Samenvatting - Fysiologie, zorg en begeleiding: CELLEER

Celleer

Algemene bouw van een cel:




1. Celmembraan

2. Cytoplasma

3. Celkern



Cytoplasma VS extracellulaire vloeistof !!

- Cytoplasma
 In de cel
 = intracellulaire vloeistof (cytosol) + organellen ( intracellualire = cytosol structuren )
- Extracellulaire vloeistof
 Buiten de cel
 Interstitiele vloeistof ( extracellulaire vloeistof in een weefsel)
 Interstitium

4 functies van het celmembraan:

1. Fysieke grens (intracellulair/extracellulair)
2. Transportfunctie : passief en actief transport door permeabel membraan
3. Gevoeligheid voor omgeving
eerste contact met buitenstaanders= Prikkelbaarheid
4. Structurele Stabililteit


Soorten transport:

1. Passief transport :
 Diffusie : Beweging van deeltjes in vloeistof
1. Molec van hoge naar lage conc door pm
( O²; CO2 en ureum)
 Osmose: Diffusie van water door een semi-pm
1. afh osm waarde = aantal opgeloste deeltjes/ volume
 Filtratie: H20 + stoffen dr membraan
1. afh van hydrostatische druk


2. Actief transport
 Energie (ATP = energie id cel) vereist
1. vb Natium kaliumpomp
 Endocytose : van buiten naar binnen
1. Fagocytose : vast deeltje-(cel-eten)
2. Pinocytose : vloeistof ( celdrinken)
 Exocytose : van binnen naar buiten

,Bouw celmembraan:

- Dubbele laag fosfolipiden
 Vet oplosbaar deel wijzen naar elkaar toe
 Fosforgroep aan buitenzijde (hydrofiel en barrière voor water oplosbare stoffen)
- Cholesterol moleculen bep. vloeibaarheid
- Eiwitklompjes :
 volle of halve breedte van de membraan
 Als ijsbergen in de zee
 Receptoren
 Transport proteïnen
 Cel poriën
- Suikers aan buitenzijde : herkenbaarheid




beentjes = vet / rondjes = fosfaten / 2 ovalen = eiwitklompjes




-> natriumkaliumpomp: energie is nodig om de pomp te doen werken



Cilia = trilharen



Bouw: dunne uitstulping van celmembraan

Functie: verplaatsen vloeistof langs oppervlakte




Microvilli

- Vingervormige plooien
- Oppervlakte vergroten
- Brushborder darm (onze darm zit vol met microvillis)

, Samenstelling cytoplasma:

- 80 % H2O (bestaat vnl uit water)
- anorganische stoffen:
 mineralen: K , Na , Cl , Ca , ...
 spore-elementen: Fe , Cu , ...
- organische stoffen: = 3 bouwstenen
 vetten
 eiwitten
 suikers
- celorganellen


Mitochondrie



- Boonvormige structuur
- Wand bestaat uit twee membranen
- Buitenste gladde membraan
- Binnenste membraan vormt plooien die loodrecht op de lengterichting van
het mitochondrion staan: de christae -> de uitstulpingen die gevormd
worden




Functie mitochondrie:

- Energiecentrales van de cel
- Daar vindt de verbranding van voedingsstoffen plaats

Energiecentrales:

- De meeste cellen vormen ATP via de afbraak van glucose
- Glycolyse = glucose wordt 2 moleculen pyruvaat + 2 moleculen ATP
- In aanwezigheid van zuurstof:
- pyruvaat in mitochondrie opgenomen
- omgezet in acetyl CoA
- citroenzuurcyclus (of krebscyclus)
 36 eenheden ATP worden gevormd uit 1 cyclus




-> de rest 60% wordt vrijgesteld als warmte