Samenvatting plantkunde door Els Prinsen (les 3 tot 5)

Vorm en functie planten: structuur, groei en ontwikkeling
Structuur van de plant
 Plasticiteit: mogelijkheid van een organisme om zichzelf te moduleren als reactie op locale
omgevingsomstandigheden
o Als gevolg van sedentair leven van planten
 Kan zich niet verplaatsen
o Voorbeeld waterplantjes
 Onder water: geveerde structuur voor minimale weerstand in stromend water
 Boven water: eironde structuur om te drijven -> optimale opvang van licht




Tussen twee knooppunten

Op einde van stengel


Geen bloem




o Natuurlijke selectie op niveau van soorten: morfologische karakteristieken
 Adaptatie: overleven en reproductief proces in extreme omstandigheden




1

,De wortel
 Verschillende functies
o Opname van water en mineralen
o Vasthechting
o Opslag van voedingselementen
 Verschillende types aanwezig
o Verschillende soorten wortels
 Hoofdwortels/ penwortel
 Zijwortels: meercellig
 Wortelharen: ééncellig
o Verschillende vormen
 Dicotylen: hoofdwortel + zijwortels (zoals bij eetbare wortels)
 Monocotylen: adventiefwortels, rhizomen (zoals bij prei)
o Wortels kunnen zich aanpassen aan de omgeving
 Verhoging van de vasthechting en adsorptieoppervlak
 Opslag van nutriënten, water en zuurstof door gemodificeerde stengels en
bladeren
 Voortplanting

->wortels dienen als opslagplaats, ondersteuning en voor ademhaling (boven water uitsteken)

De stengel




 Gemodificeerde stengels: rhizomen (ondergrondse, horizontaal groeiende wortel) ,
wortelknollen (voortplanting) en stolonen (ondergrondse uitlopers waaruit jonge planten
kunnen gevormd worden)
o Ranken: indien plant groter wil zijn dan zijn capaciteit
 Gemodificeerde scheut/bladeren: bollen (ajuin)

Het blad
 Verschil in monocotyl en dicotyl

Dicotylen Monocotylen


Bladschijf Bladschede
Bladmoes Bladmoes
Nerven (I,II, III, IV) -> vertakkingen Nerven (parallel)

2

, Bladsteel/ petiool Geen petiool
 Beide soorten dienen wel allebei voor fotosynthese
 Opbouw blad van dicotylen kan op verschillende manieren
o Enkelvoudig blad
 Onverdeeld, soms wel diepe lobben
o Samengesteld blad
 Blad bestaat uit meerdere leaflets
 Delen uitziend als bladen
 Knop enkel beneden terug te vinden -> beschouwd als één blad
o Dubbel samengesteld blad
 Elke leaflet is nog eens onderverdeeld in andere leaflets
 Gemodificeerde bladeren: ranken, doornen, bracteeën (schutblad) en vlezige bladeren

Bouwstenen van weefsels
Dermaal weefsel: epidermis en peridermis
omgeven van de plant

Vasculair weefsel: floeem en xyleem
transport binnen de plant
delingsweefsel en geleidingsweefsel

Grondweefsel: merg en cortex
opvulling en bescherming van de plant
reservestoffen en vulweefsel




Soorten cellen
 Parenchym cellen: bezitten bladgroenkorrels
 Collenchym cellen: cellulose en protopectine -> stevigheid
 Sclerenchym cellen: verhout -> stevigheid
 Xyleemcellen: watertransport
 Floeemcellen: suikertransport

De plantencel
 Omgeven door rigide celwand
o Primaire en secundaire celwand
o Spanning op vacuole -> druk van celwand gaat expansie tegen
o Opgebouwd uit lignine en cellulose
 Cirkelvormige openingen: stippels (pits)
 Naburige cellen verbonden door middenlamella


3