Criteria stoornissen DSM-5 – Tentamenstof Psychopathologie 2018/2019
Stoornis Criteria Duur
Schizofreniespectrum- en psychotische
stoornissen
Schizofrenie - Twee (of meer) van de volgende kenmerken, waarvan elk in een periode van één maand een significant deel Min 6
van de tijd aanwezig is (of korter indien succesvol behandeld). Minstens één van deze moet (1), (2) of (3) zijn: mndn,
Specificeer indien: 1 Wanen. 2 Hallucinaties. 3 Gedesorganiseerd spreken (bijvoorbeeld frequente ontsporing of min. 1
-Eerste/multipele episode, incoherentie). mnd
accuut/(gedeeltelijk) in remissie, of 4 Ernstig gedesorganiseerd of katatoon gedrag. 5 Negatieve symptomen (- emo. expressie of initiatiefver- sympt.
onafgebroken. lies). Die
(Of ongespecificeerd) - Achteruitgang in het niveau van functioneren. voeldoe
- Symptomen van de stoornis zijn gedurende minstens zes maanden ononderbroken aanwezig. In deze n aan
- met katatonie + specificeer ernst 0-4 periode van zes maanden moet er minstens één maand sprake zijn van symptomen die voldoen aan criterium critA
A.
- Een schizoaffectieve stoornis en een stemmingsstoornis met psychotische kenmerken zijn uitgesloten.
- Bij voorgeschiedenis van ASS of een communicatiestoornis: prominente wanen of hallucinaties zijn.
Schizoaffectieve stoornis. - Een ononderbroken ziekteperiode waarin een depressieve of manische stemmingsepisode aanwezig is
gelijktijdig met kenmerken uit criterium A voor schizofrenie.
Specificeer of: Bipolair- of depressieve type - Gedurende twee of meer weken binnen de gehele duur van de ziekte moet sprake zijn van wanen of
Specificeer indien: met katatonie hallucinaties in afwezigheid van een depressieve of manische stemmingsepisode.
-Eerste/multipele episode, accuut - De symptomen die voldoen aan criteria voor een stemmingsepisode zijn het grootste deel van de actieve en
/(gedeeltelijk) in remissie, of onafgebroken. restfase van de ziekte aanwezig.
(Of ongespecificeerd). + Ernst 0-4 - De stoornis kan niet worden toegeschreven aan de effecten van een middel/ een somatische aandoening.
Overige psychotische stoornissen: Schizotypische Pers. Stoornis; Schizofreniforme stoornis; Korte psychotische stoornis; Waanstoornis;
Psychotische stoornissen door drugsgebruik/andere ziekten; Psychosen bij bipolaire stoornissen/ depressieve
stoornissen.
Obsessief-compulsieve/verwante
stoornissen
OCD (dwanstoornis) - Aanwezigheid van obsessies, compulsies of beide:
Obsessies worden gedefinieerd door (1) en (2):
→ Specificeer indien: ticgerelateerd? En: 1 Recidiverende en persisterende gedachten, impulsen of voorstellingen, die gedurende bepaalde
Met goed of redelijk realiteitsbesef momenten van de stoornis als intrusief en ongewenst worden ervaren, en die bij de meeste
Met gering realiteitsbesef betrokkenen duidelijke angst of lijdensdruk veroorzaken.
Met ontbrekend realiteitsbesef/waanover- 2 De betrokkene probeert deze gedachten, impulsen of voorstellingen te negeren of te onderdrukken, of
tuigingen deze te neutraliseren met een andere gedachte of handeling (bijvoorbeeld een compulsie).
Compulsies worden gedefinieerd door (1) en (2):
1 Repetitieve handelingen of psychische activiteiten waartoe de betrokkene zich gedwongen voelt in
reactie op een obsessie of volgens regels die rigide moeten worden toegepast.
, Criteria stoornissen DSM-5 – Tentamenstof Psychopathologie 2018/2019
2 De handelingen of de psychische activiteiten zijn gericht op het voorkomen of verminderen van de angst
of lijdensdruk, of op het voorkomen van een bepaalde gevreesde gebeurtenis of situatie; deze
handelingen of psychische activiteiten hebben echter geen reëel verband met datgene wat daardoor
moet worden geneutraliseerd of voorkomen, of zijn duidelijk excessief
Overige stoornissen: Excoriatiestoornis (huidpulkstoornis); Morfodysfore stoornis; Trichotillomanie (haaruittrekstoornis); Verzamelstoornis.
Stoornissen Criteria Duur
Voedings- en
eetstoornissen
Anorexia Nervosa - beperken van de energie inname ten opzichte van de energiebehoefte, resulterend in een significant te laag lichaamsgewicht. 3 mndn
- intense vrees om aan te komen.
