1 Inleiding Integrale Veiligheid
H1: Centrale concepten
1. Veiligheid: enkele defnities
1.1 Veiligheid
= de efeecteeve besecherming evan mensen tegen persoooonli leed, tegen de aantastng evan hun
liechameli e en geesteli e integriteit
Voooornameli besechermen tegen everwoondingen en oonnatuurli e dooood
Ooo besecherming tegen psyechiseche prooblemen, zooals angst evoooor dreigingen evan buitenaf oof
psyechiseche prooblemen als geevoolg ev/e ooneveilige situate waarin men ziech beevindt
Aantastng evan gooederen? EL ooneveiligheid A S e er leed evan hebt
1.2 veiligheidsbeleid of veiligheidszorg
Veiligheidszorg:
Alles wat mensen dooen ten gunste evan eveiligheid
alles wat burgers dooen oom de liechameli e en geesteli e integriteit te besechermen
evb: fets oop sloot dooen
veiligheidsbeleid:
Eat de ooeverheid dooet oom de samenleeving en haar burgers te besechermen tegen ooneveiligheid
1.3 veiligheidsrisico
- Risiecoo
o R=pxL
Risiecoo = de ans oop bedreiging (p) x sechadeli e efeecten (L)
o Risiecoo-insechaten
Groote ans, groooot risiecoo? niet persé
Vb: ans autoo-oongeeval > ans evliegtuigoongeeval
MAAR sechade evliegtuig > sechade autoo DUS grooter risiecoo bi evliegtuig
o Risiecoo’s zi n ooeveral en alt d aanwezig, in alle aspeecten evan oons leeven
2. Hoofdthema’s binnen veiligheid
LLD? Ja ooneveiligheid Fysie oof Mentaal?
Menseli e Ooorsproong? Ja sooeciale ooneveiligheid
Nee fysie e ooneveiligheid
2018-2019 Baecheloor Maatsechappeli e Veiligheid
,2 Inleiding Integrale Veiligheid
2.1 objectieve en subjectieve veiligheid
groond waaroop uitspra en ooever eveiligheid zi n gebaseerd
- feiten oob eecteeve eveiligheid
- geevooel sub eecteeve eveiligheid
Objectieve veiligheid
= gemeten nieveau oop een evooooraf bepaalde sechaal
= feiteli e eveiligheid
- meten en tellen
o uiterli waarneembare eversechi nselen
o Resultaten zi n oonafan eli evan diegene die telt/meet
o Kunnen doooor meerdere persoonen w waargenoomen
- Gemeten evia:
o Ofeciële registrates: poolitestatste en
Refeecte evan de registrate evan ecriminele feiten doooor poolitediensten
Prooblemen
Dar number : feiten die niet woorden aangegeeven
grey number: feiten die woorden aangegeeven, maar niet woorden
geregistreerd
Verte end beeld doooor priooriteitenstelling
o Alleen maar i en naar de eci fers evan de strafuitevooering geef oooo een everte end
beeld
Treechter in de strafreechtsbedeling
Alg en bi z poolitediensten par et hooeven en reechtban en
strafuitevooering
o Slaechtooferennquêtes
Poolsen naar slaechtoofersechap ree s ecriminele feiten bi groote, representateeve
stee prooef evan de beevool ing
+: deliecten met weinig aangifebereidheid
-: slaechtooferlooze deliecten
Vb: eveiligheidsmoonitoor
o Self-repoort-oonderzooe
= ezelf gaan aangeeven, evia ennquête (anooniem)
Sooeciaal wenseli e antwoooorden?
