Welzijn_En_Veiligheid_Samenvatting

Arbeid en veiligheid

Hoofdstuk 1: Inleiding

Achtergrond welzijnswet

 Belang van veiligheid in een werkomgeving
 Humanitaire, sociaal-maatschappelijke redenen
 Voorkomen van schade aan werknemers is elementaire humanitaire plicht
 Sociale gevolgen variëren (psychische schade, zelfredzaamheid, …)
 Juridische redenen
 Strafrechtelijke verantwoordelijkheid: schending van de leefregels die door
de gemeenschap werden uitgevaardigd met het oog op de orde die zij
noodzakelijk acht voor de leefbaarheid van de gemeenschap
 Burgerlijke aansprakelijkheid: veroorzaker moet de nadelige gevolgen van
zijn foutief handelen herstellen
 Financieel-economische redenen
 Kwaliteit, veiligheid en rendement gaan hand in hand

Welzijnswet

 Voorafgaand Algemeen Reglement voor de ArbeidsBescherming (ARAB)
(middelenvoorschriften)
 4 augustus 1996
 Basiswet op het vlak van de veiligheid en de gezondheid op het werk
 2 juni 2017
 Nieuwe accenten binnen deze wet
 VGV wordt Welzijn en preventie en bescherming
 Werken met derden (opdrachtgever wordt coverantwoordelijke)
 Deze uitvoeringsbesluiten worden voor het merendeel gebundeld in de Codex over
het welzijn op het werk (doelvoorschriften)

 Welzijnswet is van toepassing op 7 verschillende domeinen
 Arbeidsveiligheid
 Bescherming van de gezondheid van de werknemer op het werk
 Psychosociale aspecten van het werk
 Ergonomie
 Arbeidshygiëne
 Verfraaiing van de arbeidsplaatsen
 Leefmilieu




Hoofdstuk 2: Beleid omtrent welzijn en werknemers op het werk

1

,Inleiding

 Gestructureerde en systematische aanpak + multidisciplinair + efficiënt
 Doordacht veiligheidsbeleid
 Risico-inventarisatie en evaluatie
 Globaal preventieplan
 Jaaractieplan
 Traditionele aanpak: pas aanpassingen na ongeval (letsel-, schade- en
verliesbeheersing)
 Preventiebeleid werpt vruchten af (preventie, risico-, verlies-, schade- en
letselbeheersing)  inbedden in algemeen ondernemingsbeleid
 Goed preventiebeleid
 Samenwerking, informatie en communicatie
 Gezag van preventiedeskundigen en adviseurs
 Steun van leidinggevenden
 Voorwaarden voor een efficiënt preventiebeleid (p. 10)

Dynamisch risicobeheersingssysteem (DRBS)

Situering en reglementering

 Welzijnswet 1996
 Titel 1 van CODEX: algemene beginselen
 Hoofdstuk III: algemene principes betreffende het welzijnsbeleid – art. 5
(algemene plichten van de werkgever)

Definitie en werking

 Via dynamisch risicobeheersingssysteem een planmatige en gestructureerde
preventieaanpak realiseren
 Betrekking tot de verschillende domeinen
 Continue verbeteren
 Er wordt een strategie ontwikkeld voor het verrichten van een risicoanalyse 
opstellen preventiemaatregelen
 Bijgestaan door de preventieadviseur en een aantal bevoegde personen

Strategische aanpak: structuur van het DRBS

 Bestaat uit 4 elementen
 Uitwerking van het beleid met bepaling van middelen (plan)
 Programmatie van het beleid: methode, opdrachten, verplichtingen en middelen
van iedereen vastleggen (do)
 Uitvoering van het beleid met vastleggen van verantwoordelijkheden (check)
 Evaluatie van het beleid (act)
 Bij deze elementen is het de taak van de werkgever om rekening te houden met de
aard van de activiteiten en de specifieke risico’s eigen aan de activiteiten en aan
bepaalde groepen werknemers
 Het DRBS wordt vertaald in een GPP en JAP
 Mogelijk stappenplan bij toepassing DRBS (p. 13)


