Samenvatting : Gram negatieve bacteriën 23-24

MEDISCHE MICROBIOLOGIE :
INLEIDING + GRAM NEGATIEF
Lector. Van de Velde Brigitte




2023-2024
Nette Moons

,INHOUD

1. Inleiding ............................................................................................................................................................... 2

1.1 Medische microbiologie ................................................................................................................................ 2

1.1.1 Isoleren ................................................................................................................................................... 2

1.1.2 Identificeren ........................................................................................................................................... 2

1.2 Taxonomie ..................................................................................................................................................... 4

1.3 Kligler type .................................................................................................................................................... 5

2. Gramnegatieve bacteriën.................................................................................................................................... 6

2.1 Gramnegatieve staven .................................................................................................................................. 6

2.1.1 Familie van de enterobacteriaceae ........................................................................................................ 6

2.1.2 Oxidase +, glucose fermenterend + ..................................................................................................... 17

2.1.3 Niet-fermenterend, strikt aërobe gram negatieve staven ................................................................... 20

2.1.4 Speciale groeivoorwaarden .................................................................................................................. 23

2.1.5 Moeilijk kweekbaar .............................................................................................................................. 30

2.1.6 Anaëroob .............................................................................................................................................. 30

2.2 Gram negatieve kokken .............................................................................................................................. 31

2.2.1 Neisseria ............................................................................................................................................... 31

2.2.2 Moraxella ............................................................................................................................................. 32




1

Moons N

,1. INLEIDING

Welke micro-organismen zijn er?
• Bacteriën
• Virussen
• Schimmels en gisten
• Algen
• Protozoa

Welke factoren zorgen voor een geschikte omgeving?
• C-bron
• N-bron (eiwitten)
• Gistextract
• Water
• Voedselbestanddelen/groeifactoren (vitaminen, mineralen,...)
• pH
• temperatuur
• Zuurstofgehalte
• Osmotische druk

Facetten/onderdelen van microbiologie
• Medische microbiologie
• Voedingsmiddelenmicrobiologie → voedselbederf, -vergiftiging, aanmaak (Vb. yoghurt), …
• Industriële microbiologie (biotechnologie) → Wasmiddelen industrie (enzymen)
• Geneesmiddelenindustrie (research)
• Milieumicrobiologie → Waterzuivering

1.1 MEDISCHE MICROBIOLOGIE

Epidemiologie
• Pathologie → studie van de ziekte
• Etiologie → oorzaak van de ziekte
• Pathogenese → ontwikkeling van de ziekte
• Finale effecten
➔ Diagnose, genezing en preventie van de infectie

Medische microbiologie in 3 stappen
1. isoleren van pathogenen (verwekkers van infectieziekten)
2. identificeren van pathogenen
3. bepalen van de gevoeligheid

1.1.1 ISOLEREN
= het verkrijgen van losliggende kolonies

Hoe? : 4 kwadranten techniek = verdunningstechniek om enkele kolonies te vormen

1.1.2 IDENTIFICEREN
• Macroscopisch onderzoek → Uiterlijk : grootte, pigment, vorm, rand, hoogte, oppervlak
• Microscopisch onderzoek → Gram kleuring : morfologie, onderlinge ligging
• Biochemisch onderzoek → elk m.o. eigen set biochemische eigenschappen = ‘vingerafdruk’




2

Moons N

, Gebaseerd op waarnemingen i.v.m.:
• Groeikarakteristieken op diverse media
• Kleurreacties
• Morfologie (na kleuring)
• Eenvoudige biochemische reacties
→ biologische classificatie die internationaal aanvaard is


MEDIA

Samenstelling :
• Gedemineraliseerd water
• Voedingsstoffen
• Geleermiddel →Agar voor vaste voedingsbodems

Stoffen :
• Groeibevorderende stoffen → groei van gewenste M.O. te stimuleren
• Selectieve stoffen → groei van ongewenste M.O. te remmen
• Electieve stoffen → gewenste kolonies specifiek uiterlijk geven

Algemeen/
Bodem Selectief/ Selectieve stoffen Groei van Electieve stoffen Bodem
Electief

NA • Gram + Beige / kleurloos
A / /
Nutrient Agar • Gram -
• Lactose
MC • Kristal violet • Lactose o + → rose kolonies
S+E • Gram -
MacConkey Agar • Galzouten • Neutraal rood o - → kleurloos
• Galzouten neerslag
• Lactose
EMB • Lactose o + → Paars
S+E • Eosine • Gram -
Eosine Methyleen Blauw • Methyleen blauw o ++ → Metaalglans
o - → Kleurloos
• Manitol
MAS • Sodium chloride • Staphylococcus • Manitol o + → Geel
S+E
Manitol Salt Agar (Zout concentratie) (Halofielen) • Fenol rood o - → Rood
• Kolonies kleurloos

CLED • Lactose
• Gram + • Lactose
Cysteïne Lactose A+E / o + → Geel
• Gram - • Broomthymol blauw
Elektrolyt Deficiënt Agar o - → Kleurloos


MacConkey agar Mannitol salt agar Cystine Lactose Electrolyt Deficiënt agar




3

Moons N