Inleiding tot de taal- en tekststructuren_les 4 (tot pagina 37)

8/03/2019 Inleiding tot de taal- en tekststructuren Willems

6. De talen van de wereld

De talen van de wereld zoals reeds gezegd zijn dat er vele duizenden, waarvan minder
dan de helft nog maar geschreven en bestudeerd is. Toch al enkele duizenden, maar nog
altijd niet de helft. We kunnen in de taalkunde een belangrijke vraagt stellen over het
aantal talen in de wereld. Waarom dat zo is gaan we later nog zien.

We richten ons hier naar de laatste cijfers van een belangrijke website. Etnologue waar
alle talen, die bekend zijn en een naam hebben kort worden beschreven en toegelicht
waar ze precies worden besproken, welke bevolkingsgroepen het spreken, of het een
grote taal is of niet en daar varieert de schatting tot bijna 7000 talen.

We hadden ook al gezien, dat we drie types onderscheiden als we de hele planeet
bekijken. Namelijk grote, middelgrote en kleine talen. Grote talen zijn talen, die al meer
dan 1 miljoen sprekers hebben. De drempel is dus relatief laag om van een grote taal te
spreken. We zeggen van het Nederlands dat het ook bij de grote talen hoort, met zijn
ruim 22 à 23 miljoen sprekers.

We hebben er ook aan toegevoegd, dat als we de talen met de grootste hoeveelheid
sprekers vergelijken in een top 10, dat het dan de reeks is op het de reeks is op dia 3.
Maar dat daarbij ook het concept macrotaal verschijnt. Met name dan voor het Chinees
en het Arabisch. Hij had uitgelegd, dat Macrotaal een benaming is voor een type taal, dat
als het ware een overkoepelde taal is voor verschillende regiolecten, verschillende
variëteit op regionaal vlak. Het is een soort lingua franca voor een bepaalde
taalgemeenschap. Bv. het Mandarijn-Chinees is met name de bekendste variëteit binnen
het Chinees. We spreken van nog een aantal. Er zijn in totaal 5 dialectgroepen binnen
het Chinees. We noemen, dat allemaal het Chinees omwille van de staatkundige realiteit
van China, maar onthoud, dat niet alle variëteiten in die Chinese taal onderling
verstaanbaar zijn, maar ze delen natuurlijk wel het Chinese schrift. Alle regiolecten delen
dat ene schrift en dat is mede een ondersteunende factor om te spreken van het
Chinees.

Als macrotaal hetzelfde met het Arabisch. Er is de norm van het klassieke Arabisch van
de Koran. De sprekers binnen de Arabischtalige wereld spreken allemaal een regiolect,
die regiolecten verschillen vaak heel sterk van elkaar, maar ze zijn min of meer onderling
verstaanbaar, maar ze delen een geschreven norm, die ook gesproken wordt in bepaalde
gelegenheden. De norm van het standaard klassiek Arabisch, maar het fenomeen van de
macrotaal houdt altijd in, dat er variatie is onder dat predicaat van één specifieke taal.
Eén chinees en één Arabisch.

Heel interessant is als we kijken naar die sprekersaantallen, dan is de vaststelling, dat de
meeste sprekers staan voor een heel kleine subgroep van talen. Je ziet hoop en al 400
talen van meer dan 600 wordt door reeds 94% van de bevolking gesproken. Dat
impliceert, dat er ontzettend veel talen door zeer kleine bevolkingsgroepen wordt
gesproken. 6% van de wereldbevolking spreekt ruim 5500 talen op deze planeet. Je ziet
wat voor een discrepantie je hier hebt dus het aantal sprekers en het aantal talen en het
is belangrijk om dat te onthouden, want het is ook een motivatie om aan taalkundig
onderzoek te doen. Je mag je nooit laten misleiden door die paar zeer goed beschreven
talen. De talen met veel sprekers zijn allemaal zeer goed beschreven en zeer goed
bestudeerd en vaak al honderden jaren lang. De taalkunde neigt er soms toe als die
kenmerken van de talen te beschouwen als de universele kenmerken, als kenmerken die
alle talen van de wereld zouden moete hebben.

De laatste 20 en 30 jaar wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar talen, die minder
bekend zijn of talen van zeer kleine bevolkingsgroepen en men stelt er telkens keer op



1