ANATOMIE & FYSIOLOGIE
ARBEID EN BEVALLING
3 voorwaarden arbeid:
- Krachten (powers)
- Kanaal (passage)
- Kind (passenger)
HET KANAAL:
- Beenderig baringskanaal = bekken + ligamenten verbindingen
o Ingang: wordt omgrensd door promotorium, symfyse, linea innominata
Bekkendiameters: conjugata/diameter
- Conjugata: altijd voor – achterwaartse afmeting (niet te meten)
→ Conjugata vera: bij bekkeningang; afstand achterrand symphyse – voorrand
promontorium = 11cm
→ Conjugata obstetrica; voorkant symphyse – voorrand promontorium = 12.5cm
- Diameter: altijd schijne of dwarse afmeting
→ Diameter transversa: dwarse maat van de bekkeningang = 13 cm
o Midden
- Bijna een cirkel
- Voorachterwaarts en dwars ongeveer gelijk = 11cm
o Uitgang
- Ruitvormig
- Bestaat uit: voorkant symfyse, onderste takken schaambeen, tuberositas ischiadica
→ Distantia ischiadica: afstand tussen de 2 knobbels tuberositas ischiadica = 11cm
Tijdens de zwangerschap worden de lig sacro-iliaca en symfyse soepeler door relaxine → beenderig bekken wordt soepeler;
→ verwijding en dus makkelijkere bevalling, soms bekkeninstabiliteit (eendenwaggel)
Bekkenas= virtuele lijn die de centra van de verschillende bekkenniveau’s verbindt.
Vlakken van Hodge: wordt gebruikt om de indaling te beoordelen
- Hodge 1: thv bovenrand symfyse
- Hodge 2: onderrand symfyse
, - Hodge 3: thv spinae ischiadicae
- Hodge 4 : punt staartbeen
Met vingers meten is onbetrouwbaar
Echo is beter = echo partum
- Week baringskanaal
o Cervix: baarmoederhals
o Vagina
o Bekkenbodemspieren
▪ Belangrijkste: m. levator ani
• Linker en rechter helft die samenkomen en heeft een gat: hiatus,
Hierdoor loopt rectum, vagina, urethra
• Centrum tendineum / centrale tendon vh perineum: zit tussen aars en vagina; vanuit hier loopt de
musculus bulbocavernosus
• Musculus transversus perinei superfacialis ; ontbreekt vaak of is gewoon bindweefsel
• Klier van bartholin = slijmklier
• Bulbus vestibulairs: zwellichaam
o Bindweefsel
DE KRACHTEN (K): CONTRACTIES VAN DE UTERUS EN DE BUIKPERS
- Baarmoederspier/ myometrium = gladde spier; overal contractiele eiwitten die zich geheel
samentrekt
Principe = samentrekking van gladde spier:
- Myosine, actine, calcium, myosine light chian kinase
o De contractiele eiwitten bestaan uit myosine en actine.
▪ Trekken samen door ATP, binden en loslaten
o Calcium is nodig om te kunnen samentrekken ; de hoeveelheid calcium bepaald dus
samentrekking: bv weeenremmers → calcium entrryblokkers stoppen de stroom
calcium → remmend effect
o Myosine light chian kinase: enzyme
Syncytium = als alle spiercellen tegelijk samentrekken ;
door gapjunctions ; verbindingen tussen de spieren: worden stoffen doorgegeven
Het hart heeft ook een soort pacemaker(net als hart) die bevindt zich in een hoek waar de eileider begint;
tubahoek.
