Samenvatting EBP 2
EBP 2 College 1 het wat en hoe van EBP in cijfers
Leerdoelen:
1. Begrip krijgen van belangrijke termen in de methodologie
2. Vaardigheden en kennis verwerven van onderzoek en statistiek
Wat is wetenschap?
Het is simpelweg een systematische manier om ‘natuur’ heel precies en grondig te observeren en hierbij
consistente logica en methoden te gebruiken om de resultaten te evalueren. Je moet niet je gevoel erbij
betrekken.
Waarom Evidence Based Practice?
Volgens de definitie van de American Dental Association is Evidence Based Tandheelkunde een benadering van
de mondzorg die een oordeelkundige integratie vereist van:
- Systematisch beoordeelde wetenschappelijke literatuur die relevant is voor de orale en algemeen
medische gezondheidstoestand en voorgeschiedenis van de patiënt met; de klinische expertise van de
tandheelkundige professional en de behoeften en voorkeuren van de patiënt aangaande de
behandeling.
Waarom is EBP nodig?
Je moet op de hoogte blijven van ‘best practices’ na afstuderen en in de rest van je carrière. Kennis verouderd
snel en er zijn veel nieuwe ontwikkelingen in de mondzorg.
Ook moet je zicht krijgen op oorzaken van (mond)ziekten en effecten van behandelingen.
Hoe werkt EBP?
1. Formuleer een vraag
2. Zoek de informatie
3. Interpreteer de uitkomsten
4. Breng de bevindingen in de praktijk
5. Evalueer het resultaat
1. Zet informatiebehoefte over bv diagnose, prognose, therapie van patiënten om in beantwoorde vraag:
PICO vraag.
- ‘Wat is het effect van interventie bij probleem/patiënt ter opzichte van co-interventie op de
outcome’
2. Beantwoord de vraag efficiënt door doeltreffend gebruik van hulpbronnen (databases, medisch
wetenschappelijke artikelen).
- Therapie/preventie, diagnose, etiologie/risico, prognose.
3. Beoordeel het gevonden artikel op waarde en bruikbaarheid.
4. Pas de bevindingen van het gevonden artikel toe in het klinische handelen
5. Evalueer het resultaat van de interventie
Type vragen in de EBP
- Klinische vraag: heeft betrekking op de behandeling van patiënten of vragen van de patiënt uit de
praktijk. Bijv. de patiënt vraagt of de gebruikte polijstpasta op lange termijn glazuurschade kan
veroorzaken.
- PICO vraag (of PDO): vertaling van de klinische vraag naar een “met wetenschap beantwoordbare”
vraag.
Waarom Evidence Based tandheelkunde?
Het gebruik van wetenschap is essentieel wanneer het gaat om het rationaliseren van de mondzorg.
,Meten in percentages en proporties
Wat is meten?
Meten is een getal toekennen aan een eigenschap van een onderzoekseenheid met als doel:
- Tot een stelling te komen van de mate waarin een eigenschap/variabele zich voordoet bij een persoon
of populatie
- Een kwantitatieve vergelijking te maken tussen groepen.
(kwantitatief= verschillende typen onderzoek waarin de bestudeerde parameter in cijfers wordt
uitgedrukt, i.p.v. woorden, en waar mogelijk statistisch getoetst)
Onderzoek: Survey of alcohol and drug use among UK based dental undergraduates, B. Underwood
Doel: prevalentie alcohol en drugsgebruik
Design: cross-sectioneel onderzoek
Setting: opleiding tandheelkunde UK 1998
Onderzoeksgroepen en methoden: 1e tot 5e jaars (n=264)
Resultaten: Alcohol gebruik bij de studenten
Drinkt nooit % (n) Dringt alcohol % (n) Dringt veel % (n) Comazuiper % (n)
Vrouwen 10 (16) 90 (146) 42 (61) 59 (36)
(n=162)
Mannen 18 (18) 82 (84) 63 (53) 57 (30)
(n=102)
.. = percentage mensen
( .. ) = aantal mensen
90% van de vrouwen drinken alcohol (146)
42% van de vrouwen die alcohol drinken, drinkt veel (61)
59% van de vrouwen die veel drinken, is een comazuiper (36)
Hoeveel procent van de studenten drinkt alcohol?
