EXAMEN RECHTSPSYCHOLOGIE
Grote vragen
Wat kan je vertellen over de rechtspsychologie in het algemeen?
Psychologen hebben belangstelling voor het recht aangezien het ertoe dient om het
gedrag van mensen binnen bepaalde grenzen te doen laten verlopen. De
rechtspsychologen bestuderen het recht als gedragstechnologie en het gedrag dat onder
het invloed van het recht staat of zou moeten staan. Deze interesse kwam op de
voorgrond in de jaren 70.
Deze discipline wordt vooral zichtbaar bij het bepalen van de toerekeningsvatbaarheid
van een verdachte of bij kinderen in verband met de omgangsregeling na echtscheiding.
De rechtspsychologen doen niet alleen onderzoek, zij leveren ook in toenemende mate
bijdragen aan de rechtspraktijk in de rol van getuigendeskundigen in straf- en zelfs
civiele zaken. Zij geven onderwijs in hun specialisme aan universiteiten en dragen bij aan
de opleiding en nascholing van advocaten en rechters.
Wat kan je vertellen over de invulling van de rechtspsycholoog als hulpje?
Algemeen kan gezegd worden dat rechtspsychologen helpen. Zij helpen rechercheurs in
de opsporing, i.v.m. met manieren van verhoor, of gedragsbetekenissen, of als
profileerders. Zij helpen het openbaar ministerie/onderzoeksrechter bij de (opsporing en)
vervolging, en de advocaten à charge en à decharge. Zij helpen de rechters die moeten
(eind)oordelen over de zaak. Dit vaak in verband met de toerekeningsvatbaarheid van de
verdachte.
Het probleem voor een rechtspsycholoog is dat zij als wetenschapper een andere
invulling geeft aan zijn informatie dan de juridische wereld. Door het feit dat psychologie
een wetenschap is, wordt door de juridische wereld de beoordeling van de psychologen
als objectief beschouwd, terwijl dit steeds deels subjectief is.
Wat kan je vertellen over de psychologische sub-disciplines versus scholen
binnen de psychologie?
Verschillende sub-disciplines
1. Sociale psychologie: hoe gedraagt de mens zicht in relatie tot soortgenoten.
2. Klinische psychologen: verklaren van psychiatrische aandoeningen en
psychologische gevolgen van lichamelijke aandoeningen.
3. Ontwikkelingspsychologen: de mens bestuderen uit het idee dat deze voortdurend
evolueert, vanaf de geboorte tot aan het overlijden.
Op wetenschappelijke en historische gronden kan worden gesteld dat er binnen de
psychologie vier scholen zijn, te weten:
1) De psychodynamische school: De psychodynamische scholing is de oudste en
bekendste school. Freud was de eerste die zich verdiepte in de ontwikkeling van
het kind en concludeerde dat deze uit 5 stadia bestond. Deze zijn de orale, anale,
fallische, latente en genitale fase. In elk van deze fases is de levensenergie
(libido) gericht op een bepaald lichaamsdeel. Naast de stadia heeft hij het ook
over de driften, de ich en de waarden en normen, de uber-ich.
2) De behavioristische school: Het behaviorisme richt zich op het zichtbare gedrag.
Alle menselijke gedragingen zijn voor hen terug te brengen tot processen van
1
Grote vragen
Wat kan je vertellen over de rechtspsychologie in het algemeen?
Psychologen hebben belangstelling voor het recht aangezien het ertoe dient om het
gedrag van mensen binnen bepaalde grenzen te doen laten verlopen. De
rechtspsychologen bestuderen het recht als gedragstechnologie en het gedrag dat onder
het invloed van het recht staat of zou moeten staan. Deze interesse kwam op de
voorgrond in de jaren 70.
Deze discipline wordt vooral zichtbaar bij het bepalen van de toerekeningsvatbaarheid
van een verdachte of bij kinderen in verband met de omgangsregeling na echtscheiding.
De rechtspsychologen doen niet alleen onderzoek, zij leveren ook in toenemende mate
bijdragen aan de rechtspraktijk in de rol van getuigendeskundigen in straf- en zelfs
civiele zaken. Zij geven onderwijs in hun specialisme aan universiteiten en dragen bij aan
de opleiding en nascholing van advocaten en rechters.
Wat kan je vertellen over de invulling van de rechtspsycholoog als hulpje?
Algemeen kan gezegd worden dat rechtspsychologen helpen. Zij helpen rechercheurs in
de opsporing, i.v.m. met manieren van verhoor, of gedragsbetekenissen, of als
profileerders. Zij helpen het openbaar ministerie/onderzoeksrechter bij de (opsporing en)
vervolging, en de advocaten à charge en à decharge. Zij helpen de rechters die moeten
(eind)oordelen over de zaak. Dit vaak in verband met de toerekeningsvatbaarheid van de
verdachte.
Het probleem voor een rechtspsycholoog is dat zij als wetenschapper een andere
invulling geeft aan zijn informatie dan de juridische wereld. Door het feit dat psychologie
een wetenschap is, wordt door de juridische wereld de beoordeling van de psychologen
als objectief beschouwd, terwijl dit steeds deels subjectief is.
Wat kan je vertellen over de psychologische sub-disciplines versus scholen
binnen de psychologie?
Verschillende sub-disciplines
1. Sociale psychologie: hoe gedraagt de mens zicht in relatie tot soortgenoten.
2. Klinische psychologen: verklaren van psychiatrische aandoeningen en
psychologische gevolgen van lichamelijke aandoeningen.
3. Ontwikkelingspsychologen: de mens bestuderen uit het idee dat deze voortdurend
evolueert, vanaf de geboorte tot aan het overlijden.
Op wetenschappelijke en historische gronden kan worden gesteld dat er binnen de
psychologie vier scholen zijn, te weten:
1) De psychodynamische school: De psychodynamische scholing is de oudste en
bekendste school. Freud was de eerste die zich verdiepte in de ontwikkeling van
het kind en concludeerde dat deze uit 5 stadia bestond. Deze zijn de orale, anale,
fallische, latente en genitale fase. In elk van deze fases is de levensenergie
(libido) gericht op een bepaald lichaamsdeel. Naast de stadia heeft hij het ook
over de driften, de ich en de waarden en normen, de uber-ich.
2) De behavioristische school: Het behaviorisme richt zich op het zichtbare gedrag.
Alle menselijke gedragingen zijn voor hen terug te brengen tot processen van
1