Trekt de baarmoeder niet gelijk samen kan dit pijnlijk zijn
• Voorwee= Braxton Hicks= deel van uterus, geen gecoordineerd geheel
• Wee = regelmatig en gecoordineerd
Retractie= brachystase: elke keer wanneer spier samentrekt, hij niet meer helemaal tot oorspronkelijke
lengte uitrekt, maar korter blijft zo wordt de baby steeds meer naar buiten gedreven
• Bovenste deel uterus: myocyten verkorten
⟶ ontstaan “onderste uterussegment” en retractiëring
Onderste deel van de uterus kan dit niet
Tussen de onderste en het bovenste utrussegment bevindt zich de contractiering, alleen magere mensen voelen dit
,ARBEID
= pijnlijke, regelmatige uteruscontracties van meer dan om 10 minuten Leidt
tot:
- progressieve cervicale verstrijking en ontsluiting ; dus altijd cervix veranderingen
o Verstrijking = cervix wordt in de lengte korter
o Ontsluiting = de wanden van cervix wordt wijder ; hals opent
- Indaling van het voorliggende deel = expulsie van de foetus uit uterus
Harde buiken: pijn zonder cervix veranderingen , wordt dan toch weeenremmer gegeven
Factoren van de baring:
- Mechanische factoren ; rekken van uterus
- Biochemische factoren: oestrogenen, prostaglandines, oxytocine, progesteron,
catecholamines, corticotropine releasing hormoon
Oestrogenen:
- Door placenta
- Stimuleren aanmaak van gap junctions
- Stimuleren aanmaak prostaglandines
- Stimuleren aanmaak oxytocine receptoren
Prostaglandines: brede groep chemische stoffen
- E2 en F2
- Productie door vliezen en placenta en decidua= maternele stukje van de baarmoederwand dat na zws wordt
afgestoten
- Verweken de cervix: afbraak collageen
- Remmen progesteron
- Cfr voorween na vaginale coitus
o Orgasme= contracties
- Gebruikt bij inleiding
- Porostaglandineremmers gebruikt als weeenremmer
Oxytocine:
- Productie neurohypofyse
o Moeder
o Kind
- Ook productie in decidua
- Werkt via receptor
- Op einde zwangerschap meer receptoren
- Stimuleert aanmaak prostaglandines
- Fysiologisch enkel stijging bij uitdrijving (Ferguson reflex)- niet bij ontsluiting
- Gebruikt bij inleiding
- OOK ROL IN HERSENEN “KNUFFELHORMOON”
- Aanmaak thv placenta
- Remt contracties
- Gebruikt ter preventie van vroeggeboorte
, Catecholamines:
- Stof zoals Adrenaline: remt contracties
- Afgeleiden gebruikt als weenremmer
- Acute stress: even minder contracties
o “beginnen persen”
Corticotropine: CRH
- Productie in hypothalamus
Moeder
foetus
- Productie in placenta
Stijgt tijdens laatste weken van de zwangerschap bij foetus en placenta
Ontstaan arbeid:
Bij mens precieze mechanisme onbekend
Momenteel ‘ placental clock theorie’ met prikkels ( = stijging CRH) vanuit foetus en placenta
Fasen arbeid:
- Fase 0 = Rustfase/inhibitiefase: green contracties oiv progesterone
- Fase 1 = lichte activatie uterus; activatie
- Fase 2 = uterus gestimuleerd ; stimulatie
- Fase 3 = involutie na bevalling
BUIKPERS
Buikwand trekt samen → intra abdominale druk verhoogd
- Reflex bij druk op blaas of rectum + relaxatie bekkenbodem
→ als een vrouw reflexmatig perst, zal je zien dat de aars zich ookontspant of opspant.
→ wanneer een vrouw te vroeg perst, zullen de bekkenbodemspieren samen met de buikspieren
ontspannen, zodat je een averechts effectkrijgt.
ARBEID EN BEVALLING
3 voorwaarden arbeid:
- Krachten (powers)
- Kanaal (passage)
- Kind (passenger)
HET KANAAL:
- Beenderig baringskanaal = bekken + ligamenten verbindingen
o Ingang: wordt omgrensd door promotorium, symfyse, linea innominata
Bekkendiameters: conjugata/diameter
- Conjugata: altijd voor – achterwaartse afmeting (niet te meten)
→ Conjugata vera: bij bekkeningang; afstand achterrand symphyse – voorrand
promontorium = 11cm
→ Conjugata obstetrica; voorkant symphyse – voorrand promontorium = 12.5cm
- Diameter: altijd schijne of dwarse afmeting
→ Diameter transversa: dwarse maat van de bekkeningang = 13 cm
o Midden
- Bijna een cirkel
- Voorachterwaarts en dwars ongeveer gelijk = 11cm
o Uitgang
- Ruitvormig
- Bestaat uit: voorkant symfyse, onderste takken schaambeen, tuberositas ischiadica
→ Distantia ischiadica: afstand tussen de 2 knobbels tuberositas ischiadica = 11cm
Tijdens de zwangerschap worden de lig sacro-iliaca en symfyse soepeler door relaxine → beenderig bekken wordt soepeler;
→ verwijding en dus makkelijkere bevalling, soms bekkeninstabiliteit (eendenwaggel)
Bekkenas= virtuele lijn die de centra van de verschillende bekkenniveau’s verbindt.
Vlakken van Hodge: wordt gebruikt om de indaling te beoordelen
- Hodge 1: thv bovenrand symfyse
- Hodge 2: onderrand symfyse
, - Hodge 3: thv spinae ischiadicae
- Hodge 4 : punt staartbeen
Met vingers meten is onbetrouwbaar
Echo is beter = echo partum
- Week baringskanaal
o Cervix: baarmoederhals
o Vagina
o Bekkenbodemspieren
▪ Belangrijkste: m. levator ani
• Linker en rechter helft die samenkomen en heeft een gat: hiatus,
Hierdoor loopt rectum, vagina, urethra
• Centrum tendineum / centrale tendon vh perineum: zit tussen aars en vagina; vanuit hier loopt de
musculus bulbocavernosus
• Musculus transversus perinei superfacialis ; ontbreekt vaak of is gewoon bindweefsel
• Klier van bartholin = slijmklier
• Bulbus vestibulairs: zwellichaam
o Bindweefsel
DE KRACHTEN (K): CONTRACTIES VAN DE UTERUS EN DE BUIKPERS
- Baarmoederspier/ myometrium = gladde spier; overal contractiele eiwitten die zich geheel
samentrekt
Principe = samentrekking van gladde spier:
- Myosine, actine, calcium, myosine light chian kinase
o De contractiele eiwitten bestaan uit myosine en actine.