146 + 84 = x 100 = 87,1%
Proportie = een ratio ofwel een verhouding tussen de fractie en het totaal. Bijv. de proportie studenten die
drinken is: 230/264 = 0.87 ofwel 87 op de 100. Percentage is niets anders dan de vermenigvuldiging van de
proportie met 100, dus 230/264x100 = 87%
Wat kun je er mee?
Je kunt eenvoudige kwantitatieve beschrijvingen geven
- Bv. 87% van de studenten drinkt alcohol
Je kunt eenvoudige vergelijkingen tussen groepen maken
, - Bv. Het comazuipen komt voor bij 28,57% van de vrouwelijke studenten en bij 29,41% van de
mannelijke studenten
of
- Bv. Het comazuipen komt bij 58,5% van de vrouwelijke alcohol gebruikers en bij 56% van de
mannelijke alcohol gebruikers voor
Je kunt risico bepalen
- Relatief risico: verhouding tussen verschillende proporties: (36/61)/(30/53)=0,59/0,57=> RR=1,04
RR= relatief risico
Je kunt conclusies trekken (komt in jaar 3 en 4 aan de orde)
- Er is geen statistisch significant verschil in het overmatig drinken van alcohol tussen vrouwelijke en
mannelijke studenten
Populatie, steekproef en populatieprevalentie
Populatie heeft betrekking op b.v.: alle mondhygiënisten in Nederland
Een steekproef heeft betrekking op een (representatief) deel v.d. populatie.
Populatieprevalentie en steekproeftrekking:
Stel ik wil weten hoeveel tandartsen in Nederland golfen.
- Een meting op basis van de gehele populatie (+/- 8500) tandartsen noemen we de werkelijke
prevalentie ofwel de populatieprevalentie
- Over het algemeen worden niet alle personen uit een populatie meegenomen in een onderzoek. Hier
is een populatie meestal veel te groot voor. Daarom een steekproeftrekking.
Het resultaat van een onderzoek op basis van een steekproef zal nooit hetzelfde zijn als wanneer je de gehele
populatie meeneemt in het onderzoek. Er zal altijd verschil zijn, al is het maar heel klein.
De standaardfout van de prevalentie en het betrouwbaarheidsinterval
Standaardfout van de prevalentie (standard error, SE)
- De mate waarin een meting in steekproef verschilt van meting in de populatie wordt geschat met de
zogenaamde standaardfout (onzekerheid)
- De standaardfout wordt kleiner naar mate de steekproef groter wordt. (zegt dus niet of het onderzoek
goed of slecht is)
- Als het onderzoek gebaseerd zou zijn op de totale populatie, zouden we uitkomen op de werkelijke
(populatie) prevalentie en zou er geen onzekerheid zijn: de standaard fout zou nul zijn.
Voorbeeld: berekenen SE van de prevalentie
Stel je wilt verslaving aan zure beertjes onder mondhygiënisten onderzoeken. In de steekproef van 198
mondhygiënisten is de prevalentie 55%
SE= √p(1-p)/N
P = prevalentie
N = omvang van de steekproef
P= 55% = 0,55
N= 198
SE = √0,55x(1-0,55)/198 = 0,0354
Het betrouwbaarheidsinterval (BI)
De prevalentie van 55% is op basis van een steekproef van 198 mondhygiënisten (109/198)
De vraag is natuurlijk: hoe groot is de werkelijke (populatie) prevalentie van Nederlandse mondhygiënisten die
aan zure beertjes verslaafd zijn.
Dit kunnen we bepalen (schatten) met behulp van het betrouwbaarheidsinterval.
