Voedingsleer
Hoofdstuk 1: algemene begrippen
Gezondheid wordt beïnvloed door verschillende factoren => gezondheidsdeterminanten
Biologische factoren
= factoren binnen het individu
Biologisch (geslacht) of erfelijk bepaald (voor ziektes)
Kan ook verworven zijn door leefstijl of omgeving (bloeddruk, gewicht)
Organisatie van de gezondheidszorg
Wetenschappelijke vooruitgang vd geneeskunde
Kwaliteit en toegankelijkheid vd gezondheidszorg
Curatieve gezondheid als preventieve gezondheidsvoorzieningen (vaccinaties)
Omgeving
- Fysieke omgeving
Woon-werk en schoolomgevingen (groen, verkeer,speel – voorzieningen)
- Sociaal-culturele omgeving
Gezinssituatie, familie, sociale en culturele waarden en normen
- Economische context
Betaalbaarheid, marketing, welvaart
- Politieke context
Wetten, regels, aanbevelingen tot gezondheid, oorlog of niet
Leefstijl
Voedingsgewoonten, bewegingspatroon, omgaan met stress,…
Wordt bepaald door:
- Competenties ve individu
- Drijfveer om gezond/ongezond gedrag te stellen
- Context waarin iemand leeft
Voedingsleer
= humane voeding
= studie van voeding in relatie tot het brede begrip ‘gezondheid’ , heeft met talrijke wet.
disciplines te maken (biochemie, genetica, voedinstechnologie,...)
Ontwikkeling van de voedingsleer:
Einde 19e E : klassieke voedingsleer, delen VM in volgens eiwitten, vetten en KH
Begin 20e E : ontdekking van vitamines en spoorelementen
Nu : optimale voeding, verbanden tussen voeding en ziekten
, Definities
Voedsel = alles wat gegeten en gedronken kan worden als dusdanig of na bewerking, een
geheel van VMen
Voeding = het proces van kiezen en nuttigen v voedsel, het verwerken daarvan door het
menselijk lichaam en het effect daarvan op de gezondheid, het voeden of gevoed worden
Gezondheid = een toestand van volkomen fysiek, psychisch en sociaal welbevinden (WHO)
Optimale voeding = een evenwichtige voeding die alle noodzakelijke voedingsstoffen bevat
in een juiste hoeveelheid om ons lichaam optimaal te laten functioneren
Voedingsstof = chemisch definieerbaar bestanddeel of groep van bestanddelen ve vm
- Essentiële voedingsstoffen of nutriënten
= chemische stoffen die uit het voedsel moeten worden opgenomen omdat ze
noodzakelijk zijn voor de nutritionele ondersteuning vh lichaam (levering v
energie en bouwstoffen) met het oog op optimale groei, onderheid en herstel vh
lichaam
Essentiële voedingsstoffen moeten we halen uit voeding omdat we ze zelf niet
kunnen maken
Essentieel => afwezigheid leidt tot deficiënties
Toedienen bij tekorten, herstelt
Biologische functie ervan is goed gekend
- Non-nutriënten en bioactieve voedingscomponenten
Non-nutriënten = niet essentiële chemische stoffen in VM met weinig direct
voedingskundig belang
Bioactieve voedingscomponenten = niet – essentieel maar er worden gunstige
effecten op de gezondheid aan toegeschreven
Komen voor in plantaardige en dierlijke producten en kunne synthetisch
vervaardigd worden
Bv. Polyfenolen of fytosterolen
- Xenobiotica en natuurlijk voorkomende toxinen
Hebben potentieel toxisch effext
Xenobiotica : bewust toegevoegd (kleurstof, smaakstof)
onbewust aanwezig
->vermijdbaar (pesticidenresidu’s)
->onvermijdbaar (dioxines)
Natuurlijke toxines : bv giftige alkaloïden (solanine)
Vm besmet door toxines afkomstig van mo
