INHOUD
LES 1 op 27/09....................................................................................................................................................... 10
Introductie beleid en organisatie in de orthopedagogische hulpverlening .......................................................... 10
Enkele vragen ................................................................................................................................................... 10
Doelstellingen ................................................................................................................................................... 10
Orthopedagogiek is… ........................................................................................................................................ 10
Les 2 op 27/09 ....................................................................................................................................................... 11
Vlaams en federaal beleid in de orthopedagogische hulpverlening ..................................................................... 11
Programma ....................................................................................................................................................... 11
Transversale thema’s ........................................................................................................................................ 11
Voorbeelden ................................................................................................................................................. 11
Vlaamse overheid ............................................................................................................................................. 12
Beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid, Gezin als vertrekpunt .................................................................... 12
Minister Welzijn, Volksgezondheid en Gezin ............................................................................................... 13
Het departement WVG ................................................................................................................................. 13
Regelgeving .................................................................................................................................................. 14
Beleidsnota’s ................................................................................................................................................ 14
Decreet ......................................................................................................................................................... 15
Transversale thema’s beleidsnota ................................................................................................................ 15
Samenstelling en bevoegdheidsverdeling Vlaamse regering ........................................................................... 15
Vlaamse Regering 2019-2024 ....................................................................................................................... 15
Transversaal beleid ....................................................................................................................................... 17
Voorbeelden van bestaande transversale beleidsplannen ...................................................................... 18
Taskforce autisme als illustratie ............................................................................................................... 18
Septemberverklaring .................................................................................................................................... 19
Septemberverklaring (25 september 2023) ............................................................................................. 19
Samenstelling en bevoegdheidsverdeling Federale overheid .......................................................................... 19
Federale regering 2020-2024 ....................................................................................................................... 19
1
, Regeerakkoord ............................................................................................................................................. 21
Portfolio-opdracht 1 ......................................................................................................................................... 21
Les 3 op 29/10 ....................................................................................................................................................... 22
Nieuwe ontwikkelingen handicap en integrale jeugdhulp .................................................................................... 22
Recente beleidstendensen ............................................................................................................................... 22
5 transversale beleidslijnen .......................................................................................................................... 22
Recente ontwikkelingen in de ondersteuning van personen met een handicap ............................................. 24
Een veld in beweging… ................................................................................................................................. 24
Bredere context ............................................................................................................................................ 24
Persoonsgerichte/vraaggestuurde ondersteuning ....................................................................................... 25
Beleid ............................................................................................................................................................ 25
Persoonsvolgende financiering (PVF) ...................................................................................................... 25
Uitbreiding Rechtstreeks Toegankelijke Hulpverlening (basispakket van 8 punten) ............................... 26
Diensten Ondersteuningsplan (DOP) ....................................................................................................... 27
Flexibel en gedifferentieerd aanbod van niet-rechtstreeks toegankelijke hulp ...................................... 27
Inclusie – vermaatschappelijking van de zorg .............................................................................................. 28
Beleid ....................................................................................................................................................... 28
Intersectoraal / integraal werken ................................................................................................................. 28
Beleid ....................................................................................................................................................... 29
Gedeelde zorg .............................................................................................................................................. 29
Beleid ....................................................................................................................................................... 30
Recente ontwikkelingen in de integrale jeugdhulp .......................................................................................... 31
Principes van Integrale Jeugdhulp ................................................................................................................ 31
Evaluatie SWVG 2020 ................................................................................................................................... 32
Beleid jeugdhulp ........................................................................................................................................... 34
Geïntegreerd gezinsbeleid ........................................................................................................................... 35
Toekomstplan kinderopvang ........................................................................................................................ 35
Discussie ........................................................................................................................................................... 36
Voorbeelden examenvraag ............................................................................................................................... 36
2
,Les 4 op 29/09 ....................................................................................................................................................... 37
Beleid onderwijs aan kinderen met specifieke noden .......................................................................................... 37
Actuele tendensen ............................................................................................................................................ 37
Geschiedenis ..................................................................................................................................................... 37
De Salamanca-verklaring Unesco (1994) ...................................................................................................... 37
VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap ................................................................. 37
Buitengewoon vs regulier ................................................................................................................................. 38
