NEUROWETENSCHAPPEN
Prof. Sciot
,Hoofdvragen:
1) Bespreek functionele en structurele kenmerken van de fovea centralis
Macula lutea -> centrale zone met scherpste zicht, deze zone bevat meer staafjes en kegeltjes
met een betere ordening van de verschillende lagen.
- Centraal in deze zone bevindt zich de fovea centralis
o Enkel kegeltjes, geen bloedvaten
o De lagen die binnen de externe korrellaag liggen zijn hier lateraalwaarts
verplaatst -> bijna vrije doorgang voor lichtstralen naar de
fotoreceptorcellen
2) Bespreek functionele en structurele kenmerken van de retina
Retina of netvlies = binnenste oogrok, vormt het fotorecept-orgaan
- Ontstaan uit primair oogblaasje, uitstulping van prosencephalon dat later tijdens
de embryogenese omgevormd wordt tot een secundair oogblaasje
- In verbinding met hersenen via nervus opticus
- Bij volwassenen heeft een tweelagig secundair oogblaasje:
o Naar buiten gelegen pigmentepitheel
o Naar binnen gerichte neurale retina of echte retina -> bevat elementen
analoog met deze die in de hersenen worde teruggevonden, kan als
gedifferentieerd deel van de hersenen beschouwd worden
Optisch of functioneel deel van de retina
- Bekleedt binnenzijde van choroidea en strekt zich uit van de papilla nervi optici
tot aan ora serrata
o Thv de papilla waar de retina overgaat in zenuwweefsel en thv de ora
serrata is de retina stevig vastgehecht aan de choroidea
Lateraal van papilla nervi optici (bevat geen fotoreceptoren = blinde vlek) ligt een indeuking
-> fovea centralis
- De fovea en zone errond bevat geel pigment -> geheel = macula lutea
- In macula lutea nog dunnen arteries, venen en capillairen, maar in centrale fovea
geen capillairen (avasculair -> betere doorzichtbaarheid) en ook geen staafjes
Enkel het deel van het beeld van een object dat op de fovea valt wordt scherp gezien
Teken dezelfde tekning als bij vraag 17
,3) Bespreek functionele en structurele kenmerken van de limbus
Limbus = corneosclerale junctie
Voorste epitheel van de cornea zet zich verder in dat van de conjunctiva
Waar het membraan van Bowman eindigt begint het conjunctivaal stroma:
- Bestaat uit losmazig bindweefsel
- Bevat bloedvaten -> voeding van perifeer deel van cornea
o Bij ontsteking kunnen bloedvaten van hieruit binnendringen in stroma
van de cornea
De collageenbundels van substantia propria van de cornea zetten zich verder in die van de
sclera.
Perifeer, aan uiteinde van membraan van Descemet vormt zich een trabeculair netwerk:
- Bestaat uit bindweefseltrabekels -> bekleedt met afgeplat epitheel dat continu is
met het endotheel van de cornea
o Ruimten van Fontana = ruimten tussen de trabekels -> in verbinding met
voorste oogkamer
▪ Filteren kamervocht dat vervolgens gedraineerd wordt naar het
kanaal van Schlemm
• Kanaal van Schlem loopt circulair rond de cornea en
draineert gefilterd kamervocht verder naar venen van de
limbus en episclera
▪ Wanneer drainagesysteem van kamervocht via de ruimten van
Fontana en kanaal van Schlemm verhinderd wordt, stijgt de intra-
oculaire druk = glaucoma
4) Bespreek functionele en structurele kenmerken van de palpebrae
Conjunctivae = slijmvliezen die achterste oppervlakte van oogleden en voorste oppervlakte
van de oogbol bedekken tot aan corneosclerale junctie
Conjunctiva palpebrae -> het deel dat binnenkant van ooglid bedekt, meerlagig cilindrisch
Conjunctiva bulbae -> deel dat oogbol bedekt, meerlagig plaveiselcellig
Craniale en caudale fornix = de bovenste en onderste inham tussen ooglid en oobol
Ooglid -> bestaat uit centrale as van dens collageen bindweefsel, de tarsus.
