2023-2024
CLINICAL NEUROPSYCHOLOGY
C.LAFOSSE, N. VAES, E. SWINNEN
DEEL 1: Lafosse en Vaes .................................................................................................................. 1
Intro ................................................................................................................................................. 2
Aandoeningen in het frontale (-striatale) systeem.......................................................................... 9
Memory system ............................................................................................................................. 20
Neuropsychologische symptomatologie ....................................................................................... 23
Spatial neglect ............................................................................................................................... 30
Sensorimotor integratie & lichaamsrepresentatie ........................................................................ 48
DEEL 2: Swinnen ............................................................................................................................ 63
Depressie bij neurologiesche populatie ........................................................................................ 64
Wandel- en cognitieve functie bij czs-aandoeningen .................................................................... 78
neuropsychologische aspecten van PD ......................................................................................... 87
Neuromodulatie .......................................................................................................................... 106
,DEEL 1: LAFOSSE EN VAES
1
,INTRO
Het brein gaat alle input
registreren dat de zintuigen
integration problemsolving (senses) sturen, nadien zal het
brein deze info gaan verwerken.
processing actionplan Alle info van het visueel, auditief
en somato-sensorisch systeem,
registration execution wordt geassocieerd/ gecorreleerd
met info uit voorgaande
ervaringen = memory
SENSES MUSCLES
Alles wat het brein moet
AFFERENT EFFERENT verwerken is voortdurend
INPUT OUTPUT verbonden met het geheugen
Perception = het echte idee wat het brein ons geeft over de omgeving en wat de zintuigen zijn aan het
waarnemen
De reden waarom het brein al deze info verwerkt en integreert is omdat we moeten handelen naar de omgeving.
Het brein kan dus berekenen wat we moeten doen als reactie op die input → problemsolving → actionplan →
execution → spieren doen dan de juiste taak
Dit hele proces gebeurt voortdurend, elke seconde → dat is de manier waarop het brein ons gedrag (behaviour)
creëert
WERKING
* Input komt binnen in het posterieure gedeelte van het brein = occipital, pariërital en temporal cortex
* De geïntegreerde input wordt dan verder doorgegeven naar het anterieure deel van het brein (frontale
kwab), deze kwab heeft ook andere structuren nodig → vormen circuits
Het brein krijgt input van de zintuigen, deze input
I II III III II I
gaat via de craniale zenuwen naar de hersenstam
of rechtstreeks naar de thalamus. Thalamus stuurt
deze info dan door naar de cortex.
Cerebellum
De cortex helpt de ontwikkeling van cognitieve
Limbic system Striatal systems processen. Dat doet hij in verschillende levels
Thalamus (primair, secundair en tertiair)
* Primair = registration
* Secundair = processing
Brainstem
* Tertiair = integration
INPUT OUTPUT
2
, Deze info wordt doorgegeven naar frontale kwab. En doorgaat weer 3 levels
* Tertiaire = problemsolving (prefrontale
kwab)
I II III III II I * Secundair = actionplan
* Primair = execution
Van primaire cortex worden, via verschillende
Cerebellum tracts, de spieren aangestuurd
Limbic system Striatal systems De frontale kwab kan dit niet alleen!
Thalamus
* Limbische systeem: helpt om de info
verder te verwerken om zo een soort
Brainstem
motivatie/drive te creëren
* Striataal systeem (BG): automatisatie
INPUT OUTPUT
van taken (habits)
* Cerebellum: helpt om de beweging juist
uit te voeren, juiste perceptie
Neuropsychologie = omgaan met vooral het hoogste niveau in dit schema, de cortex maar dus ook on
samenwerking met de subcorticale niveaus
PROJECTIE GEBIEDEN
* Modaliteit specifiek: elke modaliteit heeft zijn
eigen regio
* Topotopische organisatie
* GEEN Hemisferische lateralisatie: geen verschil in
linker en rechter hemisfeer → zelfde motorische
prestaties
- Tracts zijn wel contralateraal maar
uitkomst is hetzelfde
Associatieve regio’s van het brein creëren gedrag
Er zijn ook parallelle tracts in het brein:
* Als je iets ziet dan wordt dat verwerkt door de ogen, het gaat
I II III III II I naar de thalamus → primaire occipitale cortex
* Door evolutie hebben we ook oude systemen die tegelijkertijd
Cerebellum
info sturen naar de pariëtale cortex, limbische systemen
Limbic system Striatal systems
(amygdala) → we weten direct of er een specifieke stimulus
Thalamus
bedreigend is of niet
* Visuele route die we kennen: ogen => thalamus => primaire
Brainstem
visuele cortex
INPUT
* Oud systeem verwerkt tegelijkertijd informatie: ogen =>
OUTPUT
colliculus superior (mesencephalon) => pariëtale cortex
(verwerking van ruimtelijke informatie)
3
CLINICAL NEUROPSYCHOLOGY
C.LAFOSSE, N. VAES, E. SWINNEN
DEEL 1: Lafosse en Vaes .................................................................................................................. 1
Intro ................................................................................................................................................. 2
Aandoeningen in het frontale (-striatale) systeem.......................................................................... 9
Memory system ............................................................................................................................. 20
Neuropsychologische symptomatologie ....................................................................................... 23
Spatial neglect ............................................................................................................................... 30
Sensorimotor integratie & lichaamsrepresentatie ........................................................................ 48
DEEL 2: Swinnen ............................................................................................................................ 63
Depressie bij neurologiesche populatie ........................................................................................ 64
Wandel- en cognitieve functie bij czs-aandoeningen .................................................................... 78
neuropsychologische aspecten van PD ......................................................................................... 87
Neuromodulatie .......................................................................................................................... 106
,DEEL 1: LAFOSSE EN VAES
1
,INTRO
Het brein gaat alle input
registreren dat de zintuigen
integration problemsolving (senses) sturen, nadien zal het
brein deze info gaan verwerken.
