Lesweek 1
Hanno Pijl heeft pop-up college op Haage markt https://youtu.be/hdt9rfK4BOc\
Gezondheidsvoorlichting
Voorbeelden: folder waarin vrouwen aangemoedigd worden om borstzelfonderzoek uit te voeren,
een training voor diabeten over de dagelijkse omgang met medicijnen en voeding, een training voor
huisartsen in het herkennen van psychologische problemen bij hun patiënten, stoppen-met-
rokencursussen etc.
Gezondheidsvoorlichting: is een vakterm voor álle activiteiten die kunnen worden ondernomen om
te stimuleren dat mensen zich op vrijwillige basis ‘gezonder’ willen en kunnen gedragen. Het is een
vakterm voor een breed scala aan interventies ter bevordering van gezond gedrag.
Primaire preventie
Voorkomen dat er nieuwe ziektegevallen ontstaan
Richt zich op gezonde personen die een verhoogd risico hebben
Vb. Preventie voor hiv-infectie door het stimuleren van veilig vrijen, van hart-en vaatziekten door
stoppen-met-roken, van ongevallen door verkeersmaatregelen, of van voedselvergiftiging door
bevordering van hygiëne in de keuken.
Secundaire preventie
Het ziekteproces in een zo vroeg mogelijk stadium opsporen
Vb. borstkankeronderzoek, regelmatig onderzoeken van baby’s op de consultatiebureaus.
Tertiaire preventie
Voorkomen dat een ziekte of aandoening erger wordt
1
,Vb. bevorderen van therapietrouw (het volhouden van de behandeling zoals bedoeld), hulp bij
zelfmanagement van chronische ziekten (bijvoorbeeld toepassen van juiste eetgewoonten,
bloedsuikercontrole en medicatie bij suikerziekte).
Wat vinden jullie ongezond gedrag?
Probleemoplossing Algemeen
1. Probleemanalyse
1. Wat is het gezondheidsprobleem
2. Welk gedrag veroorzaakt dat gezondheidsprobleem
3. Welke factoren veroorzaken dat gedrag
2. Doelen stellen
4. Welke gedragsveranderingen willen we bereiken
5. Welke factoren moeten we daarvoor veranderen
3. Methoden en strategieën
6. Hoe gaan we die factoren veranderen zodat het gedrag kan veranderen om het
gezondheidsprobleem te verminderen
4. Interventie ontwikkeling
7. Hoe moet interventie er uit zien die de factoren verandert zodat het gedrag kan veranderen om
het gezondheidsprobleem te verminderen
5. Implementatie
8. Hoe zorgen we ervoor dat mensen de interventie gaan gebruiken
6. Evaluatie
9. Heeft deze interventie het gezondheidsprobleem verholpen
2
,Stap 2 en 5, doelen en implementatie, evalueer je in stap 6, evaluatie.
Voordat je gedrag kan veranderen moet je eerst weten hoe het gedrag tot stand is gekomen =
gedragsdeterminanten in kaart brengen.
Nadat je dit weet: de beste methode (interventie) vinden om de gedragsdeterminanten te
veranderen.
→ Gebruik model(len) als hulpmiddel
Model voor Planmatige Gezondheidsvoorlichting en Gedragsverandering
1. Analyse volksgezondheid Gezondheid
2. Analyse gedrag Leefstijl/ gedrag
3. Analyse determinanten van gedrag ASE
4. Interventieontwikkeling
5. Interventie implementatie
6. Evaluatie
Belangrijk: elke stap evalueren!
Stellingen
1. Gezondheidsvoorlichting is een onderdeel van gezondheidsbevordering. Ja.
2. Het alcoholverbod onder 18 jaar is een voorbeeld van gezondheidsbescherming. Ja.
3. De sportpas is een voorbeeld van gezondheidsbescherming. Nee.
4. Het gratis uitdelen van fruit in een kantine is een voorbeeld van gezondheidsvoorlichting. Ja.
5. Een huisarts die een patiënt met hartklachten adviseert te stoppen met roken, is een
voorbeeld van primaire preventie. Nee.
6. Maandelijkse controles uitvoeren bij mensen met een hoge bloeddruk is een voorbeeld van
secundaire preventie. Ja.
7. Mensen met COPD stimuleren beweegoefeningen te doen is een voorbeeld van tertiaire
preventie. Ja.
Leefstijlinterventies
Model planmatige GVO
1. Analyse volksgezondheid
2. Analyse gedrag
3. Analyse determinanten van gedrag
4. Interventieontwikkeling
5. Interventie implementatie
6. Evaluatie
3
, Intervention Mapping
Leefstijlinterventies
Stap 4 van model planmatige GVO overstappen naar Intervention Mapping stap 2.
