7 STEMMINGSSTOORNIS, ZELFMOORD EN SUÏCIDEPREVENT IE
7.1. INLEIDING
- Stemmingsveranderingen zijn normaal, maar wanneer spreken we van een stoornis?
→ Ze zijn anders dan de persoon is of wat men bij een bepaalde persoon zou verwachten
Bv: iemand is vrij optimistisch, veerkrachtig die plots tot niets meer komt, lusteloos voelt, zwarte
gedachten heeft
→ Zeer intens negatief/wisselend
→ Zeer langdurig negatieve emoties
→ Soms zelfs foute perceptie (hallucinaties = zaken in de omgeving anders waarnemen)
Redenen om het als afwijkend, weg van de norm, of ab-normaal te vinden
- Wanneer is het storend voor zichzelf en de omgeving?
→ Emotioneel lijden staat centraal bij depressieve episodes (<-> bij manische episodes voelt de
persoon zich fantastisch, maar stelt die ongepast gedrag wat storend kan zijn voor de omgeving)
→ Ongepast gedrag bij manie
→ Gedrag waarbij ze zichzelf of anderen in gevaar brengen bij depressie en manie
In de overgang naar DSM-5, was een van
de grote discussiepunten, de nieuwe
diagnose PMDD of PMSS
= premenstruele stemmingsstoornis:
combinatie van minstens 5 depressieve
symptomen die bij de meesten
menstruele cycli aanwezig zijn, die
beginnen in de week voor de
menstruatie en verdwijnen bij de start
van de menstruatie
→ Het is duidelijk storend voor de
vrouw
Mogen we dit wel als een psychiatrische
stoornis beschouwen? (vorige editie
DSM nog op de grens van toelating)
→ Nu in DSM-5 opgewaardeerd tot
volwaardige psychische
stoornis onder de categorie
‘depressieve stoornissen’
1
, 7.2. TYPEN STEMMINGSSTOORNISSEN
Sinds de aanpassingen in DSM-5, zijn de stemmingsstoornissen opgedeeld in 2 aparte categorieën:
1) Depressieve stoornissen = unipolaire/eenpolige stoornissen:
▪ Depressieve episode
▪ Dysthyme stoornis Hebben 1 emotionele richting =
▪ Persisterende depressieve stoornis neerwaarts
▪ Premenstruele stemmingsstoornis
2) Stemmingswisselingsstoornissen = bipolaire/tweepolige stoornissen = de extreme stemmingen
▪ Bipolaire stoornis in neerwaartse en
▪ Cyclothyme stemming opwaartse zin, wisselen
elkaar af
UNIPOLAIRE STOORNISSEN
7.2.1. DEPRESSIE-DEPRESSIEVE STOORNIS
=diagnose die wordt gesteld als de patiënt 1 of meer episoden van ernstige depressie zonder
(hypo)manie heeft
Symptomen die centraal staan (hieronder volgen meer kenmerken):
→ Sombere stemming
→ Verlies van plezier of belangstelling (in activiteiten waar men voordien wel plezier in beleefde)
→ Minstens 2 weken (= de sombere stemmingsverandering doet zich zolang al voor)
VEELVOORKOMENDE KENMERKEN VAN DEPRESSIE IN HET ALGEMEEN
Veranderingen van emotionele ▪ Veranderingen van stemming (langdurige perioden van
toestand sombere, deprimerende, bedroefde of trieste gevoelens)
▪ Duidelijk huilerig zijn of echt huilen
▪ Verhoogde prikkelbaarheid, gespannen of opvliegend zijn
2
7.1. INLEIDING
- Stemmingsveranderingen zijn normaal, maar wanneer spreken we van een stoornis?
→ Ze zijn anders dan de persoon is of wat men bij een bepaalde persoon zou verwachten
Bv: iemand is vrij optimistisch, veerkrachtig die plots tot niets meer komt, lusteloos voelt, zwarte
gedachten heeft
→ Zeer intens negatief/wisselend
→ Zeer langdurig negatieve emoties
→ Soms zelfs foute perceptie (hallucinaties = zaken in de omgeving anders waarnemen)
Redenen om het als afwijkend, weg van de norm, of ab-normaal te vinden
- Wanneer is het storend voor zichzelf en de omgeving?
→ Emotioneel lijden staat centraal bij depressieve episodes (<-> bij manische episodes voelt de
persoon zich fantastisch, maar stelt die ongepast gedrag wat storend kan zijn voor de omgeving)
→ Ongepast gedrag bij manie
→ Gedrag waarbij ze zichzelf of anderen in gevaar brengen bij depressie en manie
In de overgang naar DSM-5, was een van
de grote discussiepunten, de nieuwe
diagnose PMDD of PMSS
= premenstruele stemmingsstoornis:
combinatie van minstens 5 depressieve
symptomen die bij de meesten
menstruele cycli aanwezig zijn, die
beginnen in de week voor de
menstruatie en verdwijnen bij de start
van de menstruatie
→ Het is duidelijk storend voor de
vrouw
Mogen we dit wel als een psychiatrische
stoornis beschouwen? (vorige editie
DSM nog op de grens van toelating)
→ Nu in DSM-5 opgewaardeerd tot
volwaardige psychische
stoornis onder de categorie
‘depressieve stoornissen’
1
, 7.2. TYPEN STEMMINGSSTOORNISSEN
Sinds de aanpassingen in DSM-5, zijn de stemmingsstoornissen opgedeeld in 2 aparte categorieën:
1) Depressieve stoornissen = unipolaire/eenpolige stoornissen:
▪ Depressieve episode
▪ Dysthyme stoornis Hebben 1 emotionele richting =
▪ Persisterende depressieve stoornis neerwaarts
▪ Premenstruele stemmingsstoornis
2) Stemmingswisselingsstoornissen = bipolaire/tweepolige stoornissen = de extreme stemmingen
▪ Bipolaire stoornis in neerwaartse en
▪ Cyclothyme stemming opwaartse zin, wisselen
elkaar af
UNIPOLAIRE STOORNISSEN
7.2.1. DEPRESSIE-DEPRESSIEVE STOORNIS
=diagnose die wordt gesteld als de patiënt 1 of meer episoden van ernstige depressie zonder
(hypo)manie heeft
Symptomen die centraal staan (hieronder volgen meer kenmerken):
→ Sombere stemming
→ Verlies van plezier of belangstelling (in activiteiten waar men voordien wel plezier in beleefde)
→ Minstens 2 weken (= de sombere stemmingsverandering doet zich zolang al voor)
VEELVOORKOMENDE KENMERKEN VAN DEPRESSIE IN HET ALGEMEEN
Veranderingen van emotionele ▪ Veranderingen van stemming (langdurige perioden van
toestand sombere, deprimerende, bedroefde of trieste gevoelens)
▪ Duidelijk huilerig zijn of echt huilen
▪ Verhoogde prikkelbaarheid, gespannen of opvliegend zijn
2