- Validiteit evan de eci fers in evraag stellen eveel niet-geregistreerde ecriminaliteit
Subjectieve veiligheid (gevoel)
- Mate waarin mensen ziech eveilig evooelen
- Persoooonli e zaa , eigen beleeving
Voorbeeld: bang in everlaten straten, ooneveilig geevooel in het ever eer, …
- Meten is niet eevident
o ‘Hooe eveilig evooel e e (…).
o Maar tal evan andere faectooren
o Niet ma eli te evaten in eenevooudige metngen
Verband tussen objectieve en subjectieve veiligheid
- Hoouden everband met el aar, maar evaa minder stri t dan dat men zoou evermooeden
o Sooms sub eecteeve ooneveiligheid = oob eecteeve ooneveiligheid
o Sooms sub eecteeve ooneveiligheid oob eecteeve ooneveiligheid
2018-2019 Baecheloor Maatsechappeli e Veiligheid
,3 Inleiding Integrale Veiligheid
o Sooms oob eecteeve ooneveiligheid sub eecteeve ooneveiligheid
- Niet everstooppen aechter statste en eveiligheidsgeevooelens alt d serieus nemen
o Ooorzaa oonderzooe en
o Lroop reageren
2.2 sociale en fysieke (on)veiligheid
sociale (on)veiligheid
- = leed dat mensen el aar aandooen
- Besechermd zi n en ziech besechermd evooelen tegen persoooonli leed doooor misdri even,
ooevertredingen en ooeverlast door anderen
- Zoowel tussen indieviduen oof tussen grooepen
- Zoowel in de (semi)publie e oof prievate ruimte (huis)
- Zoowel in ‘alledaagse eveiligheid’ als terroorisme en oooorloog
- oos evan intente oof ernst
- Zoowel oob eectef als sub eectef (eveilig evooelen)
- Kan everder oopgedeeld woorden in ecriminaliteit, leefaarheid en ooeverlast
1. Criminaliteit
- Plegen evan misdri even
o Eooninginbraa , diefstal, droon en ri den, evernieling, moooord, … (direect leed), maar oooo
drugever oooop, fraude (slaechtoofer is oonduideli er)
o Niet per defnite ‘ooneveilig’ dus, maar ergens/aan iemand woordt leed aangedaan
- Doooor wetgeever bepaald (strafreecht)
- Criminaliteit is ecoonstant in beweging en afan eli evan plaats en t d
o Eeerspiegeling evan de maatsechappeli e oontwi elingen: evb. aboortus
o Criminaliteit als sooeciale ecoonstruecte: het is gedrag dat als zoodanig is benooemd
2. Leefbaarheid
- Breder dan eveiligheid: welbeevinden
- Mate waarin de woooon- en leefoomgeeving evan mensen past bi hun behooefen
- eefaar = unnen evoooorzien in leevensbehooefen (zooals eveiligheid)
- Ob eecteeve en sub eecteeve ecoompoonent
- Ti ds- en plaatsgeboonden
o Maar ooeveral en alt d: eten & drin en, sooeciaal ecoontaect, oonderriecht, oontspanning, … en
eveiligheid
- Te ma en met afeurenswaardig gedrag
o Kleine evergri pen die asooeciaal, hinderli oof oonpretg zi n
o Voooorbeelden: wildplassen, bier drin en oop straat…
- Toolerantedrempel ( = persoooonli )
- OVLR AST
- oos evan intente
Fysieke veiligheid
- Besechermd zi n en ziech besechermd evooelen tegen persoooonli leed doooor oongeevallen evan niet-
menseli e oooorsproong
- = systemiseche eveiligheid
- Zoowel oob eecteeve als sub eecteeve ecoompoonent
o Risiecooperecepte = de evoooorstelling die iemand ziech maa t evan een risiecoo
- Voooorbeelden
o eed doooor natuurrampen, epidemieën, falende maechines
o eed doooor oongeevallen: ever eers- en transpoortoongeevallen, brand, arbeidsoongelu en…
- Grens met sooeciale eveiligheid is sooms dun
o Als oongeeval everwi tbaar is, spree t men ooever sooeciale eveiligheid (de sechuld ev iemand)
2018-2019 Baecheloor Maatsechappeli e Veiligheid
, 4 Inleiding Integrale Veiligheid
- 2 soooorten: intern en extern
1. Externe Veiligheid
- ‘De eveiligheid (besecherming tegen persoooonli leed) evan persoonen die ziech beevinden buiten
het systeem evan het bedri f waar het oongeeval ziech evoooordooet’.