 Aanpak en structuur DRBS


2

,Het globaal preventieplan (GPP)

 Schriftelijk in overleg met de hiërarchische lijn en de interne en externe dienst voor
preventie en bescherming op het werk
 Dit wordt voorgelegd aan de CPBW, vakbondsafgevaardigden en werknemers
 Het houdt rekening met de omvang van de onderneming en de specifieke aard van de
risico’s verbonden met de bedrijfsactiviteiten
 Doelstellingen worden omschreven volgens SMART-principe
 Inhoudelijk bevat het
 De resultaten van de risicoanalyse
 De daaruit vloeiende preventiemaatregelen
 De prioritaire doelstellingen
 De vereiste acties en opdrachten
 De vereiste organisatorische, materiële en financiële middelen
 De opdrachten, verplichtingen en middelen van alle betrokkenen
 De wijze van aanpassen aan gewijzigde omstandigheden
 De criteria voor de evaluatie van het beleid inzake welzijn

Het jaaractieplan (JAP)

 Schriftelijk opgesteld door de werkgever in overleg met de hiërarchische lijn en
interne en externe diensten voor preventie en bescherming op het werk
 Ten laatste 1e dag van de 2e maand van het jaar waarop het betrekking heeft
voorgelegd aan het CPBW
 Gebaseerd op globaal preventieplan
 Inhoudelijk bevat het
 De prioritaire doelstellingen inzake het welzijn op het werk voor het komende jaar
 De middelen en methodes om deze doelstellingen te bereiken
 De opdrachten, verplichtingen en middelen van alle betrokkenen
 Aanpassingen aan het GPP naargelang de gewijzigde omstandigheden, de
ongevallen en incidenten, het jaarverslag van de IDPBW en de adviezen van het
CPBW

De risicoanalyse

Basisbegrippen

 Schade: Alle vormen van menselijke, materiële en andere schade
 Menselijke schade: acute lichamelijke schade (letsels, ziekten, aandoeningen en
ongemakken op fysiek vlak) en chronische lichamelijke schade en psychische
schade
 Materiële schade: uitrusting, omgeving en product

3

,  Gevaar: de neiging dat een systeem heeft om schade te veroorzaken
 Persoon, object, proces of situatie dat de eigenschap in zich heeft om
lichamelijke-, materiële schade of financieel verlies te veroorzaken
 Waarschijnlijkheid (kans) en ernst (impact)

 Risico: kans op verlies ten gevolgen van blootstelling aan een gevaar
 3 dimensies: waarschijnlijkheid, blootstelling (frequentie) en ernst
 R = WxBxE

 Inventariseren van gevaren en risico’s
 Documenten (ongevalsverslagen, incidentenmeldingsfiches, …)
 Observaties (taakanalyses)
 Interviews en brainstorming
 Vragenlijsten, klachten
 …

 Risicofactor: elke factor die mede het gevaar kan beïnvloeden en die daardoor mede
het ontstaan van het risico bepaalt
 Risico’s kunnen gedefinieerd worden op basis v/d elementen i/h MUOPO-systeem
 Deze elementen kunnen veranderen door interne of externe oorzaken
(risicofactoren)
 Kunnen van collectieve of individuele aard zijn




Risicoanalysetechniek

 Afhankelijk van soort risico’s en de arbeidsplaats
 Kwalitatieve en kwantitatieve technieken
 Mogelijke methodes
 Kinney en Fine
 Ishikawa
 Controlelijsten
 FMEA (Failure Mode and Effect Analysis)
 Sobane-deparis-methode
 Taakrisicoanalyse
 FTA (Fault Tree Analysis)
 ETA (Event Tree Analysis)
 HAZOP (Hazard and Operability Study)

 Stappen in een risicoanalyse
 Identificeren van gevaren
 Inventariseren van risico’s
 Evalueren van risico’s
 Bepalen van preventiemaatregelen
 Kinney en Fine (zie Risico en Rapportage)

4