Samenvatting uro-gynaecologie

Hoofdstuk III: Uro-Gynaecologie
1 Algemeen:
Info:
 Geslachtsstelsels slechts actief vanaf puberteit
- Andere stelsels = levenslang actief

Primaire geslachtsorganen:
 = Gonaden
- Functies:
o Vorming van de geslachtscellen  in cc met elkaar = bevruchting
 Zaadcel = spermatozoïde
 Eicel = ovum
o Produceren + secreteren geslachtshormonen
 Testes  androgenen
 Ovaria  oestrogenen + progesteron

 Welke?
- Testes  teelballen
- Ovaria  eierstokken



2. Het mannelijk geslachtsstelsel:
2.1. Anatomie van het mannelijk geslachtsstelsel:
Ligging:
 2 teelballen (testes)
- In de balzak  scrotum
o Balzak: uitpuiling van het abdomen
 Steunstructuur voor testes
- Liggen buiten lichaam
o T = 3 graden lager dan Tlichaam
- Productie + overleving zaadcellen

Cryptorchidie:
 Testes dalen niet in scrotum
 Leidt onbehandeld tot steriliteit
- Cellen die betrokken zijn tot eerste stadia spermatogenese vernietigd
o Want hoge T in pelvisruimte is niet goed
 Vruchtbaarheidsproblemen bij latere leeftijd
 Verhoogd risico op teelbalkanker
 Chirurgische correctie  best voordat baby 18 maand is

Weg van de zaadcellen:
1. Productie in zaadcellen
2. Epididymus (bijbal)
3. Ductus deferens / vas deferens (zaadleider)
- Zijtak naar zaadblaasjes (vesicula seminalis)
o Net onder de blaas waar zaadleider in urinebuis uitmondt
 Urinebuis en zaadleider omgeven door prostaat (een klier)
4. Urethra (urinebuis)
5. Penis
Zaadblaasjes:
 Produceren vocht

, - Vermengd zicht tijdens ejaculatie met zaad
o Vormt 60% van ejaculaatvolume + bevat...:
 Beïnvloeden overleving zaadcellen
 Bevorderen bevruchting
 Zuurtegraad vagina neutraliseren  zaadcellen overleven
niet in zuur

Prostaat:
 Produceert secreet
- 30% van ejaculaatvolume
o Activeert zaadcellen

 Prostaathypertrofie
- 1/3 mannen > 60 jaar vergroot protstaat 2-4x normale grote
o Urethra vernauwd
 Frequent urineren
 Verminderde kracht urinestraal
 Nadruppelen na urineren
 Gevoel onvolledige legging van blaas
o Prostaat specifiek antigen (PSA)
 Is ook zo bij sommige andere ziektes: prostatitis
(prostaatontsteking)

 Benigne prostaathypertrofie
- Prostaathypertrofie is vaak goedaardig
o Kwaadaardig kan ook!
- Chirurgisch verwijderen

 Hormoondependente vormen van prostaathypertrofie
- Behandeling met anti-androgene geneesmiddelen
= verhinderen prostaat gestimuleerd door androgenen +
prostaatweefsel regresseren + problemen urineren verbeteren
o Androgeen-receptorblokkers
o Analogen van gonadotrofine releasing hormoon (GnRH)
 Inhiberen vrijstelling gonadotrofines uit hypofyse: LH en
FSH




Belangrijke onderdelen penis:
 Schacht (corpus)

, - 3 zwellichamen = sponsachtig weefsel + gladde spieren = vullen met
bloed: erectie
o 2 corpora cavernosa
o 1 corpus spongiosum

 Eikel (glans penis)
- Voorhuid (preputium)
o Huidplooi
 Circumcisie/ besnijdenis = voorheid voledig/ gedeeltelijk
verwijderd
o Reden besnijdenis:
 Minder urineweginfecties
 Bescherming peniskanker
 Minder risico SOA's (bv: aids)

 Urethra
- Afvoer urine uit blaas
- Passage ejaculaat vanuit testes/ epididymis




2.2. De vorming van de spermacellen (spermatogenese):
Opbouw testes:
 Tubuli seminiferi
- =Zaadbuisjes
- Kluwen van buisjes
o Wand = kiemepitheel
 Spermatogonia (cellen uit het kiemepitheel- =
vermenigvuldigen

Vermenigvuldiging:

, 1. Spermatogoia
- Mitotische deling (kerndeling)
2. Spermatocyten ontstaan
- Door meiose (reductiedeling)
3. Spermatiden
- Na differentiatie spermatocyten
4. Spermatozoa
- Verder rijpen van spermatiden
- Komen vrij aan luminale zijde van epitheel
o Terecht in lumen van zaadbuisje
 Wand zaadbuisjes = verschillende lagen
 Naar lumen toe  cellen progressief meer gedifferentieerd
tot zaadcellen

Vrijgekomen zaadcelle uit zaadbuis:
 Migratie naar epididymis (bijbal)
- Alle zaadbuisjes komen samen
o Zaadcellen tot volle rijping




Interstitiële cellen van Leydig:
 Zitten tussen de zaadbuisjes
 Functie
- Synthetiseren + secreteren = testosteron

Sertoli cellen:
 In de wand van de zaadbuisjes  tussen de differentiërende
geslachtscellen
 Wat is hun functie mbt de geslachtscellen:
- Steun
- Bescherming
- Voeding

 Bredere functie:
- Mediëren effecten van ... op spermatogenese:
o Testosteron