BEROEPSGERELATEERDE
WETGEVING II
Anke VerEecke
,
,WILS- EN/OF HANDELINGSONBEKWAME
ZORGONTVANGER
HOOFDSTUK 1: DE BEKWAAMHEID VAN DE PERSOON
DE VERSCHILLENDE BEKWAAMHEIDSBEGRIPPEN UIT HET RECHT KUNNEN OMSCHRIJVEN
EN VAN ELKAAR ONDERSCHEIDEN
Overzicht
Feitelijke bekwaamheid (= kunnen) Handelingsbekwaamheid (= zelf(standig) mogen
Volledige Beperkte
Toerekeningsvatbaarheid Wilsbekwaamheid
handelingsbekwaamheid handelingsbekwaamheid
Rechtsbekwaamheid (=mogen)
FEITELIJKE BEKWAAMHEID
= kunnen
= feitelijk in staat zijn om iets te DOEN zoals bijv. voertuig besturen, om te schrijven…
We onderscheiden 2 vormen:
• Toerekeningsvatbaarheid
• Wilsbekwaamheid
RECHTSBEKWAAMHEID
= mogen
= over de mogelijkheid beschikken om rechten en plichten te HEBBEN
Alle personen (natuurlijke personen + rechtspersonen) zijn rechtsbekwaam.
MAAR
sommige personen hebben niet alle rechten specifieke + gedeeltelijke rechtsonbekwaamden
vreemdelingen + minderjarigen huwen met bloed en aanverwanten
of
niet stemmen als arts testament erven bijgestane ziek persoon
HANDELINGSBEKWAAMHEID
= zelf en zelfstandig mogen
= zelf en zelfstandig rechten en plichten uitoefenen + stellen van rechtshandelingen
Iedere persoon is handelingsbekwaam, ook als ze feitelijks wilsonbekwaam zijn.
Uitzonderingen
• Door de wetgever → minderjarigen
• Door de rechter → kan persoon handelingsonbekwaam verklaren, door beschermingsstatuut
, DE TERMEN TOEREKENINGSVATBAARHEID EN WIL SBEKWAAMHEID CORRECT KUNNEN
OMSCHRIJVEN EN SITUEREN ONDER HET JUISTE BEKWAAMHEIDSBEGRIP
Juiste bekwaamheidsbegrip → feitelijke bekwaamheid
TOEREKENINGSVATBAARHEID
= wil kunnen controleren
= feitelijke bekwaamheid om schuld te hebben aan een bepaalde gedraging
De schuld impliceert:
• Verstandig genoeg zijn om de gevolgen van je daden in te zien
• Wil voldoende onder controle hebben
Dit speelt een rol bij de gevolgen die kunnen opgelegd worden binnen het recht. Zo heeft het
toerekeningsvatbaar zijn een invloed op:
• Strafwaardig zijn
• Internering
• Aansprakelijkheid
WILSBEKWAAMHEID
= wil kunnen uiten
= de feitelijke bekwaamheid om vrij en weldoordacht zijn wil te vormen en te uiten
Dit houdt in dat men in staat is om:
• Informatie begrijpen en toepassen op eigen concrete situatie
• Voor- en nadelen van keuzemogelijkheden kunnen afwegen
• Keuze verbaal en non-verbaal kunnen communiceren
Wilsbekwaamheid is een toestand die in concreto beoordeeld moet worden
= beslissing per beslissing
= wilsonbekwaam voor handeling A ≠ wilsonbekwaam voor handeling B
= hangt af van de ernst en impact die beslissing heeft op het verdere leven
Voorbeeld:
Iemand kan wél wilsbekwaam zijn om toestemming te geven voor een tandheelkundige ingreep, MAAR
wilsonbekwaam zijn om toe te stemmen bij sterilisatie.
