Opdracht bedrijfsethiek stage 3. Cijfer: 8,2

Bedrijfsethiek

Casus
Op dit moment loop ik stage bij het Willem Arntz huis van Altrecht, afdeling HC4. Dit is een
gesloten afdeling voor acute opnames. Het Willem Arntz huis van Altrecht heeft diverse
afdelingen, zo zijn er dus 4 acute opname afdelingen (waaronder 1 IC) en verder zijn er
afdelingen voor bijvoorbeeld psychiatrie en verslaving en langdurige zorg. Veel verschillende
psychiatrische ziektebeelden komen hier voorbij, zoals suïcidaliteit, psychoses en angst.

Op de afdeling zijn een aantal plekken waar de patiënten kunnen roken. Er is een dakterras
waar mensen buiten kunnen roken en verder is er een rookhok binnen. Op de kamers en de
afdeling verder mag niet gerookt worden. Buiten op het terrein mag nu ook overal nog gerookt
worden.

Altrecht heeft een rookbeleid die al erg verouderd is, deze is moeilijk te vinden op het netwerk
van de organisatie. Veel collega’s lopen hier wel eens tegenaan. Nu is Altrecht dan ook bezig
met het opstellen van een nieuw rookbeleid. Dit is nog niet zo makkelijk, veel punten komen
hierbij aan bod. Altrecht is begonnen met eerst een inventarisatie te maken van de ideeën van
de medewerkers. Het rookvrij maken van het terrein zal in stapjes verlopen, en er zal een goed
protocol opgesteld moeten worden.

Op een gegeven moment, halverwege mijn stage kwam ik het kantoor binnenlopen en toen zag
ik een briefje op de muur hangen. Hierop konden medewerkers aangeven of zij het een goed
idee vinden dat de afdeling het rookhok sluit en dat er ook niet op het dakterras gerookt wordt.
De meeste medewerkers waren hierop tegen. Een van de meest benoemde reden hiervoor is
dat volgens hun het stoppen met roken het herstelproces van de patiënten tegenwerkt. Het
sluiten van het rookhok wordt veelal wel aangemoedigd, dit is een vieze ruimte. Maar de optie
om op het dakterras te roken, moet aanwezig blijven.
Een paar dagen later kwam de arts die dit had opgehangen langs op de afdeling om de
inventarisatie te bekijken. Zij vertelde dat zij nu aan het inventariseren is wat de ideeën van de
afdelingen zijn. Het management zit er namelijk over te denken om het terrein rookvrij te maken.
Dit is een poos geleden in het UMC ook gebeurd en Altrecht zit hier ook over na te denken. Nu
is het nog de vraag of het terrein volledig rookvrij zal worden, of dat er bepaalde plekken
aangeboden worden waar wel gerookt kan worden. Ik merkte dat collega’s hier niet bepaald blij
mee waren. Ik ben met iemand van de IC in gesprek gegaan over dit idee. Hij vertelde dat het
juist een goed plan is en dat het stoppen met roken tijdens de behandeling geen probleem hoeft
te zijn. Het gaat er dan wel om op welke manier het stoppen met roken begeleid wordt voor de
patiënten.
Nu vraag ik mij af of het wel juist is dat de afdeling een rookverbod inzet bij psychiatrische
patiënten op een gesloten afdeling.

, Morele vraag
Naar aanleiding van bovenstaande casus is er een morele vraag die ik graag wil onder zoeken
met deze ethiek opdracht. De morele vraag is als volgt: ‘Is het juist om dat een afdeling een
rookverbod inzet bij psychiatrische patiënten op een gesloten afdeling?’

Analyse van de organisatie voor zover het morele probleem daarmee verbonden
is
De betrokken partijen bij dit morele probleem zijn:
- Het management van Altrecht
- Het personeel van de afdelingen
- De patiënten
Het management van Altrecht heeft de voorkeur dat Altrecht rookvrij is, omdat dit een
positievere uitstraling geeft aan de organisatie. Mensen horen juist beter te worden in een
ziekenhuis (dus ook een psychiatrisch ziekenhuis) en als het roken toegestaan blijft, bevordert
dit niet de fysieke gezondheid. Er zal een verslaving gevoed blijven worden. Het management
houdt zit bezig met de kwaliteit van zorg en dat zal in dit geval ook centraal staan. Ook een
veilig leefklimaat zal belangrijk zijn voor het management. Dit omdat het inzetten van het
rookbeleid ook onrust en spanning met zich mee kan brengen.
Het personeel van de afdelingen heeft ook eigenbelangen, sommige personeelsleden roken zelf
ook. Op het moment dat Altrecht rookvrij zal worden, zal het voor hun ook lastiger worden om
tijdens werktijd een sigaret te roken.
De patiënten hebben het eigenbelang dat wanneer zij roken, dat zij dit ook graag blijven doen
tijdens de opname. Op het moment dat er geen vrijheden zijn voor een patiënt en er een
rookverbod op de afdeling is, kan de patiënt in principe dus niet roken.

Het beleid op de afdeling komt tot stand via het management. Het management zal een
rookbeleid opstellen voor de organisatie. Hierbij zullen verschillende personeelsleden worden
betrokken. Maar uiteindelijk beslist het management hoe het eruit gaat zien. Verder zou het
management diverse personeelsleden kunnen uitkiezen die verantwoordelijk worden gesteld
voor bepaalde onderdelen binnen het rookbeleid.

De leidinggevenden zullen met een aantal zaken rekening moeten houden, namelijk:
- Medicatiebeleid van de artsen, bij sommige medicatie heeft roken invloed op de
opnamesnelheid en dergelijke
- De manier hoe het stoppen met roken zal worden aangepakt bij patiënten
- Als er wel plekken worden aangewezen om te kunnen roken, dan is dit mogelijk niet
toegankelijk voor iedereen (in verband met vrijheden)

De teammanagers zullen zeker meer invloed hebben op een afdeling, maar hun overleggen wel
veel met het personeel. Verder wordt het personeel als één team gezien, de ene zal niet meer
worden voorgetrokken dan de andere. Iemand met veel ervaring zal mogelijk wat meer invloed
hebben, maar dit is niet standaard. Dit zal komen doordat standpunten sterker onderbouwd