Neuro-
anatomie,
Neurofysiologie
&Motorisch
leren
, Neuro-anatomie
1. Inleiding
Neuro-anatomie kan op 2 manieren besproken worden:
- anatomische indeling: bouw en ligging vd verschillende delen vh ZS
- functionele indeling: functionele netwerken of verbindingen
Eerste deel cursus = anatomische indeling
1.1 Zenuwstelsels
ZS bestaat uit 2 delen:
⇨ Centraal zenuwstelsel (CZS):
• hersenen & ruggenmerg
• beiden hebben benig omhulsel, nl. schedel rond hersenen en wervelkanaal rond ruggenmerg
• omgeven door hersenvocht → schokbrekende werking
• omsloten door hersen- of ruggenmergvliezen
⇨ Het perifeer zenuwstelsel (PZS):
• craniale zenuwen (hersenzenuwen) & spinale zenuwen (ruggenmergzenuwen)
• craniale zenuwen lopen via schedel door verschillende foramina (gaten)
• ruggenmergzenuwen lopen tssn wervelbogen door foramina intervertebralia
• niet omgeven door benig omhulsel
• verbindingen tssn CZS en verschillende stelsels vh lichaam
⇨ Afferente banen: sensorische neuronen sturen informatie naar CZS
⇨ Efferente banen: motorische neuronen vh CZS sturen bewust/onbewust
spieren aan
Somatisch zenuwstelsel = stuurt bewust onze skeletspieren aan
Autonoom zenuwstelsel = stuurt onbewust onze interne organen aan
Parasympatisch: rust en herstel
Orthosympatisch: arbeid
,1.2 anatomische terminologie
3 vlakken in neuroanatomie:
- axiale/horizontale vlak: dwarsdoorsnede
- sagittale vlak: verdeelt hersenen in linker- en rechterhelft
- coronale/frontale vlak: verdeelt hersenen in voor- en achterkant
, 2. Anatomische bespreking
2.1 Hersenvliezen
Drie hersenvliezen (= meningae) omhullen hersenen
1) Dura mater (buitenste laag) (ezelsbruggetje: dur = hard in frans → DURa mater = stevige buitenste laag)
o Sterke vezelachtige structuur
o Stevig bevestigd aan de schedel
o functie: bescherming
o bestaat uit 2 lagen:
▪ Periostale laag (buitenste laag, vormt geheeld met botvlies v schedel)
▪ Meningeale laag (binnenste laag, aan kant vd hersenstructuren)
🡪 meestal met elkaar verbonden, uitzonderingen:
● Ruimte voor veneuze sinussen (= aders in hersenen)
● Waar binnenste laag een vlies vormt om verschillende hersendelen te scheiden
o vormt scheiding tssn 2 hersenhelften (hemisferen) → scheiding = Falx cerebri
o vormt scheiding tssn cerebrum en cerebellum → = Tentorium cerebelli
2) Arachnoïd (middelste laag)
o volgt verloop v dura mater
o verbonden met pia mater
3) Pia mater (binnenste laag)
o dun membraan rond hersenen
o volgt structuur gyri (uitstulpingen) en sulci (groeven)
Ruimtes tssn hersenvliezen:
o Subdurale ruimte = scheiding dura mater – arachnoïd
o Subarachnoïdale ruimte = scheiding pia mater – arachnoïd
▪ Bevat cerebro-spinaal vocht (CSF) en bloedvaten → functie: bescherming, omdat het
drijfvermogen en kussens biedt tegen plotselinge hoofdbewegingen, aanvoer v O2-rijk bloed
dus volgorde: hoofdhuid → schedel → periostale dura mater → meningeale dura mater → subdurale ruimte →
arachnoïd → subarachnoïdale ruimte → pia mater → hersenen
subduraal hematoom = bloedvaten in dura mater scheuren → bloeduitstorting in subdurale ruimte → druk op
hersenen → verstoring hersenfuncties → bloed weghalen door schedelboring
Sinus superior sagittalis = belangrijke sinus tssn de 2 dura mater-vliezen, thv falx cerebri
cisterna = plaatsen waar de subarachnoïdale ruimte groter is → vult zich met CSF
plexus choroideus = plaatsen waar CSF w aangemaakt, ze bevinden zich in alle ventrikels
ventrikels = plaatsen in de hersenen waar de CSF w opgeslagen, we hebben 4 ventrikels
functie CSF: stootkussen en aanleveren v voedingsstoffen