M-decreet: 2015 ............................................................................................................................................... 38
Mindshift ...................................................................................................................................................... 38
Meer inclusie ................................................................................................................................................ 39
Meesterschap ............................................................................................................................................... 39
Modernisering .............................................................................................................................................. 39
Medezeggenschap ........................................................................................................................................ 39
Middelen voor meesterschap ...................................................................................................................... 40
Ondersteuningsmodel; 2017 ............................................................................................................................ 40
Eerste nota Begeleidingsdecreet (25/10/2019) ................................................................................................ 41
Conceptnota Decreet leersteun (25/06/2021) ................................................................................................. 41
Decreet leersteun start 1/9/2023 ..................................................................................................................... 42
Wat blijft behouden? ................................................................................................................................... 42
Wat is nieuw? ............................................................................................................................................... 42
1. Een definitief en duurzaam model voor leersteun .............................................................................. 42
2. Maatregelen ter versterking van het gewoon onderwijs ......................................................................... 44
3. Maatregelen ter bevordering van de kwaliteit van buitengewoon onderwijs en de afstemming tussen
gewoon en buitengewoon onderwijs ........................................................................................................... 45
Referentiekader kwaliteitsvolle leersteun ........................................................................................................ 45
Les 5 op 29/09 ....................................................................................................................................................... 47
Recente beleidstendensen in GGZ ........................................................................................................................ 47
Vertrekpunt ...................................................................................................................................................... 47
Evoluties die bijgedragen hebben aan actuele organisatie GGZ .................................................................. 47
3
, Vertrekpunt: Klassieke organisatie van GGZ ................................................................................................ 47
Niet-klassieke aanbod en zorgvernieuwende projecten .............................................................................. 48
Meer weten over de historiek en de organisatie vna GGZ? ......................................................................... 49
Recente beleidstendensen ............................................................................................................................... 49
Bevoegdheden na 6de staatshervorming ...................................................................................................... 49
Gewenste situatie Cf. WHO .......................................................................................................................... 51
GGZ in centen ............................................................................................................................................... 52
Zorgcircuits en netwerken voor volwassenen .............................................................................................. 53
Artikel 107 voor 16 tot 65 jaar ................................................................................................................. 53
Organisatie GGZ in 5 kernfuncties ........................................................................................................... 54
Zorgcircuits en netwerken voor kinderen .................................................................................................... 56
Zorgcircuits en netwerken voor ouderen ..................................................................................................... 56
Nieuw decreet GGZ (Vlaamse Regering, 2019 ............................................................................................. 57
Aanleiding ................................................................................................................................................ 57
2 doelstellingen in nieuwe decreet .......................................................................................................... 57
2 principes ................................................................................................................................................ 58
Zeven functies/ kernopdrachten van GG-aanbod:................................................................................... 58
Decreet als blauwdruk om volgende doelen te bereiken ........................................................................ 59
Evaluatie ........................................................................................................................................................... 59
Vlaams .......................................................................................................................................................... 59
Federaal ........................................................................................................................................................ 59
Internationaal ............................................................................................................................................... 59
LES 6 op 6/11......................................................................................................................................................... 60
Persoonsvolgende financiering voor personen met een handicap ....................................................................... 60
Wetgeving ......................................................................................................................................................... 60
Persoonsvolgende Financiering (PVF) ............................................................................................................... 60
Trap 1 = Basisondersteuningsbudget of zorgbudget PmH ........................................................................... 61
Rechtstreeks Toegankelijke Hulp ............................................................................................................. 62
SWVG-onderzoek (2019) .......................................................................................................................... 63
4
, Trap 2 = Persoonsvolgend Budget (PVB) ...................................................................................................... 63
Hoe krijg je PVB? ...................................................................................................................................... 64
Budgetbepaling ........................................................................................................................................ 65
Criteria voor urgentie ............................................................................................................................... 66
Prioriteitsbepaling door RPC .................................................................................................................... 67
Wat kan je doen met je PVB?................................................................................................................... 67
Cash en/of voucher ...................................................................................................................................... 68
Vrij besteedbaar bedrag ............................................................................................................................... 69
Cijfers ............................................................................................................................................................ 69
Voor minderjarigen voorlopig enkel PAB ......................................................................................................... 70
Persoonlijke assistentie ................................................................................................................................ 70
Aard van assistentie ..................................................................................................................................... 70
Procedure ..................................................................................................................................................... 71