- Voooorwaarde: oongeeval is niet everoooorzaa t doooor een persoooon
- Voooorbeeld: evuurwer ramp Lnsechede
2. Interne veiligheid
- Veiligheid evan persoonen die gebrui ma en evan, oof ziech beevinden in het systeem evan het
bedri f waar het oongeeval ziech evoooordooet
- Voooorwaarde: oongeeval niet everoooorzaa t doooor een persoooon
- Bezooe ers, lanten en wer nemers
- Voooorbeeld: brandeveiligheid in een ecafé
In de marge
- Arbeidseveiligheid: besecherming evan wer nemers tooev bedri fsoongeevallen
o Sooeciale en fysie e ecoompoonent
2.3 Safety en security
Safety Security
Veiligheid Beeveiliging
Maatregelen tegen niet-mooedwillig handelen Maatregelen tegen mooedwillig handelen
!Kwaad oopzet!
Vooooral aandaecht naar de besecherming ev/d mens Besecherming evan persoooon/geboouw/site
Vb: evluechtrooutes, noooodplannen Vb: inzeten evan beeveiligingsmedewer ers
3. Integrale veiligheid als concept
Integrale eveiligheid =
- allesoomevatend, geheel, evoolledig
- breder perspeectef
o Ti d: hooe oontstaan? Hooe herhaling evoooor oomen?
o Ruimte: hooe ingebed?
o Sooeciale netwer en: hooe samenwer en?
o Kennisgebied: wel e inziechten?
- Integraal eveiligheidsbeleid = alles wat mensen aan eveiligheid dooen terwi l zi redeneren en
handelen evanuit dat breder perspeectef
3.1 Dimensies van Integrale Veiligheid (kijken naar de
onderliggende oorzaken)
1. TIJD
- Geen moomentoopname, maar prooeces
- Ooorzaa -geevoolg eten: waar begoon het?
- Prooaecte, preevente, preparate, repressie, nazoorg
- Voorbeeld ‘inbraa ’:
o hooe an dat evoooor oomen woorden?, waar is de inbraa oontstaan,
o hooe an de sechade hersteld woorden/het slaechtoofer oopgeevangen woorden?
o …
- Veiligheids eten, preeventepiramide,…
2018-2019 Baecheloor Maatsechappeli e Veiligheid
H1: Centrale concepten
1. Veiligheid: enkele defnities
1.1 Veiligheid
= de efeecteeve besecherming evan mensen tegen persoooonli leed, tegen de aantastng evan hun
liechameli e en geesteli e integriteit
Voooornameli besechermen tegen everwoondingen en oonnatuurli e dooood
Ooo besecherming tegen psyechiseche prooblemen, zooals angst evoooor dreigingen evan buitenaf oof
psyechiseche prooblemen als geevoolg ev/e ooneveilige situate waarin men ziech beevindt
Aantastng evan gooederen? EL ooneveiligheid A S e er leed evan hebt
1.2 veiligheidsbeleid of veiligheidszorg
Veiligheidszorg:
Alles wat mensen dooen ten gunste evan eveiligheid
alles wat burgers dooen oom de liechameli e en geesteli e integriteit te besechermen
evb: fets oop sloot dooen
veiligheidsbeleid:
Eat de ooeverheid dooet oom de samenleeving en haar burgers te besechermen tegen ooneveiligheid
1.3 veiligheidsrisico
- Risiecoo
o R=pxL
Risiecoo = de ans oop bedreiging (p) x sechadeli e efeecten (L)
o Risiecoo-insechaten
Groote ans, groooot risiecoo? niet persé
Vb: ans autoo-oongeeval > ans evliegtuigoongeeval
MAAR sechade evliegtuig > sechade autoo DUS grooter risiecoo bi evliegtuig
o Risiecoo’s zi n ooeveral en alt d aanwezig, in alle aspeecten evan oons leeven
2. Hoofdthema’s binnen veiligheid
LLD? Ja ooneveiligheid Fysie oof Mentaal?
