Bevoegdheid.....................................................................................................................................2
Materiële bevoegdheid................................................................................................................. 3
Componenten (art. 9 Ger.W.)................................................................................................. 3
Voorwerp van de eis......................................................................................................... 3
Waarde van de eis (in geld uitgedrukt)............................................................................. 4
Waarde van de eis (waardeerbaar).................................................................................. 5
Urgentie............................................................................................................................ 6
Hoedanigheid van de partijen...........................................................................................6
Territoriale bevoegdheid............................................................................................................... 6
Bevoegdheden van de rechtbanken.............................................................................................7
Vrederechter...........................................................................................................................7
Politierechter.......................................................................................................................... 7
Rechtbank van eerste aanleg.................................................................................................7
Rechtbank van eerste aanleg (secties en rechters)............................................................... 8
Arbeidsrechtbank................................................................................................................... 9
Ondernemingsrechtbank........................................................................................................ 9
Arrondissementsrechtbank...................................................................................................10
Hof van Beroep.................................................................................................................... 10
Arbeidshof............................................................................................................................ 10
Hof van Cassatie.................................................................................................................. 10
Tusseneisen............................................................................................................................... 11
Eis tot tussenkomst.................................................................................................................... 12
Territoriale bevoegdheid............................................................................................................. 12
Bevoegdheidsincidenten: eerste aanleg.................................................................................... 13
Bevoegdheidsincidenten: hoger beroep.....................................................................................14
Incidenten in zelfde rechtscollege.............................................................................................. 15
1
,Bevoegdheid
=> de wettelijke autoriteit of jurisdictie die een bepaalde rechtbank heeft om specifieke zaken te
behandelen.
=> Het bepaalt welke zaken een bepaalde rechtbank mag horen en beslissen
Rechtsmacht = taak van de rechterlijke macht
↳ bevoegdheid van een rechtbank om een specifieke zaak te behandelen en er een
beslissing over te nemen.
↳ een rechtbank heeft het recht om een zaak te behandelen en erover te beslissen
Bevoegdheid = rechtsmacht van een bepaalde rechter
↳ welk soort zaken een bepaalde rechtbank mag behandelen volgens de regels.
↳ 2 soorten: Materiële bevoegdheid is van openbare orde, territoriale bevoegdheid niet
○ Materiële = bij welke RB ?
○ Territoriale = waar moeten we zijn ?
Materiële bevoegdheid
● rationalisatie en specialisatie
○ logisch organiseren van de rechtspraak
○ richten op specifieke juridische gebieden → efficiënter en meer inzicht
● openbare orde → heel belangrijk => niet van afwijken :
○ geen overeenkomsten
○ ambtshalve onderzoek door rechter
○ exceptie te allen tijde opwerpen
Territoriale bevoegdheid
● private belangen partijen
○ Kijken naar woonplaats van verwerende partij → daar zal plaatsvinden => ‘wie eist
die reist’
● aanvullend recht (art. 624 Ger.W.):
○ wél overeenkomsten
○ geen ambtshalve onderzoek door rechter
○ exceptie in limine litis
● dwingend recht (art. 627-629bis Ger.W.):
○ overeenkomsten na geschil
○ geen ambtshalve onderzoek door rechter
○ exceptie in limine litis
● openbare orde (art. 632 – 633decies Ger.W.)
2
, Materiële bevoegdheid
Toetsingsogenblik = rechtsingang
● Rechtsingang = moment waarop een zaak voor het eerst wordt ingediend bij een
rechtbank of een ander juridisch forum
● Toetsingsogenblik = betekening van de dagvaarding → op dat moment wordt de
bevoegdheid gekozen.
bv. (Bevoegdheid vrederechter tem 5000€)
Betekening → 8000€ (in goederen gekocht, maar ik ben maar met een deel niet content) => ik
betaal al 5000€ => Rolstelling wordt bepaald op 3000€ => dus zou je eig naar vrederechter kunnen
gaan (want minder dan 5000€) ⇒ Hof van Cassatie zegt ‘wat is het meest duidelijke punt wanneer
dat eis vaststaat?’ = moment wanneer dagvaarding wordt betekend stelt de bevoegdheid vast
=> dus naar eerste aanleg in dit geval
VRAAG: Eis presenteren ? → kunnen zeggen naar welke rechtbank het moet (materieel en
territoriaal)
Componenten (art. 9 Ger.W.)
Op welke basis wordt bevoegdheid bepaald → 4 componenten op basis waarvan ik dat bepaal:
● Voorwerp van de eis
● Waarde van de eis (hvl geld)
● Hoogdringendheid
● Hoedanigheid van partijen (wat voor soort partij is dat → onderneming of niet?)
Voorwerp van de eis
● cassatierechtspraak: dagvaarding
○ datgene wat in uw dagvaarding staat bepaald uw bevoegdheid
● kritiek
○ want dit zorgde ervoor dat men kon gaan ‘kiezen’ welke rechtbank, en kreeg je zo
zaken in een RB die niet bedoeld waren in die RB
● Oplossing
○ HvC beslist dat als er een fout in dagvaarding staat, je de zaak toch naar de juiste
rechtbank mag versluizen (dit wel maar een keer)
3
Materiële bevoegdheid................................................................................................................. 3
Componenten (art. 9 Ger.W.)................................................................................................. 3
Voorwerp van de eis......................................................................................................... 3
Waarde van de eis (in geld uitgedrukt)............................................................................. 4
Waarde van de eis (waardeerbaar).................................................................................. 5
Urgentie............................................................................................................................ 6
Hoedanigheid van de partijen...........................................................................................6
Territoriale bevoegdheid............................................................................................................... 6
Bevoegdheden van de rechtbanken.............................................................................................7
Vrederechter...........................................................................................................................7
Politierechter.......................................................................................................................... 7
Rechtbank van eerste aanleg.................................................................................................7
Rechtbank van eerste aanleg (secties en rechters)............................................................... 8
Arbeidsrechtbank................................................................................................................... 9
Ondernemingsrechtbank........................................................................................................ 9
Arrondissementsrechtbank...................................................................................................10
Hof van Beroep.................................................................................................................... 10
Arbeidshof............................................................................................................................ 10
Hof van Cassatie.................................................................................................................. 10
Tusseneisen............................................................................................................................... 11
Eis tot tussenkomst.................................................................................................................... 12
Territoriale bevoegdheid............................................................................................................. 12
Bevoegdheidsincidenten: eerste aanleg.................................................................................... 13
Bevoegdheidsincidenten: hoger beroep.....................................................................................14
Incidenten in zelfde rechtscollege.............................................................................................. 15
1
,Bevoegdheid
=> de wettelijke autoriteit of jurisdictie die een bepaalde rechtbank heeft om specifieke zaken te
behandelen.
=> Het bepaalt welke zaken een bepaalde rechtbank mag horen en beslissen
Rechtsmacht = taak van de rechterlijke macht
↳ bevoegdheid van een rechtbank om een specifieke zaak te behandelen en er een
beslissing over te nemen.
↳ een rechtbank heeft het recht om een zaak te behandelen en erover te beslissen
Bevoegdheid = rechtsmacht van een bepaalde rechter
↳ welk soort zaken een bepaalde rechtbank mag behandelen volgens de regels.
↳ 2 soorten: Materiële bevoegdheid is van openbare orde, territoriale bevoegdheid niet
○ Materiële = bij welke RB ?
○ Territoriale = waar moeten we zijn ?
Materiële bevoegdheid
● rationalisatie en specialisatie
○ logisch organiseren van de rechtspraak
○ richten op specifieke juridische gebieden → efficiënter en meer inzicht
● openbare orde → heel belangrijk => niet van afwijken :
○ geen overeenkomsten
○ ambtshalve onderzoek door rechter
○ exceptie te allen tijde opwerpen
Territoriale bevoegdheid
● private belangen partijen
○ Kijken naar woonplaats van verwerende partij → daar zal plaatsvinden => ‘wie eist
die reist’
● aanvullend recht (art. 624 Ger.W.):
○ wél overeenkomsten
○ geen ambtshalve onderzoek door rechter
○ exceptie in limine litis
● dwingend recht (art. 627-629bis Ger.W.):
○ overeenkomsten na geschil
○ geen ambtshalve onderzoek door rechter
○ exceptie in limine litis
● openbare orde (art. 632 – 633decies Ger.W.)
2
, Materiële bevoegdheid
Toetsingsogenblik = rechtsingang
● Rechtsingang = moment waarop een zaak voor het eerst wordt ingediend bij een
rechtbank of een ander juridisch forum
● Toetsingsogenblik = betekening van de dagvaarding → op dat moment wordt de
bevoegdheid gekozen.
bv. (Bevoegdheid vrederechter tem 5000€)
Betekening → 8000€ (in goederen gekocht, maar ik ben maar met een deel niet content) => ik
betaal al 5000€ => Rolstelling wordt bepaald op 3000€ => dus zou je eig naar vrederechter kunnen
gaan (want minder dan 5000€) ⇒ Hof van Cassatie zegt ‘wat is het meest duidelijke punt wanneer
dat eis vaststaat?’ = moment wanneer dagvaarding wordt betekend stelt de bevoegdheid vast
=> dus naar eerste aanleg in dit geval
VRAAG: Eis presenteren ? → kunnen zeggen naar welke rechtbank het moet (materieel en
territoriaal)
Componenten (art. 9 Ger.W.)
Op welke basis wordt bevoegdheid bepaald → 4 componenten op basis waarvan ik dat bepaal:
● Voorwerp van de eis
● Waarde van de eis (hvl geld)
● Hoogdringendheid
● Hoedanigheid van partijen (wat voor soort partij is dat → onderneming of niet?)
Voorwerp van de eis
● cassatierechtspraak: dagvaarding
○ datgene wat in uw dagvaarding staat bepaald uw bevoegdheid
● kritiek
○ want dit zorgde ervoor dat men kon gaan ‘kiezen’ welke rechtbank, en kreeg je zo
zaken in een RB die niet bedoeld waren in die RB
● Oplossing
○ HvC beslist dat als er een fout in dagvaarding staat, je de zaak toch naar de juiste
rechtbank mag versluizen (dit wel maar een keer)
3