Cijfers ............................................................................................................................................................ 71
Discussie ........................................................................................................................................................... 71
Review (Fleming et al., 2019): meerwaarde en valkuilen vanuit review .......................................................... 73
portfolio opdracht 2 ......................................................................................................................................... 73
Les7 op 4/12 ......................................................................................................................................................... 74
Kwaliteitszorg in orthopedagogische contexten ................................................................................................... 74
Kwaliteitszorg ................................................................................................................................................... 74
Basisprincipes van kwaliteitszorg ................................................................................................................. 75
Discussie ....................................................................................................................................................... 76
Drie wetgevende kaders ............................................................................................................................... 76
Decreet over de kwaliteit van zorg in het beleidsdomein Welzijn, Volksgezond-heid en Gezin ...................... 77
Basisprincipes ............................................................................................................................................... 77
Kritiek op dit decreet ............................................................................................................................... 77
Belanghebbendenoverleg (nieuw).................................................................................................................... 78
Realiseren van kwaliteit van zorg ..................................................................................................................... 78
Overgangsfase .................................................................................................................................................. 79
5
, Oude kwaliteitsdecreet..................................................................................................................................... 79
Gebruikersgerichte processen .......................................................................................................................... 79
Organisatiegerichte processen ......................................................................................................................... 79
Zelfevaluatie............................................................................................................................................. 79
Discussie ................................................................................................................................................... 80
Kwaliteitscoördinator of -verantwoordelijke ............................................................................................... 80
Discussie ................................................................................................................................................... 81
Kwaliteitswetgeving in onderwijs ..................................................................................................................... 81
Wetgeving in onderwijs ................................................................................................................................ 81
ROK – Referentiekader voor Onderwijskwaliteit.......................................................................................... 81
Discussie ................................................................................................................................................... 82
Kwaliteitswet voor individuele gezondheidszorgbeoefenaars ......................................................................... 82
Kwaliteitswet ................................................................................................................................................ 82
Verplichtingen voor klinisch orthopedagogen en klinisch psychologen ...................................................... 83
Discussie ....................................................................................................................................................... 84
Organisatiecultuur ............................................................................................................................................ 84
cultuur .......................................................................................................................................................... 85
Kenmerken van organisatiecultuur .............................................................................................................. 85
Het competing values-model ....................................................................................................................... 85
Discussie ....................................................................................................................................................... 86
Organisatiestructuur ......................................................................................................................................... 86
Ontwerpparameters voor een organisatie ................................................................................................... 86
Zelfsturende teams – principes .................................................................................................................... 88
Discussie ....................................................................................................................................................... 89
Aanvullende portfolio-opdracht bij deze sessie ............................................................................................... 89
Les 8 op 11/03 ....................................................................................................................................................... 90
Vrijheidsbeperkende maatregelen: afzondering en fixatie ................................................................................... 90
Situering vrijheidsbeperkende maatregelen .................................................................................................... 90
Geen nieuw fenomeen ................................................................................................................................. 90
6
, Peiling werkveld ervaring ............................................................................................................................. 91
Vrijheidsbeperking in de praktijk.................................................................................................................. 91
Definitie ............................................................................................................................................................ 91
Definitie en indeling ..................................................................................................................................... 91
Afzondering .................................................................................................................................................. 91
Fixatie ........................................................................................................................................................... 91
Soorten fixatie .......................................................................................................................................... 91
Subjectief oordeel over objectieve definities? ............................................................................................. 92
Mogelijke voorbeelden uit de praktijk ..................................................................................................... 92
Afzondering & fixatie = complex .................................................................................................................. 93
Richtlijnen en aanbevelingen A&F................................................................................................................ 93
Intersectorale richtlijn brede residentiele JH ............................................................................................... 94
Aanbevelingen A&F om kansen bevorderen & escalatie voorkomen bij PmHSix .................................... 97
aanbevelingen a&f om kansen bevorderen en escalatie te voorkomen bij pmh .................................... 97
Mogelijke situaties in de praktijk: a&f bij pmh ........................................................................................ 99
Gelijkenissen en verschillen met stageplaats: implementatie aanbev/richtlijnen ................................ 102
Conclusies ....................................................................................................................................................... 102
Complexe thematiek .................................................................................................................................. 102