EBP 2 College 1 het wat en hoe van EBP in cijfers
Leerdoelen:
1. Begrip krijgen van belangrijke termen in de methodologie
2. Vaardigheden en kennis verwerven van onderzoek en statistiek
Wat is wetenschap?
Het is simpelweg een systematische manier om ‘natuur’ heel precies en grondig te observeren en hierbij
consistente logica en methoden te gebruiken om de resultaten te evalueren. Je moet niet je gevoel erbij
betrekken.
Waarom Evidence Based Practice?
Volgens de definitie van de American Dental Association is Evidence Based Tandheelkunde een benadering van
de mondzorg die een oordeelkundige integratie vereist van:
- Systematisch beoordeelde wetenschappelijke literatuur die relevant is voor de orale en algemeen
medische gezondheidstoestand en voorgeschiedenis van de patiënt met; de klinische expertise van de
tandheelkundige professional en de behoeften en voorkeuren van de patiënt aangaande de
behandeling.
Waarom is EBP nodig?
Je moet op de hoogte blijven van ‘best practices’ na afstuderen en in de rest van je carrière. Kennis verouderd
snel en er zijn veel nieuwe ontwikkelingen in de mondzorg.
Ook moet je zicht krijgen op oorzaken van (mond)ziekten en effecten van behandelingen.
Hoe werkt EBP?
1. Formuleer een vraag
2. Zoek de informatie
3. Interpreteer de uitkomsten
4. Breng de bevindingen in de praktijk
5. Evalueer het resultaat
1. Zet informatiebehoefte over bv diagnose, prognose, therapie van patiënten om in beantwoorde vraag:
PICO vraag.
- ‘Wat is het effect van interventie bij probleem/patiënt ter opzichte van co-interventie op de
outcome’
2. Beantwoord de vraag efficiënt door doeltreffend gebruik van hulpbronnen (databases, medisch
wetenschappelijke artikelen).
- Therapie/preventie, diagnose, etiologie/risico, prognose.
3. Beoordeel het gevonden artikel op waarde en bruikbaarheid.
4. Pas de bevindingen van het gevonden artikel toe in het klinische handelen
5. Evalueer het resultaat van de interventie
Type vragen in de EBP
- Klinische vraag: heeft betrekking op de behandeling van patiënten of vragen van de patiënt uit de
praktijk. Bijv. de patiënt vraagt of de gebruikte polijstpasta op lange termijn glazuurschade kan
veroorzaken.
- PICO vraag (of PDO): vertaling van de klinische vraag naar een “met wetenschap beantwoordbare”
vraag.
Waarom Evidence Based tandheelkunde?
Het gebruik van wetenschap is essentieel wanneer het gaat om het rationaliseren van de mondzorg.
,Meten in percentages en proporties
Wat is meten?
Meten is een getal toekennen aan een eigenschap van een onderzoekseenheid met als doel:
- Tot een stelling te komen van de mate waarin een eigenschap/variabele zich voordoet bij een persoon
of populatie
- Een kwantitatieve vergelijking te maken tussen groepen.
(kwantitatief= verschillende typen onderzoek waarin de bestudeerde parameter in cijfers wordt
uitgedrukt, i.p.v. woorden, en waar mogelijk statistisch getoetst)
Onderzoek: Survey of alcohol and drug use among UK based dental undergraduates, B. Underwood
Doel: prevalentie alcohol en drugsgebruik
Design: cross-sectioneel onderzoek
Setting: opleiding tandheelkunde UK 1998
Onderzoeksgroepen en methoden: 1e tot 5e jaars (n=264)
Resultaten: Alcohol gebruik bij de studenten
Drinkt nooit % (n) Dringt alcohol % (n) Dringt veel % (n) Comazuiper % (n)
Vrouwen 10 (16) 90 (146) 42 (61) 59 (36)
(n=162)
Mannen 18 (18) 82 (84) 63 (53) 57 (30)
(n=102)
.. = percentage mensen
( .. ) = aantal mensen
90% van de vrouwen drinken alcohol (146)
42% van de vrouwen die alcohol drinken, drinkt veel (61)
59% van de vrouwen die veel drinken, is een comazuiper (36)
Hoeveel procent van de studenten drinkt alcohol?