Menseli e Ooorsproong? Ja sooeciale ooneveiligheid
Nee fysie e ooneveiligheid
2018-2019 Baecheloor Maatsechappeli e Veiligheid
,2 Inleiding Integrale Veiligheid
2.1 objectieve en subjectieve veiligheid
groond waaroop uitspra en ooever eveiligheid zi n gebaseerd
- feiten oob eecteeve eveiligheid
- geevooel sub eecteeve eveiligheid
Objectieve veiligheid
= gemeten nieveau oop een evooooraf bepaalde sechaal
= feiteli e eveiligheid
- meten en tellen
o uiterli waarneembare eversechi nselen
o Resultaten zi n oonafan eli evan diegene die telt/meet
o Kunnen doooor meerdere persoonen w waargenoomen
- Gemeten evia:
o Ofeciële registrates: poolitestatste en
Refeecte evan de registrate evan ecriminele feiten doooor poolitediensten
Prooblemen
Dar number : feiten die niet woorden aangegeeven
grey number: feiten die woorden aangegeeven, maar niet woorden
geregistreerd
Verte end beeld doooor priooriteitenstelling
o Alleen maar i en naar de eci fers evan de strafuitevooering geef oooo een everte end
beeld
Treechter in de strafreechtsbedeling
Alg en bi z poolitediensten par et hooeven en reechtban en
strafuitevooering
o Slaechtooferennquêtes
Poolsen naar slaechtoofersechap ree s ecriminele feiten bi groote, representateeve
stee prooef evan de beevool ing
+: deliecten met weinig aangifebereidheid
-: slaechtooferlooze deliecten
Vb: eveiligheidsmoonitoor
o Self-repoort-oonderzooe
= ezelf gaan aangeeven, evia ennquête (anooniem)
Sooeciaal wenseli e antwoooorden?
- Validiteit evan de eci fers in evraag stellen eveel niet-geregistreerde ecriminaliteit
Subjectieve veiligheid (gevoel)
- Mate waarin mensen ziech eveilig evooelen
- Persoooonli e zaa , eigen beleeving
Voorbeeld: bang in everlaten straten, ooneveilig geevooel in het ever eer, …
- Meten is niet eevident
o ‘Hooe eveilig evooel e e (…).
o Maar tal evan andere faectooren
o Niet ma eli te evaten in eenevooudige metngen
Verband tussen objectieve en subjectieve veiligheid
- Hoouden everband met el aar, maar evaa minder stri t dan dat men zoou evermooeden
o Sooms sub eecteeve ooneveiligheid = oob eecteeve ooneveiligheid
o Sooms sub eecteeve ooneveiligheid oob eecteeve ooneveiligheid
2018-2019 Baecheloor Maatsechappeli e Veiligheid
,3 Inleiding Integrale Veiligheid
o Sooms oob eecteeve ooneveiligheid sub eecteeve ooneveiligheid
- Niet everstooppen aechter statste en eveiligheidsgeevooelens alt d serieus nemen
o Ooorzaa oonderzooe en
o Lroop reageren
2.2 sociale en fysieke (on)veiligheid
sociale (on)veiligheid
- = leed dat mensen el aar aandooen
- Besechermd zi n en ziech besechermd evooelen tegen persoooonli leed doooor misdri even,
ooevertredingen en ooeverlast door anderen
- Zoowel tussen indieviduen oof tussen grooepen
- Zoowel in de (semi)publie e oof prievate ruimte (huis)
- Zoowel in ‘alledaagse eveiligheid’ als terroorisme en oooorloog
- oos evan intente oof ernst
- Zoowel oob eectef als sub eectef (eveilig evooelen)
- Kan everder oopgedeeld woorden in ecriminaliteit, leefaarheid en ooeverlast
1. Criminaliteit
- Plegen evan misdri even
o Eooninginbraa , diefstal, droon en ri den, evernieling, moooord, … (direect leed), maar oooo
drugever oooop, fraude (slaechtoofer is oonduideli er)
o Niet per defnite ‘ooneveilig’ dus, maar ergens/aan iemand woordt leed aangedaan
- Doooor wetgeever bepaald (strafreecht)
- Criminaliteit is ecoonstant in beweging en afan eli evan plaats en t d
o Eeerspiegeling evan de maatsechappeli e oontwi elingen: evb. aboortus