Portfolio-opdracht 4 ....................................................................................................................................... 103
Opgave ....................................................................................................................................................... 103
Les op 12/02 ........................................................................................................................................................ 104
Beleid met betrekking tot misbruik en mishandeling van jongeren ................................................................... 104
Hulpverlening vs justitie ................................................................................................................................. 104
Waar moeten we op letten bij misbruik? welke wetten en decreten? .......................................................... 105
Algemeen kader .............................................................................................................................................. 105
Beroepsgeheim........................................................................................................................................... 106
Spreekrecht ................................................................................................................................................ 106
Gedeeld beroepsgeheim ............................................................................................................................ 107
Vertrouwelijkheid ....................................................................................................................................... 107
7
, Moed .......................................................................................................................................................... 107
Protocol kindermishandeling justitie-welzijn (Moed)..................................................................................... 108
Structureel overleg ..................................................................................................................................... 108
Concrete realisaties .................................................................................................................................... 108
1712 ....................................................................................................................................................... 108
Veilig huis ............................................................................................................................................... 108
Kwaliteitszorg ................................................................................................................................................. 109
SMK of procedure kindermishandeling ...................................................................................................... 109
Werking vertrouwenscentrum Kindermishandeling en IJH ............................................................................ 109
Opdrachten VK als gemandateerde voorziening ........................................................................................ 110
Opdrachten van een vertrouwenscentrum (regulier) ............................................................................ 110
Opdracht van een VK met een onderzoek maatschappelijke noodzaak ................................................ 111
Werking VK MANO ................................................................................................................................. 111
Contact met een vertrouwenscentrum kindermishandeling ..................................................................... 111
Maar ........................................................................................................................................................... 112
Les 25/03 ............................................................................................................................................................. 113
Wettelijk statuut klinische orthopedagogiek als gezondheids-zorgberoep ........................................................ 113
Inleidende stellingen ...................................................................................................................................... 113
FAQ ................................................................................................................................................................. 113
Literatuur-verplicht ......................................................................................................................................... 113
Belang van WUG ............................................................................................................................................. 114
Belang van de erkenning ............................................................................................................................ 114
Een lange weg naar de erkenning… ............................................................................................................ 115
Een juridisch vacuüm in de gezondheidszorg ........................................................................................ 115
Een lange voorgeschiedenis............................................................................................................................ 116
Recente geschiedenis: belangrijkste momenten........................................................................................ 116
De WUG (wettelijke erkenning) in een notendop .......................................................................................... 118
Initiële toegang en uitoefeningsvoorwaarden ........................................................................................... 119
Definitie klinische psychologie ................................................................................................................... 119
8
, Definitie klinische orthopedagogiek ........................................................................................................... 119
Memorie van toelichting ............................................................................................................................ 120
Regulerende instanties – op Vlaams niveau............................................................................................... 120
Federale raad voor de GGZ beroepen ........................................................................................................ 121
Erkenningscommissie ................................................................................................................................. 121
Ondersteunende gezondheidsberoepen .................................................................................................... 121
Wet op de patiëntenrechten .......................................................................................................................... 121
Welke patiëntenrechten? ........................................................................................................................... 122
Dossier ........................................................................................................................................................ 122
Wet op de kwaliteitsvolle praktijkvoering (‘Kwaliteitswet’) ........................................................................... 122
Kwaliteitswet .............................................................................................................................................. 123
Professionele stage en stagemeesterschap .................................................................................................... 123
Stagemeesters ............................................................................................................................................ 123
Stagediensten ............................................................................................................................................. 123
Stand van zaken.......................................................................................................................................... 124
Noden en bezorgdheden ............................................................................................................................ 124
Gerelateerde dossiers ..................................................................................................................................... 124
Rechten ...................................................................................................................................................... 124
… maar ook plichten ................................................................................................................................... 124
Bekommernissen ........................................................................................................................................ 124
9
, LES 1 OP 27/09
INTRODUCTIE BELEID EN ORGANISATIE IN DE ORTHOPEDAGOGISCHE HULPVERLENING
ENKELE VRAGEN
- Hoe zit het met het wettelijk statuut van orthopedagogen en de professionele stage?
- Wat zijn recente ontwikkelingen binnen integrale jeugdhulp?
- Wat houdt het decreet leersteun in? Waarin verschilt dit van het M-decreet?
- Welk beleid wordt er in Vlaanderen gevoerd inzake preventie en aanpak van verontrusting?
- Hoe zou persoonsgebonden financiering voor kinderen met een beperking eruit kunnen zien?
- Wat zijn bedreigingen voor vermaatschappelijking van zorg?
