Samenvatting Sociale ik

Thema 1: Wat is sociale
psychologie?
Sociale psychologie = het studiedomein binnen de psychologie dat een
antwoord wil bieden op de vraag hoe individuen reageren in sociale situaties /
welke invloed de aanwezigheid van anderen op het gedrag van individuen

Watzlawick => ‘je kan niet niet communiceren’ / ‘je kan niet niet beïnvloed
worden door anderen’
= zodra anderen aanwezig zijn zullen je denkproces, je gedrag, emoties,
motivatie wijzigen

Alle menselijke gedrag = sociaal en wordt rechtstreeks/onrechtstreeks
beïnvloed

WAAROM ?
 Mens is een kuddedier en hebben anderen nodig, de overlevingskansen
zijn groter in een groep of maatschappij
 Binnen die maatschappij heeft iedereen een rol, met eigen
rolverwachting, eigen vaardigheden en expertise
 Door complementariteit tussen mensen en het samenleggen van talenten
wordt de efficiëntie van de gemeenschap groter
 We willen beïnvloed worden en beïnvloeden, zelf als we dit niet willen
 We willen onze eenzaamheid beleven in een sociaal kader



1.1 studieobject en definitie van de sociale psychologie
beïnvloeding van gedrag = materiële object van de sociale psychologie

beïnvloeding:
 observeerbare en bewuste
 subtiele en onbewuste

sociale psychologie tracht wetmatigheden te ontdekken = formele object
van de sociale psychologie
 in de manier waarop mensen met elkaar omgaan en door elkaar
beïnvloed worden

sociale psychologie = positieve wetenschappen = wetenschap die aan
observatie en metingen doen, objectieve en meetbare gegevens ontdekken

 de sociaal psycholoog moet zich kunnen inleven in de ander, al
zijn/haar empathie aanwenden om de wetmatigheden die zij/hij ontdekt
ook te kunnen begrijpen
 pas dan weet je waarover je spreekt als je beleeft en doorleeft wat je
bestudeerd
 ‘verstehen’

, GEDRAG dat je niet of anders zou stellen indien er geen of minder
invloed van anderen was geweest

Studieobject = sociaal gedrag


Sociologie  sociale psychologie
- Sociologie: studie over gedrag van groepen
- Sociale psychologie: studie van gedrag van individuen in sociale
relaties

 Sociale psychologie = overlapping tussen algemene psychologie en
sociologie

(Allport)
Sociale psychologie = een studie die tracht te begrijpen, verklaren
en voorspellen hoe de gedachten, gevoelens en gedragingen van
individuen beïnvloed worden door de waargenomen, ingebeelde of
impliciete gedachten, gevoelens en gedragingen van anderen

!Individuen en gedragingen van anderen!
!gedachten, gevoelens en gedragingen beïnvloed!



1.2 geschiedenis van de sociale psychologie

Plato
 mensen bezitten geen aangeboren neigingen tot sociaal gedrag, maar
integendeel dat de mens vooral eigenbelang nastreeft in zijn relaties met
anderen

Aristoteles
 de mens is van nature een gemeenschapswezen

1880 : Max Ringelmann
 experimenten die de invloed van anderen op het gedrag van een individu
bestudeerden

1897 : Norman Triplett
 experiment waarin hij wou onderzoeken hoe het komt dat mensen sneller
fietsen in groep dan alleen

Gustave Le Bon
 zag gelijkenissen tussen enerzijds hypnose en anderzijds gedrag van een
individu in een groep
 benadrukte de negatieve invloed van groepen: een individu verliest zijn
eigenheid en zijn kenmerkende gedrag wanneer hij zich in groep bevindt
 individu gaat zich aanpassen aan de groep
 beïnvloeding van een individu door een groep (gehypnotiseerde
beïnvloed door hypnotiseur)

,  groepsleden gehoorzamen groepsleider (gehypnotiseerde onderwerpt
zich aan hypnotiseur)

 er ontstaat in een groep een soort collectieve geest, die de individuele
geest/persoonlijkheid vervangt
 alle leden van de groep hun ideeën en gevoelens wijzen dezelfde richting
uit
 individuele bewustzijn verdwijnt voor een stuk, verlies individuele
verantwoordelijkheidsgevoel

Gabriel Tarde
 in 19e eeuw
 imitatie als sleutelwoord in een samenleving
 gedragingen beginnen bij hogere sociale klassen en lager sociale klassen
imiteren dit gedrag
 contra-imitatie = afzetten tegenover modellen, net het omgekeerde
doen en duidelijk kritisch opstellen

thejournal of abnormal psychology (1921)
 eerste tijdschrift waarin werd verwezen naar de sociale psychologie
 beïnvloed door volgelingen Charcot
 waarin sociale psychologie sterk verbonden werd met het hypnose en
beïnvloeding als belangrijke dynamiek werd beschouwd
 filosofische invalshoek
 weinig ruimte voor onderzoeken en experimenten

, Festinger

 onderzocht waarom leden van een sekte zo’n blind vertrouwen hebben in
een sekteleider
 infiltreerde zelf in zo een gemeenschap om veldonderzoek te doen hierover

Timothy Leary

 heel populair
 boekte veel succes met zijn visie op menselijke interactie