Samenvatting Leereenheid 4: Te kennen uit ppt & padlet

LEH 4 – Celdeling

TE KENNEN UIT PPT & PADLET ✔️= 100% zeker (bv. antwoord uit padlet, …)
Door filmpjes, artikels, actua, extra informatie, …  inzicht verwerven, een loutere opsomming geven wordt niet gevraagd, inzicht noodzakelijk om
later toepassingen te kunnen begrijpen!


LEERDOELEN:
 De celcyclus in detail kunnen bespreken (zie vraag 15)
 Het verschil tss de dwarsdeling bij een prokaryote cel en de gewone celdeling bij een eurkaryote cel
goed begrijpen (zie vraag 16)
 Het verschil tss mitose en meiose zeer goed kunnen uitleggen. (zie vraag 25)
 Multipotent, totipotent en pluropotent in de juiste context kunnen gebruiken (zie vraag 41)
 Het ontstaan van een embryo kunnen uitleggen. (zie vraag 40)
Prokaryoten Eukaryoten



Verschillende types celdeling:
Prokaryoten  dwarsdeling bij ééncellige organismen (LEH1)
Eukaryoten  deze les
 Mitose = gewone celdeling = kerndeling
 Meiose = reductiedeling




1. Wat is het doel van de celcyclus bij eukaryote organismen?
2 dochtercellen bekomen die:
genetisch en initieel structureel identiek zijn aan moedercel & elkaar

Initieel want  cellen kunnen zich later gaan differentiëren
 cellen blijven genetisch identiek aan elkaar, maar expressie zal anders zijn



2. Wat is de celcyclus bij eukaryote organismen?
= alle fasen die een cel doorloopt vanaf ontstaan tot nieuwe celdeling

3. Uit welke delen bestaat de celcyclus bij eukaryoten?
 Interfase (±20u)
 Mitose (M-fase) (±2u)
 Cytokinese




4. Wat gebeurt er tijdens de interfase?
(±20u)
o G1-fase: groei & replicatie v cytoplasmatische organellen1 (=celvolume neemt toe)
1
vacuole, mitochondriën, ribosomen, …
o S-fase: in celkern  DNA verdubbeld = DNA synthese d.m.v. DNA-replicatie
 uit 1 DNA-streng, ontstaan twee identieke strengen - zie LEH2, DNA-polymerase & helicase nodig
o G2-fase: finale voorbereiding voor mitose  o.a. vorming v spoeldraden & membranen.

, 5. Wat gebeurt er tijdens de mitose?
(M-fase) (±2u) = kerndeling = gewone celdeling
↪️celdeling  ontstaan v twee identieke dochterkernen.
o Profase
o Metafase
o Anafase
o Telofase

6. Wat gebeurt er in de profase?
 Ontstaan v chromosomen
 Chromatiden zijn identiek (qua uitzicht + bevatten identieke DNA-strengen, want tijdens S-fase vond DNA-replicatie plaats)
 Vorming v spoelfiguur

7. Wat gebeurt er in de metafase?
Chromosomen leggen zich in 1 vlak (evenaarsvlak)

8. Wat gebeurt er in de anafase?
 (zuster)chromatiden1 splitsen thv centromeer 1 zusterchromatiden zijn in feite dochterchromosomen
 ↪️gaan naar polen mbv spoeldraden (vanuit spoelfiguur)

9. Wat gebeurt er in de telofase?
 Dochterchromosomen hebben polen bereikt
 Spoelfiguur verdwijnt
 Chromosomen despiraliseren zich
↪️vormen opnieuw een kluwen van chromatinedraden

Telofase  onmiddellijk gevolgd door cytokinese


10. Wat gebeurt er tijdens de cytokinese?
= eigenlijke celdeling
 verdeling kernmateriaal v dochtercellen over 2 cellen
De twee dochtercellen  genetisch en initieel structureel identiek zijn aan moedercel & elkaar


11. Wat is het resultaat na mitose?
2 dochtercellen  identiek aan elkaar & aan oorspronkelijke cel wat betreft genetisch materiaal!
 Bij ééncellige organismen: klonen (mitose is een natuurlijke vorm van klonering)
 Bij meercellige organismen: alle lichaamscellen zijn genetisch identiek