146 + 84 = x 100 = 87,1%
Proportie = een ratio ofwel een verhouding tussen de fractie en het totaal. Bijv. de proportie studenten die
drinken is: 230/264 = 0.87 ofwel 87 op de 100. Percentage is niets anders dan de vermenigvuldiging van de
proportie met 100, dus 230/264x100 = 87%
Wat kun je er mee?
Je kunt eenvoudige kwantitatieve beschrijvingen geven
- Bv. 87% van de studenten drinkt alcohol
Je kunt eenvoudige vergelijkingen tussen groepen maken
, - Bv. Het comazuipen komt voor bij 28,57% van de vrouwelijke studenten en bij 29,41% van de
mannelijke studenten
of
- Bv. Het comazuipen komt bij 58,5% van de vrouwelijke alcohol gebruikers en bij 56% van de
mannelijke alcohol gebruikers voor
Je kunt risico bepalen
- Relatief risico: verhouding tussen verschillende proporties: (36/61)/(30/53)=0,59/0,57=> RR=1,04
RR= relatief risico
Je kunt conclusies trekken (komt in jaar 3 en 4 aan de orde)
- Er is geen statistisch significant verschil in het overmatig drinken van alcohol tussen vrouwelijke en
mannelijke studenten
Populatie, steekproef en populatieprevalentie
Populatie heeft betrekking op b.v.: alle mondhygiënisten in Nederland
Een steekproef heeft betrekking op een (representatief) deel v.d. populatie.
Populatieprevalentie en steekproeftrekking:
Stel ik wil weten hoeveel tandartsen in Nederland golfen.
- Een meting op basis van de gehele populatie (+/- 8500) tandartsen noemen we de werkelijke
prevalentie ofwel de populatieprevalentie
- Over het algemeen worden niet alle personen uit een populatie meegenomen in een onderzoek. Hier
is een populatie meestal veel te groot voor. Daarom een steekproeftrekking.
Het resultaat van een onderzoek op basis van een steekproef zal nooit hetzelfde zijn als wanneer je de gehele
populatie meeneemt in het onderzoek. Er zal altijd verschil zijn, al is het maar heel klein.
De standaardfout van de prevalentie en het betrouwbaarheidsinterval
Standaardfout van de prevalentie (standard error, SE)
- De mate waarin een meting in steekproef verschilt van meting in de populatie wordt geschat met de
zogenaamde standaardfout (onzekerheid)
- De standaardfout wordt kleiner naar mate de steekproef groter wordt. (zegt dus niet of het onderzoek
goed of slecht is)
- Als het onderzoek gebaseerd zou zijn op de totale populatie, zouden we uitkomen op de werkelijke
(populatie) prevalentie en zou er geen onzekerheid zijn: de standaard fout zou nul zijn.
Voorbeeld: berekenen SE van de prevalentie
Stel je wilt verslaving aan zure beertjes onder mondhygiënisten onderzoeken. In de steekproef van 198
mondhygiënisten is de prevalentie 55%
SE= √p(1-p)/N
P = prevalentie
N = omvang van de steekproef
P= 55% = 0,55
N= 198
SE = √0,55x(1-0,55)/198 = 0,0354
Het betrouwbaarheidsinterval (BI)
De prevalentie van 55% is op basis van een steekproef van 198 mondhygiënisten (109/198)
De vraag is natuurlijk: hoe groot is de werkelijke (populatie) prevalentie van Nederlandse mondhygiënisten die
aan zure beertjes verslaafd zijn.
Dit kunnen we bepalen (schatten) met behulp van het betrouwbaarheidsinterval.
