Hoofdstuk 2: Afstapping ter plaatse

Les 2: Afstapping ter plaatse
De crime scene, ook wel de plaats delict genoemd is iedere ruimte of voorwerp dat fysisch
bewijsmateriaal kan bevatten dat bijdraagt tot het ophelderen van een misdrijf. Dit kan zijn:
 De plaats waar een lichaam wordt aangetroffen
 De plaats waar (een deel van) een misdrijf zich heeft voorgedaan
 De plaats waar een voorwerp werd achtergelaten
Er kunnen ook twee plaatsen delict zijn, bijvoorbeeld iemand die is vermoord in huis en gedumpt in
het water.

Fysisch bewijsmateriaal (‘sporen’)
Bij fysisch bewijsmateriaal speelt het (uitwisselings)principe van Locard een grote rol. Dit principe
stelt dat “elk contact een spoor achterlaat”. De dader laat dus bewijs achter op de plaats delict of op
het slachtoffer, maar de dader zal zelf ook sporen meenemen van de plaats delict of van het
slachtoffer. De uitwisseling van de sporen kan ervoor zorgen dat we de dader, het slachtoffer én de
plaats delict aan elkaar kunnen linken. Echter, moet er altijd met een kritische blik gekeken worden
naar de sporen. Vingerafdrukken kunnen heel waardevol zijn, maar dit is per situatie afhankelijk:
Wanneer we vingerafdrukken vinden op een bankautomaat na een ontploffing, zijn deze
vingerafdrukken niet zo heel relevant. Want, heel veel mensen kunnen voor de ontploffing geld
hebben afgehaald. Het forensisch onderzoek start op de plaats delict. Maar, een plaats delict bestaat
maar tijdelijk. Denk bijvoorbeeld aan een schoeiselspoor in de sneeuw. Wanneer het gaat dooien,
kan het spoor smelten en dus geen informatie meer geven aan de forensisch onderzoekers. Dus, we
moeten de sporen snel genoeg kunnen veilig stellen, maar we moeten de sporen ook met grote zorg
vrijwaren.

Onderzoek plaats delict
De volgende kernvragen willen we graag beantwoord hebben door middel van het onderzoek van
een plaats delict: Wat is er gebeurd? Waar is het gebeurd? Wanneer is het gebeurd? Waarmee (hoe)
is het gebeurd? Wie is er betrokken? En waarom is het gebeurd? Deze vragen kunnen we oplossen
door de nodige acties die we kunnen uitvoeren:
 De plaats delict bestaat maar tijdelijk, dus we zullen de plaats delict gaan bevriezen in de
toestand zoals die is aangetroffen; toegang enkel voor bevoegd en opgeleid personeel
 Vastleggen van de plaats delict in de toestand zoals aangetroffen, bijvoorbeeld door video’s
of foto’s te maken
 Alle acties of handelingen (+ door wie) vastleggen, dit kan in een proces verbaal
 Systematische zoeking en opname van de sporen. Belangrijk: Het redden van levens is
belangrijker dan het sporenonderzoek! Dus, de eerste hulpverlening moet zijn gang kunnen
gaan, daarna gaan we pas op zoek naar de sporen
 Bewijsmateriaal verpakken en labelen
 Bewijsmateriaal op de juiste manier bewaren/stockeren
 Sporenonderzoek uitvoeren

Afstapping
De afstapping gebeurt op de plaats van de significante misdrijven. Dit is het geheel van concrete
activiteiten om een plaats delict te onderzoeken en het verzekeren van de goede afwikkeling en
coördinatie ervan. De significante misdrijven is een delict waarbij coördinatiemaatregelen
noodzakelijk zijn omdat men kan verwachten dat er verschillende actoren zullen afstappen. Wanneer
we een significant misdrijf, waarbij verschillende mensen ter plaatse komen, niet coördineren, zullen
de mensen volledig door elkaar heen lopen, dit geeft chaos. Deze misdrijven vragen
coördinatieprincipes, want als de deskundigen niet met elkaar babbelen, kan het enorm mis lopen.




Pagina 1 van 8