▪ Trekken samen door ATP, binden en loslaten
o Calcium is nodig om te kunnen samentrekken ; de hoeveelheid calcium bepaald dus
samentrekking: bv weeenremmers → calcium entrryblokkers stoppen de stroom
calcium → remmend effect
o Myosine light chian kinase: enzyme
Syncytium = als alle spiercellen tegelijk samentrekken ;
door gapjunctions ; verbindingen tussen de spieren: worden stoffen doorgegeven
Het hart heeft ook een soort pacemaker(net als hart) die bevindt zich in een hoek waar de eileider begint;
tubahoek.
Trekt de baarmoeder niet gelijk samen kan dit pijnlijk zijn
• Voorwee= Braxton Hicks= deel van uterus, geen gecoordineerd geheel
• Wee = regelmatig en gecoordineerd
Retractie= brachystase: elke keer wanneer spier samentrekt, hij niet meer helemaal tot oorspronkelijke
lengte uitrekt, maar korter blijft zo wordt de baby steeds meer naar buiten gedreven
• Bovenste deel uterus: myocyten verkorten
⟶ ontstaan “onderste uterussegment” en retractiëring
Onderste deel van de uterus kan dit niet
Tussen de onderste en het bovenste utrussegment bevindt zich de contractiering, alleen magere mensen voelen dit
,ARBEID
= pijnlijke, regelmatige uteruscontracties van meer dan om 10 minuten Leidt
tot:
- progressieve cervicale verstrijking en ontsluiting ; dus altijd cervix veranderingen
o Verstrijking = cervix wordt in de lengte korter
o Ontsluiting = de wanden van cervix wordt wijder ; hals opent
- Indaling van het voorliggende deel = expulsie van de foetus uit uterus
Harde buiken: pijn zonder cervix veranderingen , wordt dan toch weeenremmer gegeven
Factoren van de baring:
- Mechanische factoren ; rekken van uterus
- Biochemische factoren: oestrogenen, prostaglandines, oxytocine, progesteron,
catecholamines, corticotropine releasing hormoon
Oestrogenen:
- Door placenta
- Stimuleren aanmaak van gap junctions
- Stimuleren aanmaak prostaglandines
- Stimuleren aanmaak oxytocine receptoren
Prostaglandines: brede groep chemische stoffen
- E2 en F2
- Productie door vliezen en placenta en decidua= maternele stukje van de baarmoederwand dat na zws wordt
afgestoten
- Verweken de cervix: afbraak collageen
- Remmen progesteron
- Cfr voorween na vaginale coitus
o Orgasme= contracties
- Gebruikt bij inleiding
- Porostaglandineremmers gebruikt als weeenremmer
Oxytocine:
- Productie neurohypofyse
o Moeder
o Kind
- Ook productie in decidua
- Werkt via receptor
- Op einde zwangerschap meer receptoren
- Stimuleert aanmaak prostaglandines
- Fysiologisch enkel stijging bij uitdrijving (Ferguson reflex)- niet bij ontsluiting
- Gebruikt bij inleiding
- OOK ROL IN HERSENEN “KNUFFELHORMOON”
- Aanmaak thv placenta
- Remt contracties
- Gebruikt ter preventie van vroeggeboorte
, Catecholamines:
- Stof zoals Adrenaline: remt contracties
- Afgeleiden gebruikt als weenremmer
- Acute stress: even minder contracties
o “beginnen persen”
Corticotropine: CRH
- Productie in hypothalamus
Moeder
foetus
- Productie in placenta
Stijgt tijdens laatste weken van de zwangerschap bij foetus en placenta
Ontstaan arbeid:
Bij mens precieze mechanisme onbekend
Momenteel ‘ placental clock theorie’ met prikkels ( = stijging CRH) vanuit foetus en placenta
Fasen arbeid:
- Fase 0 = Rustfase/inhibitiefase: green contracties oiv progesterone
- Fase 1 = lichte activatie uterus; activatie
- Fase 2 = uterus gestimuleerd ; stimulatie
- Fase 3 = involutie na bevalling
BUIKPERS
Buikwand trekt samen → intra abdominale druk verhoogd
- Reflex bij druk op blaas of rectum + relaxatie bekkenbodem
→ als een vrouw reflexmatig perst, zal je zien dat de aars zich ookontspant of opspant.
→ wanneer een vrouw te vroeg perst, zullen de bekkenbodemspieren samen met de buikspieren
ontspannen, zodat je een averechts effectkrijgt.
