PERSONEN MET EEN VISUELE
BEPERKING
Geschiedenis
- 1785:
start zorg voor personen met visuele beperking in EU.
Valentin Hauy
Richtte school voor blinden op
Louis Braille
Een van de eerste leerlingen, werd later zelf leerkracht en ontwikkelde een tactiel lees- en
schrijfsysteem dat bestond uit 6 puntjes.
1.1. Terminologie
- ‘Blind’: verwijst naar personen met totaal verlies gezichtsvermogen.
Niet alle personen volledig blind.
Woord blind kan als negatieve stempel ervaren worden.
- ‘Visueel beperkt’: inclusieve term die beter aansluit bij diverse gradaties.
- ! Belang van persoon als individu.
Visuele beperking is slechts één van de vele aspecten van iemands identiteit.
Kruispuntdenken (zie schema p. 20)
- Damen & Vervloed: goede visuele waarneming berust op vele uiteenlopende visuele functies:
Lichtzien – licht(over)gevoeligheid
Gezichtsscherpte: vormzien – waarnemen van vormen en details, gemeten met gezichtsscherpte
(acies visus)
Kleurenzien
Gezichtsveld, datgene wat in één oogopslag gezien kan worden van een visuele scène
Accommoderen, kunnen scherpstellen op objecten dichtbij of veraf
Licht-donker adaptatie
Contrastgevoeligheid
Binoculair zien, waaronder fuseren van de beelden van beide ogen samen en diepte zien.
Oogbewegingen, waronder volgen van bewegende objecten en gericht verleggen van de focus.
- Oftalmologische classificatie: gezichtsscherpte en gezichtsveld.
Gaat uit van een ‘stoornis’
- Etiologische classificatie: lokalisatie en aard van visuele aandoeningen.
Gaat uit van een ‘stoornis’
- Functionele classificatie
Gaat uit van de ‘beperkingen’ (en bijbehorende mogelijkheden) van en voor de persoon.
1.1.1. Oftalmologische indeling
- = oogheelkunde of medische definiëring
- Gebaseerd op vaststellen of meten van visuele waarnemingsvermogen.
- Gezichtsscherpte en gezichtsveld van belang.
Als deze voorkomt in combinatie met vestoring in bovenstaande functies: comorbiditeit.
Ernstige stoornissen van één of beide van deze aspecten maken dat iemand wordt beschouwd als
persoon met visuele beperkingen, wat dagelijkse beperkingen kan veroorzaken.
- Gaat uit van een ‘stoornis’.
, - Andere beperkingen van visuele functies kunnen belangrijke gevolgen hebben voor ontwikkeling en
beleving van persoon.
Verstoring kleurenzicht
Verminderde contrastgevoeligheid
Stoornissen in licht-donkeradaptatie
Verminderd dieptezicht
Oogebewegingsstoornissen
1.1.1.1. Gezichtsscherpte of visus
- Maakt het mogelijk om details en vormen van objecten te onderscheiden.
- Te danken aan macula: centrale zone netvlies.
Laat toe dat bijzonderheden en vormen van voorwerpen te onderscheiden zijn.
Maatstaf om 2 dichtbij elkaar gelegen punten op afstand nog gescheiden waar te nemen.
- Gezichtsscherpte wordt bepaald door grootte van kleinste voorwerp dat op afstand duidelijk gezien kan
worden.
Grootte en afstand van object speelt rol bij grootte netvliesbeeld.
- Ogen worden afzonderlijk en samen getest en gemeten voor:
Veraf zien
E-figuren (onderbroken cirkels) die in alle richtingen gedraaid zijn.
>> Persoon wordt gevraagd om met hand oriëntatie van figuur aan te geven. Deze tekens
hebben specifieke groottes die theoretisch door oog met normale functie herkend moeten
kunnen worden. Zo is er grootte bepaald voor 60 m, 36 m, 24 m, 12 m, 9 m en 6 m. Een
visus van 6/6 of 1 wordt toegekend als persoon letter met waarde 6 op 6 meter afstand kan
herkennen. Als persoon alleen letter met waarde 36 op 6 meter afstand kan zien, dan
wordt een visus van 6/36 toegekend
Grootte dat normaal oog herkent.
Dichtbij zien
Leeskaarten met letters en cijfers
Voorzichtig interpreteren!
- De gezichtsscherpte / visus wordt uitgedrukt in een breuk
Afstand waarop iemand een voorwerp scherp kan zien
Afstand waarop iemand met een normaal gezichtsvermogen dit voorwerp
kan zien
V = d/D
Visus = afstand van de persoon tot de letterkaart op de afstand waarop
een ‘goed’ oog de letter kan waarnemen
- Voor het meten van jonge kinderen (1j) of kinderen met EMB wordt een geautomatiseerd auto- en
photorefractometer gebruikt
Leidt tot een benaderende waarde, die aanduiding geeft van ernst van de problemen.
Nodig om te herhalen voor meer zekerheid.
Ook gebruikt bij kleuters: prenten ipv letters
Kind en gezin voert ook screening uit als kind te vroeg geboren wordt.
- Medische definities lopen sterk uit elkaar. Volgens WGO:
1. Blind
Gezichtsscherpte van het beste oog, met correctie door bril of lenzen, op afstand minder dan 1/20
Meestal nog wel visuele mogelijkheden
Waarschijnlijk braille leren
BEPERKING
Geschiedenis
- 1785:
start zorg voor personen met visuele beperking in EU.
