Didactiek Nederlands 2
Didac&ek Nederlands 2 Yara Geldof 1
,1 Aanvankelijke processen
1.1 Wat is technisch lezen?
Leren decoderen: een woord herkennen als je het leest
- Klank-uitspraak
- Schri@
- Betekenis (het decoderen vergt wat inspanning, waardoor het leesbegrip soms wat
trager op gang komt, maar er is zeker al ruimte voor)
- à in het jaar dat het kind zeven wordt leert het alle leJers en de elementaire
leeshandeling. Het leert eenvoudige teksten lezen en zelf teksten schrijven
Automa&seren van de technische leesvaardigheid
à wie dit snel en accuraat (juist) kan en er de juiste betekenis aan kan koppelen is een
vloJe, vloeiende lezer
Soms bied je extra ondersteunende instruc&es over leestechnieken. Dit betekent niet dat je
met begrip moet wachten!
1.2 Wat is leren spellen?
Leren spelen is een toepassing van de code: taal schri@elijk voorstellen met
leJercombina&es
Nederlands is een complex systeem om te leren, wat het automa&seren van de spelling (en
ook het technisch lezen) bemoeilijkt.
Net als bij technisch lezen (waar begrip wat later kan komen) kan het automa&seren van het
spellen de func&onele schrij@aken in de weg staan.
Toch stel je die beter niet uit om mo&verende schrij@aken te geven. Met wat kinderen al
kunnen schrijven en lezen is best wel een en ander mogelijk.
1.3 Inze5en op technisch lezen en spelling = schoolse vaardigheid
Bij voorkeur vanuit een systema&sche en expliciete instruc&e
Met oog vooreeen fijne rela&e tussen klanken en leJers
- Kinderen leren de schri@elijke code omzeJen in een audi&eve code (de omweg van
de verklaring die de aanvankelijke processen typeert)
- Gezien er uitgegaan wordt van een een-een-rela&e wordt er gewerkt met een
klankzuivere woordenschat
Didac&ek Nederlands 2 Yara Geldof 2
, 1.4 Hoe leer je technisch lezen?
Volgens het alfabe&sch-fonemisch principe: bij elke klank-foneem-hoort een opschrijVare
leJer – grafeem:
- Visuele analyse
- Grafeem-foneemkoppeling (de leJers worden omgezet in klanken)
- Audi&eve synthese
- Betekenis ophalen (het woord herkennen)
à Zeer belastend voor het werkgeheugen waardoor er weinig ruimte overblij@ voor andere
mentale processen
(hakken en plakken)
Inzicht in het alfabe&sch-fonemisch principes door de elementaire leeshandeling
- Een gesproken woordt wordt geplitst in klanken
- Aan elke klank wordt een grafeem gekoppeld
Stappen:
- Visuele analyse
- Grafeem-foneemkoppeling
- Audi&eve synthese
- Betekenis ophalen
1.5 Wat gaat vooraf?
In de kleuterklas is er veel aandacht voor de ontluikende geleJerdheid
Als er wordt gesproken van ‘leren lezen’ in de kleuterklas gaat het over het s&muleren van de
ontluikende geleJerdheid in de meest ruime zin.
Een kind hee@ een spontane interesse voor boeken en leJers waar vanaf de peuterklas
speels aandacht wordt aan besteed.
1.5.1 Verdere fases in gele0erdheid
1. Kennismaken
Het kind maakt op inni&a&ef van de ander kennis mer geschreven taal.
Plezier beleven aan mondeling en schri@elijk taalgebruik. Genieten van voorlezen, vertellen
en taalspelletjes. Zien lezen en schrijven, ertoe aangezet worden in func&onele situa&es
geschreven taal gebruiken
Het wekken van belangstelling voor geschreven en gedrukte taal.
2. Ontmoeten
Het kind neemt zelf ini&a&ef.