anatomie,
Neurofysiologie
&Motorisch
leren
, Neuro-anatomie
1. Inleiding
Neuro-anatomie kan op 2 manieren besproken worden:
- anatomische indeling: bouw en ligging vd verschillende delen vh ZS
- functionele indeling: functionele netwerken of verbindingen
Eerste deel cursus = anatomische indeling
1.1 Zenuwstelsels
ZS bestaat uit 2 delen:
⇨ Centraal zenuwstelsel (CZS):
• hersenen & ruggenmerg
• beiden hebben benig omhulsel, nl. schedel rond hersenen en wervelkanaal rond ruggenmerg
• omgeven door hersenvocht → schokbrekende werking
• omsloten door hersen- of ruggenmergvliezen
⇨ Het perifeer zenuwstelsel (PZS):
• craniale zenuwen (hersenzenuwen) & spinale zenuwen (ruggenmergzenuwen)
• craniale zenuwen lopen via schedel door verschillende foramina (gaten)
• ruggenmergzenuwen lopen tssn wervelbogen door foramina intervertebralia
• niet omgeven door benig omhulsel
• verbindingen tssn CZS en verschillende stelsels vh lichaam
⇨ Afferente banen: sensorische neuronen sturen informatie naar CZS
⇨ Efferente banen: motorische neuronen vh CZS sturen bewust/onbewust
spieren aan
Somatisch zenuwstelsel = stuurt bewust onze skeletspieren aan
Autonoom zenuwstelsel = stuurt onbewust onze interne organen aan
Parasympatisch: rust en herstel
Orthosympatisch: arbeid
,1.2 anatomische terminologie
3 vlakken in neuroanatomie:
- axiale/horizontale vlak: dwarsdoorsnede
- sagittale vlak: verdeelt hersenen in linker- en rechterhelft
- coronale/frontale vlak: verdeelt hersenen in voor- en achterkant
, 2. Anatomische bespreking
2.1 Hersenvliezen
Drie hersenvliezen (= meningae) omhullen hersenen
1) Dura mater (buitenste laag) (ezelsbruggetje: dur = hard in frans → DURa mater = stevige buitenste laag)
o Sterke vezelachtige structuur
o Stevig bevestigd aan de schedel
o functie: bescherming
o bestaat uit 2 lagen:
▪ Periostale laag (buitenste laag, vormt geheeld met botvlies v schedel)
▪ Meningeale laag (binnenste laag, aan kant vd hersenstructuren)
🡪 meestal met elkaar verbonden, uitzonderingen:
● Ruimte voor veneuze sinussen (= aders in hersenen)
● Waar binnenste laag een vlies vormt om verschillende hersendelen te scheiden
o vormt scheiding tssn 2 hersenhelften (hemisferen) → scheiding = Falx cerebri
o vormt scheiding tssn cerebrum en cerebellum → = Tentorium cerebelli
2) Arachnoïd (middelste laag)
o volgt verloop v dura mater
o verbonden met pia mater
3) Pia mater (binnenste laag)
o dun membraan rond hersenen
o volgt structuur gyri (uitstulpingen) en sulci (groeven)
Ruimtes tssn hersenvliezen:
o Subdurale ruimte = scheiding dura mater – arachnoïd
o Subarachnoïdale ruimte = scheiding pia mater – arachnoïd
▪ Bevat cerebro-spinaal vocht (CSF) en bloedvaten → functie: bescherming, omdat het
drijfvermogen en kussens biedt tegen plotselinge hoofdbewegingen, aanvoer v O2-rijk bloed
dus volgorde: hoofdhuid → schedel → periostale dura mater → meningeale dura mater → subdurale ruimte →
arachnoïd → subarachnoïdale ruimte → pia mater → hersenen
subduraal hematoom = bloedvaten in dura mater scheuren → bloeduitstorting in subdurale ruimte → druk op
hersenen → verstoring hersenfuncties → bloed weghalen door schedelboring
Sinus superior sagittalis = belangrijke sinus tssn de 2 dura mater-vliezen, thv falx cerebri
cisterna = plaatsen waar de subarachnoïdale ruimte groter is → vult zich met CSF
plexus choroideus = plaatsen waar CSF w aangemaakt, ze bevinden zich in alle ventrikels
ventrikels = plaatsen in de hersenen waar de CSF w opgeslagen, we hebben 4 ventrikels
functie CSF: stootkussen en aanleveren v voedingsstoffen