- …
DOELSTELLINGEN
De student is in staat om
- Inzichten op vlak van organisatiebeleid in een social profit voorziening toe te passen, o.a. over
organisatiestructuur en –cultuur, kwaliteitszorg, leidinggeven, verschillende professionele rollen in een
organisatie
- Inzicht te hebben in de wijze waarop beleid gevoerd wordt in de orthopedagogische hulpverlening en in
belendende sectoren
- Kritisch te reflecteren over actuele beleidstendensen in diverse sectoren van de jeugdhulpverlening
- Een kritische analyse te maken van de vooronderstellingen, de doelen, en de mogelijke gevolgen van
bepaalde beleidskeuzes
- Argumenten aan te reiken in het maatschappelijk debat rond bepaalde beleidstendensen en –evoluties en
daarbij wetenschappelijke onderzoeksresultaten betreffende de besproken beleidskeuzes in het debat in
te brengen
- Positie in te nemen in een maatschappelijk debat en deze positie op een genuanceerde wijze over te
brengen
ORTHOPEDAGOGIEK IS…
… vaak besluitvorming in onzekerheid, maar bij voorkeur met gezond verstand, inzicht en kritisch
redeneervermogen
10
LES 1 op 27/09....................................................................................................................................................... 10
Introductie beleid en organisatie in de orthopedagogische hulpverlening .......................................................... 10
Enkele vragen ................................................................................................................................................... 10
Doelstellingen ................................................................................................................................................... 10
Orthopedagogiek is… ........................................................................................................................................ 10
Les 2 op 27/09 ....................................................................................................................................................... 11
Vlaams en federaal beleid in de orthopedagogische hulpverlening ..................................................................... 11
Programma ....................................................................................................................................................... 11
Transversale thema’s ........................................................................................................................................ 11
Voorbeelden ................................................................................................................................................. 11
Vlaamse overheid ............................................................................................................................................. 12
Beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid, Gezin als vertrekpunt .................................................................... 12
Minister Welzijn, Volksgezondheid en Gezin ............................................................................................... 13
Het departement WVG ................................................................................................................................. 13
Regelgeving .................................................................................................................................................. 14
Beleidsnota’s ................................................................................................................................................ 14
Decreet ......................................................................................................................................................... 15
Transversale thema’s beleidsnota ................................................................................................................ 15
Samenstelling en bevoegdheidsverdeling Vlaamse regering ........................................................................... 15
Vlaamse Regering 2019-2024 ....................................................................................................................... 15
Transversaal beleid ....................................................................................................................................... 17
Voorbeelden van bestaande transversale beleidsplannen ...................................................................... 18
Taskforce autisme als illustratie ............................................................................................................... 18
Septemberverklaring .................................................................................................................................... 19
Septemberverklaring (25 september 2023) ............................................................................................. 19
Samenstelling en bevoegdheidsverdeling Federale overheid .......................................................................... 19
Federale regering 2020-2024 ....................................................................................................................... 19
1
, Regeerakkoord ............................................................................................................................................. 21
Portfolio-opdracht 1 ......................................................................................................................................... 21
Les 3 op 29/10 ....................................................................................................................................................... 22
Nieuwe ontwikkelingen handicap en integrale jeugdhulp .................................................................................... 22
Recente beleidstendensen ............................................................................................................................... 22
5 transversale beleidslijnen .......................................................................................................................... 22
Recente ontwikkelingen in de ondersteuning van personen met een handicap ............................................. 24
Een veld in beweging… ................................................................................................................................. 24
Bredere context ............................................................................................................................................ 24
Persoonsgerichte/vraaggestuurde ondersteuning ....................................................................................... 25
Beleid ............................................................................................................................................................ 25
Persoonsvolgende financiering (PVF) ...................................................................................................... 25
Uitbreiding Rechtstreeks Toegankelijke Hulpverlening (basispakket van 8 punten) ............................... 26
Diensten Ondersteuningsplan (DOP) ....................................................................................................... 27
Flexibel en gedifferentieerd aanbod van niet-rechtstreeks toegankelijke hulp ...................................... 27
Inclusie – vermaatschappelijking van de zorg .............................................................................................. 28
Beleid ....................................................................................................................................................... 28
Intersectoraal / integraal werken ................................................................................................................. 28
Beleid ....................................................................................................................................................... 29
Gedeelde zorg .............................................................................................................................................. 29
Beleid ....................................................................................................................................................... 30
Recente ontwikkelingen in de integrale jeugdhulp .......................................................................................... 31
Principes van Integrale Jeugdhulp ................................................................................................................ 31
Evaluatie SWVG 2020 ................................................................................................................................... 32
Beleid jeugdhulp ........................................................................................................................................... 34
Geïntegreerd gezinsbeleid ........................................................................................................................... 35
Toekomstplan kinderopvang ........................................................................................................................ 35
Discussie ........................................................................................................................................................... 36
Voorbeelden examenvraag ............................................................................................................................... 36
2
,Les 4 op 29/09 ....................................................................................................................................................... 37
Beleid onderwijs aan kinderen met specifieke noden .......................................................................................... 37
Actuele tendensen ............................................................................................................................................ 37
Geschiedenis ..................................................................................................................................................... 37
