Gedragsverandering vanuit de positieve gezondheid
Hoofdstuk 1; verleden, heden en toekomst van gezondheid en welzijn
1.1 Ontwikkeling van het gezondheidsbeeld
Gezondheid van belang sinds ontstaan mens.
Tijd (oud --> nieuw) Oorzaak kwaal Genezen
Jagers-verzamelaars + oude Natuurfenomeen en goden die Aanbidden en offeren
Grieken en Romeinen deze hebben opgeroepen
Galenus en Hippocrates Eigen lichaam: disbalans aarde, Wegsnijden en prikken zonder
lucht, vuur, water (bloed, slijm, verdoving
gele -, zwarte gal)
Monotheïstische godsdienst - Geloven in god
(christendom, jodendom,
islam)
Hierna organen ontdekt, geest werd betrokken --> trepanatie (gat in hoofd boren voor lucht)
Meer kennis lichaam, invloed factoren van buitenaf --> ziekten beheersbaar, preventie (handen
wassen, rioleringen, quarantaine)
Nu nieuwe ziekten door ouder worden: delayed-degeneratieve ziekten
Toename welvaart: minder honger, meer roken (degeneratieve welvaartziekten)
1.2 Definitie van gezondheid
WHO (1948): gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk
welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken.
, --> Ottawa charter voor gezondheidsbevordering
Bircher (2005): Een dynamische staat van welzijn gekarakteriseerd door een fysiek, mentaal en
sociaal potentieel, dat tegemoetkomt aan de eisen van het leven evenredig naar leeftijd, cultuur en
persoonlijke verantwoordelijkheid. Als dit potentieel onvoldoende is om te voldoen aan deze eisen,
is er sprake van ziekte. --> Erg vanuit de professional. Daarom:
Huber et al., (2011): Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en eigen regie te voeren in het
licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven
--> gebaseerd op salutogenesebenadering
1.3; pathogenese versus salutogenese
Gezondheidszorg gericht op ontstaan ziekten (pathogenese)
Primaire/Universele preventie: gericht op gezonde mensen (collectief)
Secundaire/Selectieve preventie: gericht op risicogroepen (collectief)
Secundaire/Geïndiceerde preventie: gericht op beginnende klachten (individueel)
Tertiaire/zorggerelateerde preventie: gericht op zieke mensen (individueel)
Antonovsky (1987): salutogenese (gericht op gezond(heid/blijven) (sense of coherense):
1. Comprehensibility (begrijpelijkheid)
2. Maganeability (omgaan met moeilijkheden)
3. Meaningfullness (zingeving)
--> beter met meer general resistance sources (hulpbronnen lichamelijk, cognitieve en emotionele
vaardigheden, relaties, macrosocioculturele aspecten)
1.4 Het concept positieve gezondheid: een andere manier van kijken
Hoofdstuk 1; verleden, heden en toekomst van gezondheid en welzijn
1.1 Ontwikkeling van het gezondheidsbeeld
Gezondheid van belang sinds ontstaan mens.
Tijd (oud --> nieuw) Oorzaak kwaal Genezen
Jagers-verzamelaars + oude Natuurfenomeen en goden die Aanbidden en offeren
Grieken en Romeinen deze hebben opgeroepen
Galenus en Hippocrates Eigen lichaam: disbalans aarde, Wegsnijden en prikken zonder
lucht, vuur, water (bloed, slijm, verdoving
gele -, zwarte gal)
Monotheïstische godsdienst - Geloven in god
(christendom, jodendom,
islam)
Hierna organen ontdekt, geest werd betrokken --> trepanatie (gat in hoofd boren voor lucht)
Meer kennis lichaam, invloed factoren van buitenaf --> ziekten beheersbaar, preventie (handen
wassen, rioleringen, quarantaine)
Nu nieuwe ziekten door ouder worden: delayed-degeneratieve ziekten
Toename welvaart: minder honger, meer roken (degeneratieve welvaartziekten)
1.2 Definitie van gezondheid
WHO (1948): gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk
welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken.
, --> Ottawa charter voor gezondheidsbevordering
Bircher (2005): Een dynamische staat van welzijn gekarakteriseerd door een fysiek, mentaal en
sociaal potentieel, dat tegemoetkomt aan de eisen van het leven evenredig naar leeftijd, cultuur en
persoonlijke verantwoordelijkheid. Als dit potentieel onvoldoende is om te voldoen aan deze eisen,
is er sprake van ziekte. --> Erg vanuit de professional. Daarom:
Huber et al., (2011): Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en eigen regie te voeren in het
licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven
--> gebaseerd op salutogenesebenadering
1.3; pathogenese versus salutogenese
Gezondheidszorg gericht op ontstaan ziekten (pathogenese)
Primaire/Universele preventie: gericht op gezonde mensen (collectief)
Secundaire/Selectieve preventie: gericht op risicogroepen (collectief)
Secundaire/Geïndiceerde preventie: gericht op beginnende klachten (individueel)
Tertiaire/zorggerelateerde preventie: gericht op zieke mensen (individueel)
Antonovsky (1987): salutogenese (gericht op gezond(heid/blijven) (sense of coherense):
1. Comprehensibility (begrijpelijkheid)
2. Maganeability (omgaan met moeilijkheden)
3. Meaningfullness (zingeving)
--> beter met meer general resistance sources (hulpbronnen lichamelijk, cognitieve en emotionele
vaardigheden, relaties, macrosocioculturele aspecten)
1.4 Het concept positieve gezondheid: een andere manier van kijken