4
Hanno Pijl heeft pop-up college op Haage markt https://youtu.be/hdt9rfK4BOc\
Gezondheidsvoorlichting
Voorbeelden: folder waarin vrouwen aangemoedigd worden om borstzelfonderzoek uit te voeren,
een training voor diabeten over de dagelijkse omgang met medicijnen en voeding, een training voor
huisartsen in het herkennen van psychologische problemen bij hun patiënten, stoppen-met-
rokencursussen etc.
Gezondheidsvoorlichting: is een vakterm voor álle activiteiten die kunnen worden ondernomen om
te stimuleren dat mensen zich op vrijwillige basis ‘gezonder’ willen en kunnen gedragen. Het is een
vakterm voor een breed scala aan interventies ter bevordering van gezond gedrag.
Primaire preventie
Voorkomen dat er nieuwe ziektegevallen ontstaan
Richt zich op gezonde personen die een verhoogd risico hebben
Vb. Preventie voor hiv-infectie door het stimuleren van veilig vrijen, van hart-en vaatziekten door
stoppen-met-roken, van ongevallen door verkeersmaatregelen, of van voedselvergiftiging door
bevordering van hygiëne in de keuken.
Secundaire preventie
Het ziekteproces in een zo vroeg mogelijk stadium opsporen
Vb. borstkankeronderzoek, regelmatig onderzoeken van baby’s op de consultatiebureaus.
Tertiaire preventie
Voorkomen dat een ziekte of aandoening erger wordt
1
,Vb. bevorderen van therapietrouw (het volhouden van de behandeling zoals bedoeld), hulp bij
zelfmanagement van chronische ziekten (bijvoorbeeld toepassen van juiste eetgewoonten,
bloedsuikercontrole en medicatie bij suikerziekte).
Wat vinden jullie ongezond gedrag?
Probleemoplossing Algemeen
1. Probleemanalyse
1. Wat is het gezondheidsprobleem
2. Welk gedrag veroorzaakt dat gezondheidsprobleem
3. Welke factoren veroorzaken dat gedrag
2. Doelen stellen
4. Welke gedragsveranderingen willen we bereiken
5. Welke factoren moeten we daarvoor veranderen
3. Methoden en strategieën
6. Hoe gaan we die factoren veranderen zodat het gedrag kan veranderen om het
gezondheidsprobleem te verminderen
4. Interventie ontwikkeling
7. Hoe moet interventie er uit zien die de factoren verandert zodat het gedrag kan veranderen om
het gezondheidsprobleem te verminderen
5. Implementatie
8. Hoe zorgen we ervoor dat mensen de interventie gaan gebruiken
6. Evaluatie
9. Heeft deze interventie het gezondheidsprobleem verholpen
2
,Stap 2 en 5, doelen en implementatie, evalueer je in stap 6, evaluatie.
Voordat je gedrag kan veranderen moet je eerst weten hoe het gedrag tot stand is gekomen =
gedragsdeterminanten in kaart brengen.
Nadat je dit weet: de beste methode (interventie) vinden om de gedragsdeterminanten te
veranderen.
→ Gebruik model(len) als hulpmiddel
Model voor Planmatige Gezondheidsvoorlichting en Gedragsverandering
1. Analyse volksgezondheid Gezondheid
2. Analyse gedrag Leefstijl/ gedrag
3. Analyse determinanten van gedrag ASE
4. Interventieontwikkeling
5. Interventie implementatie
6. Evaluatie
Belangrijk: elke stap evalueren!
Stellingen
1. Gezondheidsvoorlichting is een onderdeel van gezondheidsbevordering. Ja.
2. Het alcoholverbod onder 18 jaar is een voorbeeld van gezondheidsbescherming. Ja.
3. De sportpas is een voorbeeld van gezondheidsbescherming. Nee.
4. Het gratis uitdelen van fruit in een kantine is een voorbeeld van gezondheidsvoorlichting. Ja.
5. Een huisarts die een patiënt met hartklachten adviseert te stoppen met roken, is een
voorbeeld van primaire preventie. Nee.
6. Maandelijkse controles uitvoeren bij mensen met een hoge bloeddruk is een voorbeeld van
secundaire preventie. Ja.
7. Mensen met COPD stimuleren beweegoefeningen te doen is een voorbeeld van tertiaire
preventie. Ja.
Leefstijlinterventies
Model planmatige GVO
1. Analyse volksgezondheid
2. Analyse gedrag
3. Analyse determinanten van gedrag
4. Interventieontwikkeling
5. Interventie implementatie
6. Evaluatie
3
, Intervention Mapping
Leefstijlinterventies
Stap 4 van model planmatige GVO overstappen naar Intervention Mapping stap 2.
4