De Salamanca-verklaring Unesco (1994) ...................................................................................................... 37
VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap ................................................................. 37
Buitengewoon vs regulier ................................................................................................................................. 38
M-decreet: 2015 ............................................................................................................................................... 38
Mindshift ...................................................................................................................................................... 38
Meer inclusie ................................................................................................................................................ 39
Meesterschap ............................................................................................................................................... 39
Modernisering .............................................................................................................................................. 39
Medezeggenschap ........................................................................................................................................ 39
Middelen voor meesterschap ...................................................................................................................... 40
Ondersteuningsmodel; 2017 ............................................................................................................................ 40
Eerste nota Begeleidingsdecreet (25/10/2019) ................................................................................................ 41
Conceptnota Decreet leersteun (25/06/2021) ................................................................................................. 41
Decreet leersteun start 1/9/2023 ..................................................................................................................... 42
Wat blijft behouden? ................................................................................................................................... 42
Wat is nieuw? ............................................................................................................................................... 42
1. Een definitief en duurzaam model voor leersteun .............................................................................. 42
2. Maatregelen ter versterking van het gewoon onderwijs ......................................................................... 44
3. Maatregelen ter bevordering van de kwaliteit van buitengewoon onderwijs en de afstemming tussen
gewoon en buitengewoon onderwijs ........................................................................................................... 45
Referentiekader kwaliteitsvolle leersteun ........................................................................................................ 45
Les 5 op 29/09 ....................................................................................................................................................... 47
Recente beleidstendensen in GGZ ........................................................................................................................ 47
Vertrekpunt ...................................................................................................................................................... 47
Evoluties die bijgedragen hebben aan actuele organisatie GGZ .................................................................. 47
3
, Vertrekpunt: Klassieke organisatie van GGZ ................................................................................................ 47
Niet-klassieke aanbod en zorgvernieuwende projecten .............................................................................. 48
Meer weten over de historiek en de organisatie vna GGZ? ......................................................................... 49
Recente beleidstendensen ............................................................................................................................... 49
Bevoegdheden na 6de staatshervorming ...................................................................................................... 49
Gewenste situatie Cf. WHO .......................................................................................................................... 51
GGZ in centen ............................................................................................................................................... 52
Zorgcircuits en netwerken voor volwassenen .............................................................................................. 53
Artikel 107 voor 16 tot 65 jaar ................................................................................................................. 53
Organisatie GGZ in 5 kernfuncties ........................................................................................................... 54
Zorgcircuits en netwerken voor kinderen .................................................................................................... 56
Zorgcircuits en netwerken voor ouderen ..................................................................................................... 56
Nieuw decreet GGZ (Vlaamse Regering, 2019 ............................................................................................. 57
Aanleiding ................................................................................................................................................ 57
2 doelstellingen in nieuwe decreet .......................................................................................................... 57
2 principes ................................................................................................................................................ 58
Zeven functies/ kernopdrachten van GG-aanbod:................................................................................... 58
Decreet als blauwdruk om volgende doelen te bereiken ........................................................................ 59
Evaluatie ........................................................................................................................................................... 59
Vlaams .......................................................................................................................................................... 59
Federaal ........................................................................................................................................................ 59
Internationaal ............................................................................................................................................... 59
LES 6 op 6/11......................................................................................................................................................... 60
Persoonsvolgende financiering voor personen met een handicap ....................................................................... 60
Wetgeving ......................................................................................................................................................... 60
Persoonsvolgende Financiering (PVF) ............................................................................................................... 60
Trap 1 = Basisondersteuningsbudget of zorgbudget PmH ........................................................................... 61
Rechtstreeks Toegankelijke Hulp ............................................................................................................. 62
SWVG-onderzoek (2019) .......................................................................................................................... 63
4
, Trap 2 = Persoonsvolgend Budget (PVB) ...................................................................................................... 63
Hoe krijg je PVB? ...................................................................................................................................... 64
Budgetbepaling ........................................................................................................................................ 65
Criteria voor urgentie ............................................................................................................................... 66
Prioriteitsbepaling door RPC .................................................................................................................... 67
Wat kan je doen met je PVB?................................................................................................................... 67
Cash en/of voucher ...................................................................................................................................... 68
Vrij besteedbaar bedrag ............................................................................................................................... 69
Cijfers ............................................................................................................................................................ 69
Voor minderjarigen voorlopig enkel PAB ......................................................................................................... 70
Persoonlijke assistentie ................................................................................................................................ 70
Aard van assistentie ..................................................................................................................................... 70
Procedure ..................................................................................................................................................... 71