Licht BMI ≥ 17 kg/ m2 - een stoornis in de manier waarop de betrokkene zijn of haar lichaamsgewicht/ figuur ervaart.
Matig BMI 16 –16,99 kg/
m2
Ernstig BMI 15–15,99 kg/
m2
Zeer ernstig BMI < 15 kg/
m2
Boulimia Nervosa - recidiverende eetbuien. Min 1x
- inadequaat compensatoir gedrag om gewichtstoename tegen te gaan. p/w
- Het figuur en het lichaamsgewicht hebben een onevenredig grote invloed op het oordeel over zichzelf. 3 mndn
- De stoornis treedt niet uitsluitend op tijdens episoden van anorexia nervosa.
Binge-Eating Disorder - recidiverende eetbui-episoden. Min 1x
In een bepaalde tijd een grotere hoeveelheid voedsel eten dan andere mensen in die tijd zouden eten p/w
Het gevoel hebben geen controle te hebben over het eten. 3 mndn
- de eetbui-episoden hangen samen met 3 (of meer) van de volgende kenmerken:
Licht 1 tot 3 eetbui- Veel sneller eten dan normaal.
episoden per week. Dooreten totdat een onaangenaam vol gevoel ontstaat.
Matig 4 tot 7 eetbui- Grote hoeveelheden voedsel nuttigen zonder lichamelijke trek te hebben.
episoden per week. Alleen eten, uit schaamte over de hoeveelheid die de betrokkene nuttigt.
Ernstig 8 tot 13 eetbui- Achteraf van zichzelf walgen, zich somber of erg schuldig voelen.
episoden per week. - Er is sprake van duidelijke lijdensdruk door de eetbuien.
Zeer ernstig 14 of meer - De eetbuien gaan niet gepaard met het recidiverend toepassen van inadequaat compensatoir gedrag zoals bij boulimia
eetbui-episoden per week. nervosa, en treden niet uitsluitend op in het beloop van boulimia nervosa of anorexia nervosa.
Vermijdend/restrictieve - Een eet- of voedingsstoornis die blijkt uit een persisterend niet voorzien in de eigen voedings- en/of energiebehoeften,
voedselinnamestoornis; samenhangend met een (of meer) van de volgende kenmerken:
Stoornis Criteria Duur
Schizofreniespectrum- en psychotische
stoornissen
Schizofrenie - Twee (of meer) van de volgende kenmerken, waarvan elk in een periode van één maand een significant deel Min 6
van de tijd aanwezig is (of korter indien succesvol behandeld). Minstens één van deze moet (1), (2) of (3) zijn: mndn,
Specificeer indien: 1 Wanen. 2 Hallucinaties. 3 Gedesorganiseerd spreken (bijvoorbeeld frequente ontsporing of min. 1
-Eerste/multipele episode, incoherentie). mnd
accuut/(gedeeltelijk) in remissie, of 4 Ernstig gedesorganiseerd of katatoon gedrag. 5 Negatieve symptomen (- emo. expressie of initiatiefver- sympt.
onafgebroken. lies). Die
(Of ongespecificeerd) - Achteruitgang in het niveau van functioneren. voeldoe
- Symptomen van de stoornis zijn gedurende minstens zes maanden ononderbroken aanwezig. In deze n aan
- met katatonie + specificeer ernst 0-4 periode van zes maanden moet er minstens één maand sprake zijn van symptomen die voldoen aan criterium critA
A.
- Een schizoaffectieve stoornis en een stemmingsstoornis met psychotische kenmerken zijn uitgesloten.
- Bij voorgeschiedenis van ASS of een communicatiestoornis: prominente wanen of hallucinaties zijn.
Schizoaffectieve stoornis. - Een ononderbroken ziekteperiode waarin een depressieve of manische stemmingsepisode aanwezig is
gelijktijdig met kenmerken uit criterium A voor schizofrenie.
Specificeer of: Bipolair- of depressieve type - Gedurende twee of meer weken binnen de gehele duur van de ziekte moet sprake zijn van wanen of
Specificeer indien: met katatonie hallucinaties in afwezigheid van een depressieve of manische stemmingsepisode.
-Eerste/multipele episode, accuut - De symptomen die voldoen aan criteria voor een stemmingsepisode zijn het grootste deel van de actieve en
/(gedeeltelijk) in remissie, of onafgebroken. restfase van de ziekte aanwezig.
(Of ongespecificeerd). + Ernst 0-4 - De stoornis kan niet worden toegeschreven aan de effecten van een middel/ een somatische aandoening.