- In het bindweefsel van de tarsus liggen de klieren van Meibom
o Dit zijn sebumklieren
o Secreet vermindert onderlinge verkleving van de oogleden en
verdamping van traanvocht
- Buitenste laag (meest naar de omving toe) = huid -> dun en dermis vertoont
weinig papillen
o Huid is voorzien van kleine haren, sebumklieren en kleine zweetklieren
- Diepere laag
o Dwarsgestreepte spiervezels van M. orbicularis oculi
o In het bovenste gedeelte van het bovenste ooglid ->
bundels van glad spierweefsel = M. tarsalis superior van Muller (hecht
vast op bovenrand van tarsus)
, - Binnenste laag (het meeste naar de oogbol toe)
o Conjunctiva palpebrae
▪ Heeft ook muceuze cellen
▪ Epitheel wordt meerlagig clindrisch
Wimpers -> grote haren op 3à4 rijen langs de rand van de oogleden.
- Achter en tussen de follikels van de wimpers liggen de klieren van Moll
o Dit zijn apocriene zweetklieren
o Afvoergangen openen in de follikels van de wimpers
5) Bespreek de choroidea + teken de lagen en ligging
Choroidea -> vormt het grootste deel van de uvea (meest gepigmenteerde en
gevasculariseerde laag van het oog)
- Begint vanaf de ora serrata vooraan en reikt tot de papilla nervi optici
- Bestaat uit 4 delen
o Suprachoroidea
o Stroma of lamina vasculosa
o Lamina choriocapillaris
o Membraan van Bruch
Suprachoroidea
- Losmazig bindweefsel met collageenbundels, elastische vezels en talrijke
melanocyten
- Bindweefsellamellen lopen van choroidea naar de sclera
- Macrofagen
Stroma/Lamina vasculosa
- Losmazig bindweefsel met een groot aantal arteriolen en venulen, rijk aan
fibroblasten en melanocyten, ook mastcellen en macrofagen
Lamina choriocapillaris
- Één enkele laag van capillairen met gefenestreerd endotheel. Deze capillairen zijn
afkomstig van de arteriolen van de lamina vasculosa
Membraan van Bruch
- Bevat de lamina densa van pigmentepitheel van de retina
- Hyaliene PAS-positieve laag die ook rijk is aan elastische vezels
Prof. Sciot
,Hoofdvragen:
1) Bespreek functionele en structurele kenmerken van de fovea centralis
Macula lutea -> centrale zone met scherpste zicht, deze zone bevat meer staafjes en kegeltjes
met een betere ordening van de verschillende lagen.
- Centraal in deze zone bevindt zich de fovea centralis
o Enkel kegeltjes, geen bloedvaten
o De lagen die binnen de externe korrellaag liggen zijn hier lateraalwaarts
verplaatst -> bijna vrije doorgang voor lichtstralen naar de
fotoreceptorcellen
2) Bespreek functionele en structurele kenmerken van de retina
Retina of netvlies = binnenste oogrok, vormt het fotorecept-orgaan
- Ontstaan uit primair oogblaasje, uitstulping van prosencephalon dat later tijdens
de embryogenese omgevormd wordt tot een secundair oogblaasje
- In verbinding met hersenen via nervus opticus
- Bij volwassenen heeft een tweelagig secundair oogblaasje:
o Naar buiten gelegen pigmentepitheel
o Naar binnen gerichte neurale retina of echte retina -> bevat elementen
analoog met deze die in de hersenen worde teruggevonden, kan als
gedifferentieerd deel van de hersenen beschouwd worden
Optisch of functioneel deel van de retina
- Bekleedt binnenzijde van choroidea en strekt zich uit van de papilla nervi optici
tot aan ora serrata
o Thv de papilla waar de retina overgaat in zenuwweefsel en thv de ora
serrata is de retina stevig vastgehecht aan de choroidea
Lateraal van papilla nervi optici (bevat geen fotoreceptoren = blinde vlek) ligt een indeuking
-> fovea centralis
- De fovea en zone errond bevat geel pigment -> geheel = macula lutea
- In macula lutea nog dunnen arteries, venen en capillairen, maar in centrale fovea
geen capillairen (avasculair -> betere doorzichtbaarheid) en ook geen staafjes
Enkel het deel van het beeld van een object dat op de fovea valt wordt scherp gezien
Teken dezelfde tekning als bij vraag 17
,3) Bespreek functionele en structurele kenmerken van de limbus
Limbus = corneosclerale junctie
Voorste epitheel van de cornea zet zich verder in dat van de conjunctiva
Waar het membraan van Bowman eindigt begint het conjunctivaal stroma:
- Bestaat uit losmazig bindweefsel
- Bevat bloedvaten -> voeding van perifeer deel van cornea
o Bij ontsteking kunnen bloedvaten van hieruit binnendringen in stroma
van de cornea
De collageenbundels van substantia propria van de cornea zetten zich verder in die van de
sclera.