Medische behandelingen en ingrepen
= artsen bepalen of patiënt wilsbekwaam is
Sommige personen worden in de medische wereld “standaard” als wilsonbekwaam beschouwd:
• Comateuze patiënten
• Diep dementerenden
• Zeer jonge minderjarigen
• Personen met ernstige psychiatrische problematiek
WETGEVING II
Anke VerEecke
,
,WILS- EN/OF HANDELINGSONBEKWAME
ZORGONTVANGER
HOOFDSTUK 1: DE BEKWAAMHEID VAN DE PERSOON
DE VERSCHILLENDE BEKWAAMHEIDSBEGRIPPEN UIT HET RECHT KUNNEN OMSCHRIJVEN
EN VAN ELKAAR ONDERSCHEIDEN
Overzicht
Feitelijke bekwaamheid (= kunnen) Handelingsbekwaamheid (= zelf(standig) mogen
Volledige Beperkte
Toerekeningsvatbaarheid Wilsbekwaamheid
handelingsbekwaamheid handelingsbekwaamheid
Rechtsbekwaamheid (=mogen)
FEITELIJKE BEKWAAMHEID
= kunnen
= feitelijk in staat zijn om iets te DOEN zoals bijv. voertuig besturen, om te schrijven…
We onderscheiden 2 vormen:
• Toerekeningsvatbaarheid
• Wilsbekwaamheid
RECHTSBEKWAAMHEID
= mogen
= over de mogelijkheid beschikken om rechten en plichten te HEBBEN
Alle personen (natuurlijke personen + rechtspersonen) zijn rechtsbekwaam.
MAAR
sommige personen hebben niet alle rechten specifieke + gedeeltelijke rechtsonbekwaamden
vreemdelingen + minderjarigen huwen met bloed en aanverwanten
of
niet stemmen als arts testament erven bijgestane ziek persoon
HANDELINGSBEKWAAMHEID
= zelf en zelfstandig mogen
= zelf en zelfstandig rechten en plichten uitoefenen + stellen van rechtshandelingen
Iedere persoon is handelingsbekwaam, ook als ze feitelijks wilsonbekwaam zijn.
Uitzonderingen
• Door de wetgever → minderjarigen
• Door de rechter → kan persoon handelingsonbekwaam verklaren, door beschermingsstatuut
, DE TERMEN TOEREKENINGSVATBAARHEID EN WIL SBEKWAAMHEID CORRECT KUNNEN
OMSCHRIJVEN EN SITUEREN ONDER HET JUISTE BEKWAAMHEIDSBEGRIP
Juiste bekwaamheidsbegrip → feitelijke bekwaamheid
TOEREKENINGSVATBAARHEID
= wil kunnen controleren
= feitelijke bekwaamheid om schuld te hebben aan een bepaalde gedraging
De schuld impliceert:
• Verstandig genoeg zijn om de gevolgen van je daden in te zien
• Wil voldoende onder controle hebben
Dit speelt een rol bij de gevolgen die kunnen opgelegd worden binnen het recht. Zo heeft het
toerekeningsvatbaar zijn een invloed op:
• Strafwaardig zijn
• Internering
• Aansprakelijkheid
WILSBEKWAAMHEID
= wil kunnen uiten
= de feitelijke bekwaamheid om vrij en weldoordacht zijn wil te vormen en te uiten
Dit houdt in dat men in staat is om:
• Informatie begrijpen en toepassen op eigen concrete situatie
• Voor- en nadelen van keuzemogelijkheden kunnen afwegen
• Keuze verbaal en non-verbaal kunnen communiceren
Wilsbekwaamheid is een toestand die in concreto beoordeeld moet worden
= beslissing per beslissing
= wilsonbekwaam voor handeling A ≠ wilsonbekwaam voor handeling B
= hangt af van de ernst en impact die beslissing heeft op het verdere leven
Voorbeeld:
Iemand kan wél wilsbekwaam zijn om toestemming te geven voor een tandheelkundige ingreep, MAAR
wilsonbekwaam zijn om toe te stemmen bij sterilisatie.
Medische behandelingen en ingrepen
= artsen bepalen of patiënt wilsbekwaam is
Sommige personen worden in de medische wereld “standaard” als wilsonbekwaam beschouwd:
• Comateuze patiënten
• Diep dementerenden
• Zeer jonge minderjarigen
• Personen met ernstige psychiatrische problematiek