Hoofdstuk 1: algemene begrippen
Gezondheid wordt beïnvloed door verschillende factoren => gezondheidsdeterminanten
Biologische factoren
= factoren binnen het individu
Biologisch (geslacht) of erfelijk bepaald (voor ziektes)
Kan ook verworven zijn door leefstijl of omgeving (bloeddruk, gewicht)
Organisatie van de gezondheidszorg
Wetenschappelijke vooruitgang vd geneeskunde
Kwaliteit en toegankelijkheid vd gezondheidszorg
Curatieve gezondheid als preventieve gezondheidsvoorzieningen (vaccinaties)
Omgeving
- Fysieke omgeving
Woon-werk en schoolomgevingen (groen, verkeer,speel – voorzieningen)
- Sociaal-culturele omgeving
Gezinssituatie, familie, sociale en culturele waarden en normen
- Economische context
Betaalbaarheid, marketing, welvaart
- Politieke context
Wetten, regels, aanbevelingen tot gezondheid, oorlog of niet
Leefstijl
Voedingsgewoonten, bewegingspatroon, omgaan met stress,…
Wordt bepaald door:
- Competenties ve individu
- Drijfveer om gezond/ongezond gedrag te stellen
- Context waarin iemand leeft
Voedingsleer
= humane voeding
= studie van voeding in relatie tot het brede begrip ‘gezondheid’ , heeft met talrijke wet.
disciplines te maken (biochemie, genetica, voedinstechnologie,...)
Ontwikkeling van de voedingsleer:
Einde 19e E : klassieke voedingsleer, delen VM in volgens eiwitten, vetten en KH
Begin 20e E : ontdekking van vitamines en spoorelementen
Nu : optimale voeding, verbanden tussen voeding en ziekten
, Definities
Voedsel = alles wat gegeten en gedronken kan worden als dusdanig of na bewerking, een
geheel van VMen
Voeding = het proces van kiezen en nuttigen v voedsel, het verwerken daarvan door het
menselijk lichaam en het effect daarvan op de gezondheid, het voeden of gevoed worden
Gezondheid = een toestand van volkomen fysiek, psychisch en sociaal welbevinden (WHO)
Optimale voeding = een evenwichtige voeding die alle noodzakelijke voedingsstoffen bevat
in een juiste hoeveelheid om ons lichaam optimaal te laten functioneren
Voedingsstof = chemisch definieerbaar bestanddeel of groep van bestanddelen ve vm
- Essentiële voedingsstoffen of nutriënten
= chemische stoffen die uit het voedsel moeten worden opgenomen omdat ze
noodzakelijk zijn voor de nutritionele ondersteuning vh lichaam (levering v
energie en bouwstoffen) met het oog op optimale groei, onderheid en herstel vh
lichaam
Essentiële voedingsstoffen moeten we halen uit voeding omdat we ze zelf niet
kunnen maken
Essentieel => afwezigheid leidt tot deficiënties
Toedienen bij tekorten, herstelt
Biologische functie ervan is goed gekend
- Non-nutriënten en bioactieve voedingscomponenten
Non-nutriënten = niet essentiële chemische stoffen in VM met weinig direct
voedingskundig belang
Bioactieve voedingscomponenten = niet – essentieel maar er worden gunstige
effecten op de gezondheid aan toegeschreven
Komen voor in plantaardige en dierlijke producten en kunne synthetisch
vervaardigd worden
Bv. Polyfenolen of fytosterolen
- Xenobiotica en natuurlijk voorkomende toxinen
Hebben potentieel toxisch effext
Xenobiotica : bewust toegevoegd (kleurstof, smaakstof)
onbewust aanwezig
->vermijdbaar (pesticidenresidu’s)
->onvermijdbaar (dioxines)
Natuurlijke toxines : bv giftige alkaloïden (solanine)
Vm besmet door toxines afkomstig van mo