Perifeer, aan uiteinde van membraan van Descemet vormt zich een trabeculair netwerk:
- Bestaat uit bindweefseltrabekels -> bekleedt met afgeplat epitheel dat continu is
met het endotheel van de cornea
o Ruimten van Fontana = ruimten tussen de trabekels -> in verbinding met
voorste oogkamer
▪ Filteren kamervocht dat vervolgens gedraineerd wordt naar het
kanaal van Schlemm
• Kanaal van Schlem loopt circulair rond de cornea en
draineert gefilterd kamervocht verder naar venen van de
limbus en episclera
▪ Wanneer drainagesysteem van kamervocht via de ruimten van
Fontana en kanaal van Schlemm verhinderd wordt, stijgt de intra-
oculaire druk = glaucoma
4) Bespreek functionele en structurele kenmerken van de palpebrae
Conjunctivae = slijmvliezen die achterste oppervlakte van oogleden en voorste oppervlakte
van de oogbol bedekken tot aan corneosclerale junctie
Conjunctiva palpebrae -> het deel dat binnenkant van ooglid bedekt, meerlagig cilindrisch
Conjunctiva bulbae -> deel dat oogbol bedekt, meerlagig plaveiselcellig
Craniale en caudale fornix = de bovenste en onderste inham tussen ooglid en oobol
Ooglid -> bestaat uit centrale as van dens collageen bindweefsel, de tarsus.
- In het bindweefsel van de tarsus liggen de klieren van Meibom
o Dit zijn sebumklieren
o Secreet vermindert onderlinge verkleving van de oogleden en
verdamping van traanvocht
- Buitenste laag (meest naar de omving toe) = huid -> dun en dermis vertoont
weinig papillen
o Huid is voorzien van kleine haren, sebumklieren en kleine zweetklieren
- Diepere laag
o Dwarsgestreepte spiervezels van M. orbicularis oculi
o In het bovenste gedeelte van het bovenste ooglid ->
bundels van glad spierweefsel = M. tarsalis superior van Muller (hecht
vast op bovenrand van tarsus)
, - Binnenste laag (het meeste naar de oogbol toe)
o Conjunctiva palpebrae
▪ Heeft ook muceuze cellen
▪ Epitheel wordt meerlagig clindrisch
Wimpers -> grote haren op 3à4 rijen langs de rand van de oogleden.
- Achter en tussen de follikels van de wimpers liggen de klieren van Moll
o Dit zijn apocriene zweetklieren
o Afvoergangen openen in de follikels van de wimpers
5) Bespreek de choroidea + teken de lagen en ligging
Choroidea -> vormt het grootste deel van de uvea (meest gepigmenteerde en
gevasculariseerde laag van het oog)
- Begint vanaf de ora serrata vooraan en reikt tot de papilla nervi optici
- Bestaat uit 4 delen
o Suprachoroidea
o Stroma of lamina vasculosa
o Lamina choriocapillaris
o Membraan van Bruch
Suprachoroidea
- Losmazig bindweefsel met collageenbundels, elastische vezels en talrijke
melanocyten
- Bindweefsellamellen lopen van choroidea naar de sclera
- Macrofagen
Stroma/Lamina vasculosa
- Losmazig bindweefsel met een groot aantal arteriolen en venulen, rijk aan
fibroblasten en melanocyten, ook mastcellen en macrofagen
Lamina choriocapillaris
- Één enkele laag van capillairen met gefenestreerd endotheel. Deze capillairen zijn
afkomstig van de arteriolen van de lamina vasculosa
Membraan van Bruch
- Bevat de lamina densa van pigmentepitheel van de retina
- Hyaliene PAS-positieve laag die ook rijk is aan elastische vezels