Overige psychotische stoornissen: Schizotypische Pers. Stoornis; Schizofreniforme stoornis; Korte psychotische stoornis; Waanstoornis;
Psychotische stoornissen door drugsgebruik/andere ziekten; Psychosen bij bipolaire stoornissen/ depressieve
stoornissen.
Obsessief-compulsieve/verwante
stoornissen
OCD (dwanstoornis) - Aanwezigheid van obsessies, compulsies of beide:
Obsessies worden gedefinieerd door (1) en (2):
→ Specificeer indien: ticgerelateerd? En: 1 Recidiverende en persisterende gedachten, impulsen of voorstellingen, die gedurende bepaalde
Met goed of redelijk realiteitsbesef momenten van de stoornis als intrusief en ongewenst worden ervaren, en die bij de meeste
Met gering realiteitsbesef betrokkenen duidelijke angst of lijdensdruk veroorzaken.
Met ontbrekend realiteitsbesef/waanover- 2 De betrokkene probeert deze gedachten, impulsen of voorstellingen te negeren of te onderdrukken, of
tuigingen deze te neutraliseren met een andere gedachte of handeling (bijvoorbeeld een compulsie).
Compulsies worden gedefinieerd door (1) en (2):
1 Repetitieve handelingen of psychische activiteiten waartoe de betrokkene zich gedwongen voelt in
reactie op een obsessie of volgens regels die rigide moeten worden toegepast.
, Criteria stoornissen DSM-5 – Tentamenstof Psychopathologie 2018/2019
2 De handelingen of de psychische activiteiten zijn gericht op het voorkomen of verminderen van de angst
of lijdensdruk, of op het voorkomen van een bepaalde gevreesde gebeurtenis of situatie; deze
handelingen of psychische activiteiten hebben echter geen reëel verband met datgene wat daardoor
moet worden geneutraliseerd of voorkomen, of zijn duidelijk excessief
Overige stoornissen: Excoriatiestoornis (huidpulkstoornis); Morfodysfore stoornis; Trichotillomanie (haaruittrekstoornis); Verzamelstoornis.
Stoornissen Criteria Duur
Voedings- en
eetstoornissen
Anorexia Nervosa - beperken van de energie inname ten opzichte van de energiebehoefte, resulterend in een significant te laag lichaamsgewicht. 3 mndn
- intense vrees om aan te komen.
Licht BMI ≥ 17 kg/ m2 - een stoornis in de manier waarop de betrokkene zijn of haar lichaamsgewicht/ figuur ervaart.
Matig BMI 16 –16,99 kg/
m2
Ernstig BMI 15–15,99 kg/
m2
Zeer ernstig BMI < 15 kg/
m2
Boulimia Nervosa - recidiverende eetbuien. Min 1x
- inadequaat compensatoir gedrag om gewichtstoename tegen te gaan. p/w
- Het figuur en het lichaamsgewicht hebben een onevenredig grote invloed op het oordeel over zichzelf. 3 mndn
- De stoornis treedt niet uitsluitend op tijdens episoden van anorexia nervosa.
Binge-Eating Disorder - recidiverende eetbui-episoden. Min 1x
In een bepaalde tijd een grotere hoeveelheid voedsel eten dan andere mensen in die tijd zouden eten p/w
Het gevoel hebben geen controle te hebben over het eten. 3 mndn
- de eetbui-episoden hangen samen met 3 (of meer) van de volgende kenmerken:
Licht 1 tot 3 eetbui- Veel sneller eten dan normaal.
episoden per week. Dooreten totdat een onaangenaam vol gevoel ontstaat.
Matig 4 tot 7 eetbui- Grote hoeveelheden voedsel nuttigen zonder lichamelijke trek te hebben.
episoden per week. Alleen eten, uit schaamte over de hoeveelheid die de betrokkene nuttigt.
Ernstig 8 tot 13 eetbui- Achteraf van zichzelf walgen, zich somber of erg schuldig voelen.
episoden per week. - Er is sprake van duidelijke lijdensdruk door de eetbuien.
Zeer ernstig 14 of meer - De eetbuien gaan niet gepaard met het recidiverend toepassen van inadequaat compensatoir gedrag zoals bij boulimia
eetbui-episoden per week. nervosa, en treden niet uitsluitend op in het beloop van boulimia nervosa of anorexia nervosa.
Vermijdend/restrictieve - Een eet- of voedingsstoornis die blijkt uit een persisterend niet voorzien in de eigen voedings- en/of energiebehoeften,
voedselinnamestoornis; samenhangend met een (of meer) van de volgende kenmerken:
