Samenvatting Hoofdstuk 11, Respiratie

Leerboek IC verpleegkunde
11, Respiratie

1. Functionele Anatomie
Luchtwegen
- Obstructie van kleine intra thoracale luchtwegen een expiratoire stridor
- Obstructie van bovenste luchtwegen een inspiratoire stridor

Bovenste luchtwegen
- Farynx (keel)
- Larynx (strottenhoofd)
- Trachea (luchtpijp)
- Epiglottis (strottenklepje)
Bij bewusteloze patiënten wordt de luchtpijp vaak
afgesloten door de tong

Thorax
- Longen hangen aan hoofdbronchi in thorax
- Pleura visceralis (longvlies)
- Pleura parietalis (borstvlies)
- Intrapleurale ruimte  Sereus vocht

Omdat de longen de neiging hebben te collaberen en
de thorax de neiging heeft uit te zetten is de druk in de pleuraruimte negatief.

- Recoil kracht: de elastische kracht van het longweefsel die het
samenvallen van de long veroorzaakt

Longen en luchtwegen
- Rechterlong 3 lobben
- Linkerlong 2 lobben
- Hering-breuer-refex: veroorzaakt bronchodilatatie, toename van
hartfrequentie en afname van e perifere vaatweerstand
- Longparenchym: uitwisseling van gassen vind hier plaats
- De bronchioli zijn kleine luchtwegen die bij COPD problemen kunnen
veroorzaken
- Verschillende cellen op luchtwegen
o Trilhaarcellen: reinigen van luchtwegen
o Mucuscellen: productie van slijm
o Mestcellen: productie van histamine en lymfocyten
- Alveoli
o Type 1 cellen
o Type 2 cellen: productie surfactans  hierdoor geen collabs
o Alveolaire macrofagen: voor afweer van de long
- 2 circulaties + lymfevatenstelsel dat oedeem voorkomt
o Bronchiale circulatie: zuurstofvoorziening van longen zelf
o Pulmonale circulatie: gasuitwisseling door cardiac output

Longvolumina
- TLC
o Totale longcapaciteit: grootst mogelijke longvolume
- RV
o Residuaal volume: volume na geforceerde expiratie
- VC

1

, o Vitale capaciteit = TLC – RV
- TV of V
o Volume normale ademteug
- FRC
o Functionele residucapaciteit: volume long na normale expiratie
- Hoe lager de compliantie, hoe stijver de long, hoe minder volumetoename

Regulatie ventilatie
- Ademhaling wordt geregeld door CO2 concentratie in het bloed
- In tweede instantie door O2 concentratie
- Doderuimteventilatie: de hoeveelheid zuurstof die naar de longtop wordt
gevoerd is meer dan de hoeveelheid zuurstof die door het langsstromende
bloed kan worden opgenomen
- In de longbasis stroomt relatief meer bloed langs dan via ventilatie wordt
aangevoerd. Saturatie is minder dan 100%

Doderuimte ventilatie
- Anatomische dode ruimte
o Inhoud van de luchtwegen
- Fysiologische dode ruimte
o Neemt niet deel aan gaswisseling in de long. Zelfde dat ingeademd
wordt, wordt ook weer uitgeademd

Shunt
Een vaak voorkomende oorzaak van hypoxemie (tekort aan O2 in bloed) is
intrapulmonale rechts-linksshunt.
- Shunting: bloed door de long stroomt maar geen O2 opname in bloed

Difusie
Het is een passief proces waarbij als gevolg van een drukgradiënt gas van een
hoger drukgebied naar een lager drukgebied stroomt tot het drukverschil is
opgeheven.
- Difusiecapaciteit: hoeveelheid gas die wordt getransporteerd en de
drukgradiënt
- Bepaald door oppervlak van difusie + lengte van de weg die de deeltjes
moeten afeggen

Zuurstof- en koolzuurtransport
- O2 bind slecht aan bloed, goed aan hemoglobine
- Saturatie: hoeveelheid hemoglobine dat verzadigd is
- In ijle lucht is de zuurstofspanning laag waardoor het lichaam zuinig moet
omgaan met de O2 die er is
- Als de zuurstofconsumptie moet worden verhoogd, bij koorts of sepsis
neemt de cardiac output toe
- Zuurstof wordt gebruikt bij de verbranding van glucose
o C6H12O6 + 6O2  6CO2 + 6H2O


Ademarbeid
- Normaal 12x 500 cc lucht per minuut in en uitademen
- Bij inademing moet je 2 cmHh2O druk hebben
- Oorzaken toegenomen arbeid
o Grotere luchtwegweerstand
o Afnemen van de longcompliantie

2

, o Afnemen van de thoraxcompliantie
- Chronisch longlijden: toenemende ademarbeid
o Groter dan normale functionele residucapaciteit. Long bevindt zich
continu in hyperinfatietoestand
o Emfysemateuze longen, anatomische dode ruimte neemt toe waar
geen gasuitwisseling is
o Ventilatie-perfusiestoornis geeft een doderuimte-efect

2. Algemene diagnostiek
Thoraxröntgenfoto
- In bed is de röntgenplaat dichterbij dan staand, hierdoor is de resolutie
minder en is het hart groter dan normaal.
- Beoordeling foto
o Diafragma: koepels moeten goed zichtbaar zijn. Bij pleuravocht is de
hoek tussen diafragma en thoraxwand opgevuld
o Hart: controleer hartgrootte door ratio te meten
 Vergroting hartschaduw
 Toename vaattekening in apex ten opzichte van de longbasis
als teken van veneuze pulmonale hypertensie
 Longoedeem
 Pleuravocht
Systolisch hartfalen: de afname van de contractiekracht van de hartspier
Diastolisch hartfalen: niet kunnen vullen van het hart omdat de spier stijf is
geworden
o Mediastinum
 Geen verplaatsing
 Verbreding mediastinum  ruptuur aorta
 Lucht in mediastinum
o Longen
 Normaal alleen bloedvaten en interlobaire fssuren te zien
 Cardiaal probleem: centraal oedeem
 Niet cardiaal probleem: perifeer longoedeem
 Atelectasen: volumeverlies van de long
o Pleuraholte
 Vocht  verdwijnen diafragma schaduw
o Ribben en clavicula
o Bij geïntubeerde patiënten
 Tip van de tube moet ten minste 3 cm van de carina zijn
verwijderd om bronchusintubatie te voorkomen
 De cuf moet onder de stembanden liggen, C4
 Of er een pneumothorax is en of er verplaatsing is van het
mediastinum
 Of de tip van de maagsonde zich in de maag bevindt
 Foto’s vergelijken
 Ligging diverse intravasale lijnen (bloedvat)

CT scan
- Twee soorten scans
o Perfusiescan: intraveneuze injectie radioactief materiaal
o Ventilatiescan: inademen radioactief materiaal
- MRI nauwelijks mogelijk bij IC patiënten door sterke magnetische
aantrekking

3