genegeerd wordt neemt af.
- Gedrag dat bestraf wordt, wordt onderdrukt.
Instrumenten voor evaluatie van het didactische en pedagogisch handelen van de leerkracht:
1. Diagnostische interviews
2. Competentieprofielen
3. Schriftelijke documenten van de leerkracht
4. Observaties; ABC schema, kijkwijzer, CLASS
Hoorcollege:
Passend onderwijs
- School heeft zorgplicht.
- Samenwerkingsverband van de scholen voor regulier en speciaal onderwijs.
Welke leerlingen hebben extra zorg nodig?
Vroeger: discrepantiecentrum
- Significant verschil tussen potentie en prestatie
- Kindergericht
- Niet ondersteund door onderzoek
Response to instruction model:
- Verantwoordelijkheid in eerste instantie bij het onderwijs – het is niet meer kindgericht.