Valentin Hauy
Richtte school voor blinden op
Louis Braille
Een van de eerste leerlingen, werd later zelf leerkracht en ontwikkelde een tactiel lees- en
schrijfsysteem dat bestond uit 6 puntjes.
1.1. Terminologie
- ‘Blind’: verwijst naar personen met totaal verlies gezichtsvermogen.
Niet alle personen volledig blind.
Woord blind kan als negatieve stempel ervaren worden.
- ‘Visueel beperkt’: inclusieve term die beter aansluit bij diverse gradaties.
- ! Belang van persoon als individu.
Visuele beperking is slechts één van de vele aspecten van iemands identiteit.
Kruispuntdenken (zie schema p. 20)
- Damen & Vervloed: goede visuele waarneming berust op vele uiteenlopende visuele functies:
Lichtzien – licht(over)gevoeligheid
Gezichtsscherpte: vormzien – waarnemen van vormen en details, gemeten met gezichtsscherpte
(acies visus)
Kleurenzien
Gezichtsveld, datgene wat in één oogopslag gezien kan worden van een visuele scène
Accommoderen, kunnen scherpstellen op objecten dichtbij of veraf
Licht-donker adaptatie
Contrastgevoeligheid
Binoculair zien, waaronder fuseren van de beelden van beide ogen samen en diepte zien.
Oogbewegingen, waronder volgen van bewegende objecten en gericht verleggen van de focus.
- Oftalmologische classificatie: gezichtsscherpte en gezichtsveld.
Gaat uit van een ‘stoornis’
- Etiologische classificatie: lokalisatie en aard van visuele aandoeningen.
Gaat uit van een ‘stoornis’
- Functionele classificatie
Gaat uit van de ‘beperkingen’ (en bijbehorende mogelijkheden) van en voor de persoon.
1.1.1. Oftalmologische indeling
- = oogheelkunde of medische definiëring
- Gebaseerd op vaststellen of meten van visuele waarnemingsvermogen.
- Gezichtsscherpte en gezichtsveld van belang.
Als deze voorkomt in combinatie met vestoring in bovenstaande functies: comorbiditeit.
Ernstige stoornissen van één of beide van deze aspecten maken dat iemand wordt beschouwd als
persoon met visuele beperkingen, wat dagelijkse beperkingen kan veroorzaken.
- Gaat uit van een ‘stoornis’.
, - Andere beperkingen van visuele functies kunnen belangrijke gevolgen hebben voor ontwikkeling en
beleving van persoon.
Verstoring kleurenzicht
Verminderde contrastgevoeligheid
Stoornissen in licht-donkeradaptatie
Verminderd dieptezicht
Oogebewegingsstoornissen
1.1.1.1. Gezichtsscherpte of visus
- Maakt het mogelijk om details en vormen van objecten te onderscheiden.
- Te danken aan macula: centrale zone netvlies.
Laat toe dat bijzonderheden en vormen van voorwerpen te onderscheiden zijn.
Maatstaf om 2 dichtbij elkaar gelegen punten op afstand nog gescheiden waar te nemen.
- Gezichtsscherpte wordt bepaald door grootte van kleinste voorwerp dat op afstand duidelijk gezien kan
worden.
Grootte en afstand van object speelt rol bij grootte netvliesbeeld.
- Ogen worden afzonderlijk en samen getest en gemeten voor:
Veraf zien
E-figuren (onderbroken cirkels) die in alle richtingen gedraaid zijn.
>> Persoon wordt gevraagd om met hand oriëntatie van figuur aan te geven. Deze tekens
hebben specifieke groottes die theoretisch door oog met normale functie herkend moeten
kunnen worden. Zo is er grootte bepaald voor 60 m, 36 m, 24 m, 12 m, 9 m en 6 m. Een
visus van 6/6 of 1 wordt toegekend als persoon letter met waarde 6 op 6 meter afstand kan
herkennen. Als persoon alleen letter met waarde 36 op 6 meter afstand kan zien, dan
wordt een visus van 6/36 toegekend
Grootte dat normaal oog herkent.
Dichtbij zien
Leeskaarten met letters en cijfers
Voorzichtig interpreteren!
- De gezichtsscherpte / visus wordt uitgedrukt in een breuk
Afstand waarop iemand een voorwerp scherp kan zien
Afstand waarop iemand met een normaal gezichtsvermogen dit voorwerp
kan zien
V = d/D
Visus = afstand van de persoon tot de letterkaart op de afstand waarop
een ‘goed’ oog de letter kan waarnemen
- Voor het meten van jonge kinderen (1j) of kinderen met EMB wordt een geautomatiseerd auto- en
photorefractometer gebruikt
Leidt tot een benaderende waarde, die aanduiding geeft van ernst van de problemen.
Nodig om te herhalen voor meer zekerheid.
Ook gebruikt bij kleuters: prenten ipv letters
Kind en gezin voert ook screening uit als kind te vroeg geboren wordt.
- Medische definities lopen sterk uit elkaar. Volgens WGO:
1. Blind
Gezichtsscherpte van het beste oog, met correctie door bril of lenzen, op afstand minder dan 1/20
Meestal nog wel visuele mogelijkheden
Waarschijnlijk braille leren