processing actionplan Alle info van het visueel, auditief
en somato-sensorisch systeem,
registration execution wordt geassocieerd/ gecorreleerd
met info uit voorgaande
ervaringen = memory
SENSES MUSCLES
Alles wat het brein moet
AFFERENT EFFERENT verwerken is voortdurend
INPUT OUTPUT verbonden met het geheugen
Perception = het echte idee wat het brein ons geeft over de omgeving en wat de zintuigen zijn aan het
waarnemen
De reden waarom het brein al deze info verwerkt en integreert is omdat we moeten handelen naar de omgeving.
Het brein kan dus berekenen wat we moeten doen als reactie op die input → problemsolving → actionplan →
execution → spieren doen dan de juiste taak
Dit hele proces gebeurt voortdurend, elke seconde → dat is de manier waarop het brein ons gedrag (behaviour)
creëert
WERKING
* Input komt binnen in het posterieure gedeelte van het brein = occipital, pariërital en temporal cortex
* De geïntegreerde input wordt dan verder doorgegeven naar het anterieure deel van het brein (frontale
kwab), deze kwab heeft ook andere structuren nodig → vormen circuits
Het brein krijgt input van de zintuigen, deze input
I II III III II I
gaat via de craniale zenuwen naar de hersenstam
of rechtstreeks naar de thalamus. Thalamus stuurt
deze info dan door naar de cortex.
Cerebellum
De cortex helpt de ontwikkeling van cognitieve
Limbic system Striatal systems processen. Dat doet hij in verschillende levels
Thalamus (primair, secundair en tertiair)
* Primair = registration
* Secundair = processing
Brainstem
* Tertiair = integration
INPUT OUTPUT
2
, Deze info wordt doorgegeven naar frontale kwab. En doorgaat weer 3 levels
* Tertiaire = problemsolving (prefrontale
kwab)
I II III III II I * Secundair = actionplan
* Primair = execution
Van primaire cortex worden, via verschillende
Cerebellum tracts, de spieren aangestuurd
Limbic system Striatal systems De frontale kwab kan dit niet alleen!
Thalamus
* Limbische systeem: helpt om de info
verder te verwerken om zo een soort
Brainstem
motivatie/drive te creëren
* Striataal systeem (BG): automatisatie
INPUT OUTPUT
van taken (habits)
* Cerebellum: helpt om de beweging juist
uit te voeren, juiste perceptie
Neuropsychologie = omgaan met vooral het hoogste niveau in dit schema, de cortex maar dus ook on
samenwerking met de subcorticale niveaus
PROJECTIE GEBIEDEN
* Modaliteit specifiek: elke modaliteit heeft zijn
eigen regio
* Topotopische organisatie
* GEEN Hemisferische lateralisatie: geen verschil in
linker en rechter hemisfeer → zelfde motorische
prestaties
- Tracts zijn wel contralateraal maar
uitkomst is hetzelfde
Associatieve regio’s van het brein creëren gedrag
Er zijn ook parallelle tracts in het brein:
* Als je iets ziet dan wordt dat verwerkt door de ogen, het gaat
I II III III II I naar de thalamus → primaire occipitale cortex
* Door evolutie hebben we ook oude systemen die tegelijkertijd
Cerebellum
info sturen naar de pariëtale cortex, limbische systemen
Limbic system Striatal systems
(amygdala) → we weten direct of er een specifieke stimulus
Thalamus
bedreigend is of niet
* Visuele route die we kennen: ogen => thalamus => primaire
Brainstem
visuele cortex
INPUT
* Oud systeem verwerkt tegelijkertijd informatie: ogen =>
OUTPUT
colliculus superior (mesencephalon) => pariëtale cortex
(verwerking van ruimtelijke informatie)
3