Cijfers ............................................................................................................................................................ 71
Discussie ........................................................................................................................................................... 71
Review (Fleming et al., 2019): meerwaarde en valkuilen vanuit review .......................................................... 73
portfolio opdracht 2 ......................................................................................................................................... 73
Les7 op 4/12 ......................................................................................................................................................... 74
Kwaliteitszorg in orthopedagogische contexten ................................................................................................... 74
Kwaliteitszorg ................................................................................................................................................... 74
Basisprincipes van kwaliteitszorg ................................................................................................................. 75
Discussie ....................................................................................................................................................... 76
Drie wetgevende kaders ............................................................................................................................... 76
Decreet over de kwaliteit van zorg in het beleidsdomein Welzijn, Volksgezond-heid en Gezin ...................... 77
Basisprincipes ............................................................................................................................................... 77
Kritiek op dit decreet ............................................................................................................................... 77
Belanghebbendenoverleg (nieuw).................................................................................................................... 78
Realiseren van kwaliteit van zorg ..................................................................................................................... 78
Overgangsfase .................................................................................................................................................. 79
5
, Oude kwaliteitsdecreet..................................................................................................................................... 79
Gebruikersgerichte processen .......................................................................................................................... 79
Organisatiegerichte processen ......................................................................................................................... 79
Zelfevaluatie............................................................................................................................................. 79
Discussie ................................................................................................................................................... 80
Kwaliteitscoördinator of -verantwoordelijke ............................................................................................... 80
Discussie ................................................................................................................................................... 81
Kwaliteitswetgeving in onderwijs ..................................................................................................................... 81
Wetgeving in onderwijs ................................................................................................................................ 81
ROK – Referentiekader voor Onderwijskwaliteit.......................................................................................... 81
Discussie ................................................................................................................................................... 82
Kwaliteitswet voor individuele gezondheidszorgbeoefenaars ......................................................................... 82
Kwaliteitswet ................................................................................................................................................ 82
Verplichtingen voor klinisch orthopedagogen en klinisch psychologen ...................................................... 83
Discussie ....................................................................................................................................................... 84
Organisatiecultuur ............................................................................................................................................ 84
cultuur .......................................................................................................................................................... 85
Kenmerken van organisatiecultuur .............................................................................................................. 85
Het competing values-model ....................................................................................................................... 85
Discussie ....................................................................................................................................................... 86
Organisatiestructuur ......................................................................................................................................... 86
Ontwerpparameters voor een organisatie ................................................................................................... 86
Zelfsturende teams – principes .................................................................................................................... 88
Discussie ....................................................................................................................................................... 89
Aanvullende portfolio-opdracht bij deze sessie ............................................................................................... 89
Les 8 op 11/03 ....................................................................................................................................................... 90
Vrijheidsbeperkende maatregelen: afzondering en fixatie ................................................................................... 90
Situering vrijheidsbeperkende maatregelen .................................................................................................... 90
Geen nieuw fenomeen ................................................................................................................................. 90
6
, Peiling werkveld ervaring ............................................................................................................................. 91
Vrijheidsbeperking in de praktijk.................................................................................................................. 91
Definitie ............................................................................................................................................................ 91
Definitie en indeling ..................................................................................................................................... 91
Afzondering .................................................................................................................................................. 91
Fixatie ........................................................................................................................................................... 91
Soorten fixatie .......................................................................................................................................... 91
Subjectief oordeel over objectieve definities? ............................................................................................. 92
Mogelijke voorbeelden uit de praktijk ..................................................................................................... 92
Afzondering & fixatie = complex .................................................................................................................. 93
Richtlijnen en aanbevelingen A&F................................................................................................................ 93
Intersectorale richtlijn brede residentiele JH ............................................................................................... 94
Aanbevelingen A&F om kansen bevorderen & escalatie voorkomen bij PmHSix .................................... 97
aanbevelingen a&f om kansen bevorderen en escalatie te voorkomen bij pmh .................................... 97
Mogelijke situaties in de praktijk: a&f bij pmh ........................................................................................ 99
Gelijkenissen en verschillen met stageplaats: implementatie aanbev/richtlijnen ................................ 102
Conclusies ....................................................................................................................................................... 102
Complexe thematiek .................................................................................................................................. 102
Portfolio-opdracht 4 ....................................................................................................................................... 103
Opgave ....................................................................................................................................................... 103
Les op 12/02 ........................................................................................................................................................ 104
Beleid met betrekking tot misbruik en mishandeling van jongeren ................................................................... 104
