Samenvatting - Fysiologie, zorg en begeleiding: WEEFSELLEER

Weefselleer

Groepen cellen en extracellulaire stoffen die een specifiek functie vervullen.

Vier grote groepen van weefsels:

1. Epitheelweefsel
2. Bindweefsel
3. Spierweefsel
4. Zenuwweefsel

Weefsels bestaan uit:

- Cellen
- Vezels
- Extracellulaire matrix



1.Epitheelweefsel

Definitie:

- Cellen met dunne laag intercellulaire tussenstof
- Bekleedt gehele lichaam:
➢ Buiten (huid)
➢ Binnen (slijmvliezen)
- Rust op basaal membraan,
- Ondersteund door bindweefsel,
- Avasculair,
- Groot regeneratievermogen

Rechthoeken -> cellen

Dunne lijn -> basaalmembraan

Daaronder -> bindweefsel

Functie:

- Bedekken, begrenzen
- Secretiefunctie:
➢ Exocriene klieren
➢ Endocriene klieren
- Transportfunctie
- Resorptiefunctie
- Zintuigfunctie (neuro-epitheel)

,Bouw:

- Cellen
- Weinig tussenstof
- Basale membraan
- Celjunctions (= het aan elkaar hangen van de cellen)
➢ Tight junction = occulens verbindingen
➢ Gap junction = nexusverbindingen
➢ Desmosoom = adherens verbindingen




Tight junction =Occulens verbindingen

- In elkaar grijpende membraaneiwitten
- Deze fusieplaatsen zijn verbonden met actinefilamenten in het cytoskelet

Gap junction = Nexusverbinding:

- Door eiwitten omgeven kanalen tussen 2 celmembranen
- Snelle communicatie tussen cellen door passage ionen
- Kanaal die gevormd wordt zodat er ionen door kunnen

Desmosomen =Adherens verbindingen

- Banddesmosoom
➢ actinefilamenten zitten aan de binnenkant van de celmembraan Doorheen de membraan
zitten deze banden vast door glycoproteinen
- Hemidesmosoom (zie volgende dia)
➢ intermediaire filamenten aan binnenkant celmembraan

, tight junction

adherens junction

desmosomes

gap junction




hemidesmosomes




Tight junction

- Stevig met elkaar verbonden via in elkaar grijpende membraaneiwitten
- Deze fusieplaatsen zijn verbonden met een netwerk van actinefilamenten in het cytoskelet
➢ Fct: grote stevigheid en samenhang, bepalen doorlaatbaarheid van een epitheel
vb zorgt ervoor dat het maagzuur niet kan inwerken op het onderliggend weefsel

Gap junction

➢ Bouw : Door eiwitten omgeven kanalen tussen 2 celmembranen
➢ Fct : snelle communicatie door passage van oa ionen

Desmosomen

1. Banddesmosoom
- Actinefilamenten aan de binnenkant doorheen membraan glycoproteinen
➢ Fct: verstevigende band tussen 2 cellen
2. Hemidesmosoom
- Filamenten aan binnenkant celmembraan
➢ Fct :niet tssn 2 cellen maar tssn cel en extracell !!

Indeling epitheelweefsel

1. Volgens aantal cellagen:
➢ Éénlagig epitheel
➢ Meerlagig epitheel
➢ Pseudomeerlagig epitheel
o Vb trachea
➢ Overgangsepitheel uitzicht verandert vlgs toestand van het orgaan
o Vb blaas: kubisch (leeg blaas) vs plaveisel (volle blaas)




2. Volgens vorm cellen:
➢ Plaveiselepitheel
➢ Kubisch epitheel
➢ Cilindrisch epitheel
➢ Polyedrisch epitheel (veelhoekig)
→ minder belangrijk

, 3. Volgens functie:
➢ Bedekkend epitheel
➢ Klierepitheel
➢ Etc…



Groei epitheel:

➢ Mitose (celdeling)




DNA wordt verdubbelt = DNA-replica



Bloedvoorziening epitheel:

➢ Avasculair (geen bloedverdeling in de cellen zelf)
➢ Diffusie vanuit BV (bloedvaten) uit BW (bindweefsel)




Bezenuwing epitheel:

➢ Geen nervi
➢ Vrije zenuwuiteinden tussen de cellen