o Criminaliteit als sooeciale ecoonstruecte: het is gedrag dat als zoodanig is benooemd
2. Leefbaarheid
- Breder dan eveiligheid: welbeevinden
- Mate waarin de woooon- en leefoomgeeving evan mensen past bi hun behooefen
- eefaar = unnen evoooorzien in leevensbehooefen (zooals eveiligheid)
- Ob eecteeve en sub eecteeve ecoompoonent
- Ti ds- en plaatsgeboonden
o Maar ooeveral en alt d: eten & drin en, sooeciaal ecoontaect, oonderriecht, oontspanning, … en
eveiligheid
- Te ma en met afeurenswaardig gedrag
o Kleine evergri pen die asooeciaal, hinderli oof oonpretg zi n
o Voooorbeelden: wildplassen, bier drin en oop straat…
- Toolerantedrempel ( = persoooonli )
- OVLR AST
- oos evan intente
Fysieke veiligheid
- Besechermd zi n en ziech besechermd evooelen tegen persoooonli leed doooor oongeevallen evan niet-
menseli e oooorsproong
- = systemiseche eveiligheid
- Zoowel oob eecteeve als sub eecteeve ecoompoonent
o Risiecooperecepte = de evoooorstelling die iemand ziech maa t evan een risiecoo
- Voooorbeelden
o eed doooor natuurrampen, epidemieën, falende maechines
o eed doooor oongeevallen: ever eers- en transpoortoongeevallen, brand, arbeidsoongelu en…
- Grens met sooeciale eveiligheid is sooms dun
o Als oongeeval everwi tbaar is, spree t men ooever sooeciale eveiligheid (de sechuld ev iemand)
2018-2019 Baecheloor Maatsechappeli e Veiligheid
, 4 Inleiding Integrale Veiligheid
- 2 soooorten: intern en extern
1. Externe Veiligheid
- ‘De eveiligheid (besecherming tegen persoooonli leed) evan persoonen die ziech beevinden buiten
het systeem evan het bedri f waar het oongeeval ziech evoooordooet’.
- Voooorwaarde: oongeeval is niet everoooorzaa t doooor een persoooon
- Voooorbeeld: evuurwer ramp Lnsechede
2. Interne veiligheid
- Veiligheid evan persoonen die gebrui ma en evan, oof ziech beevinden in het systeem evan het
bedri f waar het oongeeval ziech evoooordooet
- Voooorwaarde: oongeeval niet everoooorzaa t doooor een persoooon
- Bezooe ers, lanten en wer nemers
- Voooorbeeld: brandeveiligheid in een ecafé
In de marge
- Arbeidseveiligheid: besecherming evan wer nemers tooev bedri fsoongeevallen
o Sooeciale en fysie e ecoompoonent
2.3 Safety en security
Safety Security
Veiligheid Beeveiliging
Maatregelen tegen niet-mooedwillig handelen Maatregelen tegen mooedwillig handelen
!Kwaad oopzet!
Vooooral aandaecht naar de besecherming ev/d mens Besecherming evan persoooon/geboouw/site
Vb: evluechtrooutes, noooodplannen Vb: inzeten evan beeveiligingsmedewer ers
3. Integrale veiligheid als concept
Integrale eveiligheid =
- allesoomevatend, geheel, evoolledig
- breder perspeectef
o Ti d: hooe oontstaan? Hooe herhaling evoooor oomen?
o Ruimte: hooe ingebed?
o Sooeciale netwer en: hooe samenwer en?
o Kennisgebied: wel e inziechten?
- Integraal eveiligheidsbeleid = alles wat mensen aan eveiligheid dooen terwi l zi redeneren en
handelen evanuit dat breder perspeectef
3.1 Dimensies van Integrale Veiligheid (kijken naar de
onderliggende oorzaken)
1. TIJD
- Geen moomentoopname, maar prooeces
- Ooorzaa -geevoolg eten: waar begoon het?
- Prooaecte, preevente, preparate, repressie, nazoorg
- Voorbeeld ‘inbraa ’:
o hooe an dat evoooor oomen woorden?, waar is de inbraa oontstaan,
o hooe an de sechade hersteld woorden/het slaechtoofer oopgeevangen woorden?
o …
- Veiligheids eten, preeventepiramide,…
2018-2019 Baecheloor Maatsechappeli e Veiligheid