Didac&ek Nederlands 2 Yara Geldof 3
Didac&ek Nederlands 2 Yara Geldof 1
,1 Aanvankelijke processen
1.1 Wat is technisch lezen?
Leren decoderen: een woord herkennen als je het leest
- Klank-uitspraak
- Schri@
- Betekenis (het decoderen vergt wat inspanning, waardoor het leesbegrip soms wat
trager op gang komt, maar er is zeker al ruimte voor)
- à in het jaar dat het kind zeven wordt leert het alle leJers en de elementaire
leeshandeling. Het leert eenvoudige teksten lezen en zelf teksten schrijven
Automa&seren van de technische leesvaardigheid
à wie dit snel en accuraat (juist) kan en er de juiste betekenis aan kan koppelen is een
vloJe, vloeiende lezer
Soms bied je extra ondersteunende instruc&es over leestechnieken. Dit betekent niet dat je
met begrip moet wachten!
1.2 Wat is leren spellen?
Leren spelen is een toepassing van de code: taal schri@elijk voorstellen met
leJercombina&es
Nederlands is een complex systeem om te leren, wat het automa&seren van de spelling (en
ook het technisch lezen) bemoeilijkt.
Net als bij technisch lezen (waar begrip wat later kan komen) kan het automa&seren van het
spellen de func&onele schrij@aken in de weg staan.
Toch stel je die beter niet uit om mo&verende schrij@aken te geven. Met wat kinderen al
kunnen schrijven en lezen is best wel een en ander mogelijk.
1.3 Inze5en op technisch lezen en spelling = schoolse vaardigheid
Bij voorkeur vanuit een systema&sche en expliciete instruc&e
Met oog vooreeen fijne rela&e tussen klanken en leJers
- Kinderen leren de schri@elijke code omzeJen in een audi&eve code (de omweg van
de verklaring die de aanvankelijke processen typeert)
- Gezien er uitgegaan wordt van een een-een-rela&e wordt er gewerkt met een
klankzuivere woordenschat
Didac&ek Nederlands 2 Yara Geldof 2
, 1.4 Hoe leer je technisch lezen?
Volgens het alfabe&sch-fonemisch principe: bij elke klank-foneem-hoort een opschrijVare
leJer – grafeem:
- Visuele analyse
- Grafeem-foneemkoppeling (de leJers worden omgezet in klanken)
- Audi&eve synthese
- Betekenis ophalen (het woord herkennen)
à Zeer belastend voor het werkgeheugen waardoor er weinig ruimte overblij@ voor andere
mentale processen
(hakken en plakken)
Inzicht in het alfabe&sch-fonemisch principes door de elementaire leeshandeling
- Een gesproken woordt wordt geplitst in klanken
- Aan elke klank wordt een grafeem gekoppeld
Stappen:
- Visuele analyse
- Grafeem-foneemkoppeling
- Audi&eve synthese
- Betekenis ophalen
1.5 Wat gaat vooraf?
In de kleuterklas is er veel aandacht voor de ontluikende geleJerdheid
Als er wordt gesproken van ‘leren lezen’ in de kleuterklas gaat het over het s&muleren van de
ontluikende geleJerdheid in de meest ruime zin.
Een kind hee@ een spontane interesse voor boeken en leJers waar vanaf de peuterklas
speels aandacht wordt aan besteed.
1.5.1 Verdere fases in gele0erdheid
1. Kennismaken
Het kind maakt op inni&a&ef van de ander kennis mer geschreven taal.
Plezier beleven aan mondeling en schri@elijk taalgebruik. Genieten van voorlezen, vertellen
en taalspelletjes. Zien lezen en schrijven, ertoe aangezet worden in func&onele situa&es
geschreven taal gebruiken
Het wekken van belangstelling voor geschreven en gedrukte taal.
2. Ontmoeten
Het kind neemt zelf ini&a&ef.
Didac&ek Nederlands 2 Yara Geldof 3