Hulpverlening vs justitie ................................................................................................................................. 104
Waar moeten we op letten bij misbruik? welke wetten en decreten? .......................................................... 105
Algemeen kader .............................................................................................................................................. 105
Beroepsgeheim........................................................................................................................................... 106
Spreekrecht ................................................................................................................................................ 106
Gedeeld beroepsgeheim ............................................................................................................................ 107
Vertrouwelijkheid ....................................................................................................................................... 107
7
, Moed .......................................................................................................................................................... 107
Protocol kindermishandeling justitie-welzijn (Moed)..................................................................................... 108
Structureel overleg ..................................................................................................................................... 108
Concrete realisaties .................................................................................................................................... 108
1712 ....................................................................................................................................................... 108
Veilig huis ............................................................................................................................................... 108
Kwaliteitszorg ................................................................................................................................................. 109
SMK of procedure kindermishandeling ...................................................................................................... 109
Werking vertrouwenscentrum Kindermishandeling en IJH ............................................................................ 109
Opdrachten VK als gemandateerde voorziening ........................................................................................ 110
Opdrachten van een vertrouwenscentrum (regulier) ............................................................................ 110
Opdracht van een VK met een onderzoek maatschappelijke noodzaak ................................................ 111
Werking VK MANO ................................................................................................................................. 111
Contact met een vertrouwenscentrum kindermishandeling ..................................................................... 111
Maar ........................................................................................................................................................... 112
Les 25/03 ............................................................................................................................................................. 113
Wettelijk statuut klinische orthopedagogiek als gezondheids-zorgberoep ........................................................ 113
Inleidende stellingen ...................................................................................................................................... 113
FAQ ................................................................................................................................................................. 113
Literatuur-verplicht ......................................................................................................................................... 113
Belang van WUG ............................................................................................................................................. 114
Belang van de erkenning ............................................................................................................................ 114
Een lange weg naar de erkenning… ............................................................................................................ 115
Een juridisch vacuüm in de gezondheidszorg ........................................................................................ 115
Een lange voorgeschiedenis............................................................................................................................ 116
Recente geschiedenis: belangrijkste momenten........................................................................................ 116
De WUG (wettelijke erkenning) in een notendop .......................................................................................... 118
Initiële toegang en uitoefeningsvoorwaarden ........................................................................................... 119
Definitie klinische psychologie ................................................................................................................... 119
8
, Definitie klinische orthopedagogiek ........................................................................................................... 119
Memorie van toelichting ............................................................................................................................ 120
Regulerende instanties – op Vlaams niveau............................................................................................... 120
Federale raad voor de GGZ beroepen ........................................................................................................ 121
Erkenningscommissie ................................................................................................................................. 121
Ondersteunende gezondheidsberoepen .................................................................................................... 121
Wet op de patiëntenrechten .......................................................................................................................... 121
Welke patiëntenrechten? ........................................................................................................................... 122
Dossier ........................................................................................................................................................ 122
Wet op de kwaliteitsvolle praktijkvoering (‘Kwaliteitswet’) ........................................................................... 122
Kwaliteitswet .............................................................................................................................................. 123
Professionele stage en stagemeesterschap .................................................................................................... 123
Stagemeesters ............................................................................................................................................ 123
Stagediensten ............................................................................................................................................. 123
Stand van zaken.......................................................................................................................................... 124
Noden en bezorgdheden ............................................................................................................................ 124
Gerelateerde dossiers ..................................................................................................................................... 124
Rechten ...................................................................................................................................................... 124
… maar ook plichten ................................................................................................................................... 124
Bekommernissen ........................................................................................................................................ 124
9
, LES 1 OP 27/09
INTRODUCTIE BELEID EN ORGANISATIE IN DE ORTHOPEDAGOGISCHE HULPVERLENING
ENKELE VRAGEN
- Hoe zit het met het wettelijk statuut van orthopedagogen en de professionele stage?
- Wat zijn recente ontwikkelingen binnen integrale jeugdhulp?
- Wat houdt het decreet leersteun in? Waarin verschilt dit van het M-decreet?
- Welk beleid wordt er in Vlaanderen gevoerd inzake preventie en aanpak van verontrusting?
- Hoe zou persoonsgebonden financiering voor kinderen met een beperking eruit kunnen zien?
- Wat zijn bedreigingen voor vermaatschappelijking van zorg?
- …
DOELSTELLINGEN
De student is in staat om
- Inzichten op vlak van organisatiebeleid in een social profit voorziening toe te passen, o.a. over
organisatiestructuur en –cultuur, kwaliteitszorg, leidinggeven, verschillende professionele rollen in een
organisatie
- Inzicht te hebben in de wijze waarop beleid gevoerd wordt in de orthopedagogische hulpverlening en in
belendende sectoren
- Kritisch te reflecteren over actuele beleidstendensen in diverse sectoren van de jeugdhulpverlening
- Een kritische analyse te maken van de vooronderstellingen, de doelen, en de mogelijke gevolgen van
bepaalde beleidskeuzes
- Argumenten aan te reiken in het maatschappelijk debat rond bepaalde beleidstendensen en –evoluties en
daarbij wetenschappelijke onderzoeksresultaten betreffende de besproken beleidskeuzes in het debat in
te brengen
- Positie in te nemen in een maatschappelijk debat en deze positie op een genuanceerde wijze over te
brengen
ORTHOPEDAGOGIEK IS…
… vaak besluitvorming in onzekerheid, maar bij voorkeur met gezond verstand, inzicht en kritisch
redeneervermogen
10